Chuyên gia: Thuế quan Mỹ có thể vẫn cao sau khi Tổng thống Trump hết nhiệm kỳ

Theo kết quả một khảo sát do công ty kiểm toán và tư vấn PwC thực hiện vào tháng trước, khoảng 86% trong số 633 lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ tham gia khảo sát cho rằng thuế quan sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong nhiều năm tới, kể cả sau nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. 

Theo ông Rohit Kumar, đồng lãnh đạo bộ phận thuế tại Mỹ của PwC, cho rằng nhận định này có cơ sở vì nhiều lý do.

“Tới tháng 1/2029, thị trường toàn cầu nhiều khả năng sẽ coi các mức thuế quan được áp trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump là một trạng thái bình thường mới", ông Kumar, từng trợ lý cấp cao của cựu lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện Mitch McConnell, chỉ ra.

Theo ông Kumar, khi đó, các doanh nghiệp có lẽ cũng đã hoàn tất phần lớn những điều chỉnh cần thiết trong chuỗi cung ứng, giá cả và hoạt động thương mại để thích nghi với mặt bằng thuế mới.

Nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump dự kiến kết thúc vào tháng 1/2029, thời điểm chính quyền kế tiếp nhậm chức.

Một nguyên nhân khác khiến thuế quan khó bị dỡ bỏ là biện pháp này đang mang lại nguồn thu đáng kể cho Chính phủ Mỹ. Theo ông Kumar, ngay cả khi số thuế quan thu được thực tế thấp hơn dự báo, đây vẫn sẽ là khoản thu quan trọng trong bối cảnh ngân sách liên bang chưa cải thiện, trong khi quỹ tín thác An sinh Xã hội của Mỹ đang tiến gần thời điểm cạn tiền, dự kiến vào khoảng năm 2032 hoặc đầu năm 2033.

Bên cạnh đó, ông Kumar cho rằng thuế quan là công cụ không chỉ nhận được sự ủng hộ từ một đảng. Dù Đảng Dân chủ gần đây liên tục chỉ trích chính sách thuế quan của ông Trump, trong lịch sử vẫn có không ít nghị sĩ của đảng này ủng hộ hoặc ít nhất sẵn sàng xem xét biện pháp đó.

“Nhiều nền kinh tế khác trên thế giới từ lâu có xu hướng ưa chuộng thuế quan. Tuy nhiên, từ đầu những năm 2000, Mỹ từng đóng vai trò thúc đẩy các nước đi theo hướng cởi mở hơn với thương mại tự do. Giờ đây, khi Mỹ rút khỏi vai trò đó, nhiều quốc gia cũng đang dần quay lại cách tiếp cận cũ”, ông Kumar chỉ ra.

Đồng quan điểm, bà Kristin Bohl, phụ trách hải quan và thương mại quốc tế tại PwC, cho rằng diễn biến trong 10 năm qua cho thấy thuế quan ở mức cao thường được duy trì lâu dài.

Theo bà Bohl, dù chính quyền ông Trump nhiệm kỳ đầu vấp phải phản ứng trái chiều từ doanh nghiệp và làm dấy lên lo ngại về lạm phát khi áp thuế quan, chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden sau đó không những không gỡ bỏ các mức thuế này mà còn nâng thêm một số loại thuế quan. Bước sang nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump tiếp tục đẩy thuế quan tăng mạnh hơn.

“Thuế quan đã được áp dụng và duy trì qua ba chính quyền khác nhau, dù trong đó có hai chính quyền của cùng một tổng thống”, bà Bohl nhận xét với trang MarketWatch.

Theo ước tính của trung tâm nghiên cứu chính sách Budget Lab thuộc Đại học Yale, mức thuế quan hiệu dụng bình quân hiện nay của Mỹ là 11,8% - cao nhất kể từ đầu thập niên 1940 nếu không tính năm ngoái.

Về mặt pháp lý, ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng Tổng thống Trump không có thẩm quyền sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế quan. Ngay sau đó, ông Trump chuyển sang áp thuế quan toàn cầu tạm thời 10% theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Trong khi đó, chính quyền của ông đang tìm cách viện dẫn thêm cơ sở pháp lý khác để duy trì hoặc thay thế các mức thuế trước đó.