Bốn bãi giữ xe ngầm trong nội đô từng được Ủy ban nhân dân TP.HCM phê duyệt cách đây hơn 13 năm, nhưng chưa một lần khởi công do vướng mắc hàng loạt thủ tục. Bây giờ, Sở Giao thông vận tải Thành phố đang tái khởi động các dự án bãi xe và kiến nghị ý kiến của lãnh đạo Thành phố…

Đó là các bãi xe thông minh, đang được rà soát các vị trí sao cho phù hợp cảnh quan, mỹ quan đô thị đồng thời đáp ứng nhu cầu dừng, đậu xe trong khu vực nội thành của người dân.

LẠI LẤY ĐẤT CÔNG VIÊN LÀM BÃI ĐẬU XE!

Một số vị trí khả dụng được nhắm đến là khu vực công viên 23 tháng 9, công viên Lê Văn Tám, công viên Tao Đàn,… Hai trong số này nằm trong bốn dự án bãi xe ngầm từng được thông qua trước đây, gồm: Sân vận động Hoa Lư, sân khấu Trống Đồng, công viên Tao Đàn, công viên Lê Văn Tám và đều thuộc quận 1.

Sở Giao thông vận tải TP.HCM cho biết, những vị trí này đều thuộc đất cho giao thông nên nếu xây dựng phương án, kế hoạch khả thi thì Uỷ ban nhân dân Thành phố có thể chấp thuận triển khai trong thời gian tới.

Ông Ngô Hải Đường, Trưởng phòng Quản lý Khai thác hạ tầng giao thông đường bộ, Sở Giao thông vận tải TP.HCM, thông tin rằng hiện đang có nhà đầu tư đề xuất làm bãi đậu xe cao tầng lắp ghép ở công viên 23 tháng 9, đoạn từ ngã tư Lê Lai - Phạm Hồng Thái đến ngã tư Lê Lai - Nguyễn Thị Nghĩa, là vị trí đang cho phép đỗ xe dưới lòng đường có thu phí.

Theo ông Đường, các bãi đậu xe cao tầng lắp ghép có ưu điểm là chi phí thấp hơn so với bãi đỗ xe ngầm đã được quy hoạch trước đây, không tốn quá nhiều diện tích, lắp đặt dễ dàng, nhanh chóng, có thể tăng số lượng vị trí đỗ bằng cách lắp ghép các khối tiền chế lại với nhau. Nếu phải di dời, có thể di chuyển cả hệ thống qua một khu vực khác mà không mất quá nhiều công sức và thời gian.

Đây là mô hình bãi xe hiện đại và phổ biến trên thế giới, đã xuất hiện ở một số thành phố lớn của Việt Nam như Hà Nội, Đà Nẵng nhưng số lượng hiện còn rất hạn chế. Sở Giao thông vận tải TP.HCM đang phối hợp với các nhà đầu tư quan tâm để triển khai thực hiện, đề xuất Uỷ ban nhân dân Thành phố cho chủ trương.

Với đề xuất của Sở Giao thông vận tải TP.HCM, hiện đang có nhiều ý kiến lo ngại rằng nếu lấy đất công viên để làm các bãi xe lộ thiên cao tầng, sẽ chẳng những làm mất mỹ quan tự nhiên của bề mặt công viên, đặc thù công viên mà còn chiếm dụng đất công cộng, gây khó khăn, cản trở cho cộng đồng ra/vào công viên cùng những hoạt động cá nhân hay công cộng khác trong công viên.

Ngoài ra, nếu đất công viên bị dùng làm bãi xe cũng sẽ tương tự trường hợp như đề xuất mới đây của Trung tâm quản lý Giao thông công cộng TP.HCM, theo đó đề xuất lấy 1.500 m² đât công viên Gia Định để làm bãi xe buýt nhằm giải tỏa kẹt xe trong khu vực sân bay Tân Sơn Nhất. Nghĩa là, dư luận người dân và giới chuyên môn lo ngại việc kẹt xe trong sân bay sẽ được “đi dời” ra công viên đồng thời sẽ “mọc lên” các bến cóc, xe dù gây mất trật tự an ninh khu vực công viên Gia Định.

“CHẾT YỂU” CÁC DỰ ÁN BÃI XE NGẦM VÀ ĐỀ XUẤT XÂY BÃI XE THÔNG MINH TRƯỚC ĐÓ

Trước đây, từng có đề xuất xây dựng các giàn đậu xe thông minh trên hai dòng kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè và Tàu Hủ, vừa không “chiếm dụng” một mét vuông đất nào trên mặt đất, lại vừa tiện lợi, chi phí thấp và có thể tháo rời, di dời…

Đó là ý tưởng và đề xuất của ông Mai Trọng Tuấn, trung tá quân đội, cựu phi công và là tác giả dự án VUETA, dự án Đường bay Vàng từng gây chú ý dự luận cả nước một thời.

Tháng 3/2017, ông Mai Trọng Tuấn đã có văn bản gửi Ủy ban nhân dân TP.HCM và Sở Giao thông vận tải TP.HCM, đề xuất chính quyền Thành phố có thể tận dụng không gian phía trên của hai kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè và Tàu Hủ chạy suốt từ quận Tân Bình, Phú Nhuận, quận 3, quận 1 và Bình Thạnh (kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè) và các quận 4, 5, 6 và 8 (kênh Tàu Hủ) để làm các dàn đỗ xe thông minh, giải quyết nhu cầu đậu, đỗ xe đang rất bức bách của người dân Thành phố.

Tuy nhiên, ý tưởng và đề xuất mang tính lợi ích xã hội này, sau đó được chính quyền Thành phố và cơ quan chức năng cho rằng không khả thi vì nhiều nguyên nhân khách quan, chủ quan.

Ý tưởng này cũng được ông Mai Trọng Tuấn đề xuất với lãnh đạo Thành phố Hà Nội, khi đề nghị xây các bãi giữ xe nổi thông minh trên sông Tô Lịch, sông Hồng,… Đề xuất được Thành ủy Hà Nội tiếp nhận và giao các cơ quan chức năng nghiên cứu, thẩm dịnh và phản hồi. Sau đó, đề xuất cũng không thành hiện thực.

Một trong các bãi đỗ xe ngầm đầu tiên của Tp.HCM là dự án bãi xe ngầm ở khu vực sân khấu Trống Đồng, do Tập đoàn Đông Dương đầu tư (TP.HCM giao từ năm 2010).

Do hai lần vướng quy hoạch của dự án metro số 2 Bến Thành – Tham Lương, nên không thể khởi công như dự kiến do phải sửa lại hồ sơ thiết kế và điều chỉnh quy hoạch. Cụ thể, khu vực dự kiến xây hầm đậu xe Trống Đồng có một phần bị trùng với hành lang an toàn đường sắt, thuộc tuyến metro số 2 nên phải điều chỉnh thiết kế theo yêu cầu của Ban quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR).

Ngoài ra, do vị trí bãi đậu xe Trống Đồng rất gần với nhà ga số 2 cũng của tuyến metro số 2 nên Tập đoàn Đông Dương đã phải phối hợp với MAUR nghiên cứu, thiết kế kết nối phần đấu nối trực tiếp phần ngầm giữa ga Tao Đàn với bãi đậu xe Trống Đồng.

Ngoài vướng quy hoạch, các dự án bãi xe ngầm Trống Đồng, bãi xe ngầm công viên Lê Văn Tám còn vướng mắc về cơ chế, chính sách và chưa có ưu đãi trong khi thủ tục hành chính thì phức tạp. Chưa kể, dự án bỏ kinh phí đầu tư lớn nhưng thu hồi vốn chỉ là tiền lẻ giữ xe ngày, giữ xe tháng lại không có cơ chế, chính sách ưu đãi nên các nhà đầu tư dần dần bỏ cuộc. Các dự án bãi xe ngầm, vì vậy bị “đóng băng” cho đến nay.