Việc mở rộng sử dụng vé xe buýt thông minh cho toàn hệ thống tại TP.HCM vẫn chưa được triển khai, do đó thành phố đề xuất chi gần 360 tỷ đồng thuê dịch vụ cung cấp hệ thống thu soát vé tự động trên xe buýt trong thời gian tới…

Trung tâm Quản lý Giao thông Công cộng, Sở Giao thông Vận tải TP.HCM đang đề xuất chi khoảng 358 tỷ đồng từ kinh phí chi thường xuyên vốn ngân sách nhà nước để thuê dịch vụ cung cấp hệ thống thu soát vé tự động trên xe buýt trong thời gian từ năm 2024 - 2029.

Theo đó, hệ thống này sẽ có khả năng đáp ứng kết nối, điều hành 5.000 phương tiện tại cùng một thời điểm. Đồng thời, phương án sẽ thuê toàn bộ hệ thống thu vé tự động bao gồm thiết bị bán vé trên xe, thiết bị soát, bán vé cầm tay, hệ thống máy tính chủ trung tâm, hệ thống phần mềm quản lý; Đơn vị cung cấp dịch vụ đảm nhận toàn bộ công tác quản lý, bảo trì, sửa chữa hệ thống thiết bị và phần mềm.

Về ưu điểm, theo Trung tâm Quản lý Giao thông Công cộng, phương án có kinh phí bố trí thực hiện ban đầu thấp so với đầu tư dự án; cập nhật công nghệ do đơn vị vận hành chủ động; việc triển khai nhanh hơn so với việc thực hiện dự án đầu tư công. Đặc biệt, phương án thuê sẽ tiết kiệm chi phí tiếp viên phục vụ trên xe buýt, ước khoảng 300 tỷ đồng/năm.

Tuy nhiên, phương án này cũng có nhược điểm là hệ thống vận hành phụ thuộc vào nhà thầu cung cấp dịch vụ nên đòi hỏi công tác lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ phải kỹ lưỡng nhằm đáp ứng đúng yêu cầu, giảm thiểu khả năng ngưng thực hiện giữa chừng gây xáo trộn hệ thống xe buýt.

Trung tâm Quản lý Giao thông Công cộng cho biết hệ thống thu soát vé tự động hoàn toàn thừa kế nghiên cứu xây dựng khung tiêu chuẩn kỹ thuật của dự án Xây dựng Hệ thống Vé thông minh cho giao thông công cộng TP.HCM và kinh nghiệm triển khai công nghệ thẻ vé và đầu đọc đang được thí điểm nên đảm bảo được việc kết nối với các ứng dụng thanh toán liên quan trong tương lai.

Trước đó, trong thông báo kết luận cuộc họp về dịch vụ cung cấp hệ thống thu vé tự động trong hoạt động vận tải hành khách bằng xe buýt, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP.HCM Bùi Xuân Cường cũng đã giao Sở Giao thông Vận tải khẩn trương chủ trì, phối hợp với các sở ngành, đơn vị liên quan rà soát, làm rõ báo cáo liên quan đến dịch vụ cung cấp hệ thống thu vé tự động này.

Ủy ban Nhân dân thành phố yêu cầu bổ sung cơ sở pháp lý liên quan về sự phù hợp với quy hoạch, kế hoạch, chiến lược, các nghị quyết; cập nhật các chương trình, đề án ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số của thành phố đang thực hiện, đảm bảo đồng bộ; nghiên cứu sự đồng bộ đối với các phương tiện giao thông công cộng khác như buýt sông, metro...

Trên cơ sở đó, các đơn vị tham mưu, đề xuất và dự thảo Công văn của Ủy ban Nhân dân thành phố phố báo cáo Ban cán sự đảng Ủy ban Nhân dân thành phố, trình trước ngày 15/10.

Hiện nay, TP.HCM có 129 tuyến xe buýt hoạt động với 2.019 xe buýt, thực hiện khoảng 13.000 chuyến xe mỗi ngày. Trong số đó, 91 tuyến xe buýt có trợ giá và 38 tuyến không trợ giá (gồm 100 tuyến nội tỉnh và 29 tuyến liên tỉnh liền kề).

Từ năm 2019, Ủy ban Nhân dân thành phố đã có chủ trương thí điểm triển khai hệ thống thanh toán tự động trên một số tuyến xe buýt. Đến nay, đơn vị thí điểm đã triển khai lắp đặt hệ thống thu vé tự động cho 23/91 tuyến xe buýt có trợ giá, với số lượng hơn 500 xe. Tuy nhiên, việc mở rộng sử dụng vé thông minh cho toàn hệ thống xe buýt vẫn chưa được thực hiện.

Hiện người dân đi xe buýt phần lớn thực hiện thanh toán thủ công bằng tiền mặt, chưa có thói quen sử dụng thanh toán tự động. Điều này hạn chế khả năng tiếp cận của người dân khi triển khai hệ thống thẻ vé điện tử liên thông giữa xe buýt và các loại hình dịch vụ vận tải hành khách công cộng khác như tuyến metro trong tương lai.