Tỷ lệ đại biểu Quốc hội chuyên trách đạt mức cao nhất từ trước đến nay

Báo cáo tổng kết do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia, trình bày cho biết cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 là cuộc bầu cử có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, với hơn 76 triệu cử tri tham gia tại khoảng 72.000 khu vực bỏ phiếu.

Nhiều địa phương đạt tỷ lệ cử tri đi bầu rất cao và hoàn thành sớm như Vĩnh Long (99,999%), Lào Cai (99,998%), thành phố Huế (99,996%), Tuyên Quang và Hà Tĩnh (99,99%). Tại các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, dù số lượng cử tri đông và biến động dân cư phức tạp, tỷ lệ tham gia vẫn đạt trên 99%.

Cử tri cả nước đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI từ 863 người ứng cử. Trong đó, 214 đại biểu do Trung ương giới thiệu trúng cử, 286 đại biểu do địa phương giới thiệu trúng cử; không có người tự ứng cử trúng cử. Số đại biểu hoạt động chuyên trách ở Trung ương trúng cử là 145 người.

Về cơ cấu, Quốc hội khóa XVI có 150 đại biểu nữ (30%); 76 đại biểu là người dân tộc thiểu số (15,20%); 18 đại biểu ngoài Đảng (3,6%); 33 đại biểu dưới 40 tuổi (6,6%). Số đại biểu tái cử hoặc từng là đại biểu Quốc hội là 247 người (49,40%), trong khi đại biểu lần đầu chiếm 50,60%.

Trình độ chuyên môn tiếp tục được nâng cao, với 418 đại biểu có trình độ trên đại học (83,60%), 80 đại biểu có trình độ đại học (16,0%). Đáng chú ý, tỷ lệ đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách đạt 40%, mức cao nhất từ trước đến nay; cơ cấu đại biểu tiếp tục được hoàn thiện theo hướng giảm kiêm nhiệm, tăng chuyên trách. Lần đầu tiên Quốc hội có đại diện dân tộc Ơ Đu.

Theo báo cáo, cử tri cả nước cũng đã bầu đủ 2.552 đại biểu HĐND cấp tỉnh và 72.440 đại biểu HĐND cấp xã. Tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử đạt 99,70%, cao nhất qua các nhiệm kỳ, phản ánh sự chuẩn bị kỹ lưỡng về công tác nhân sự và sự đồng thuận xã hội cao.

Báo cáo về việc xác nhận tư cách đại biểu Quốc hội khóa XVI của Hội đồng Bầu cử quốc gia cho biết, cuộc bầu cử được tiến hành theo đúng các nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín; các khâu hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, lập và công bố danh sách cử tri, danh sách người ứng cử được thực hiện đúng quy trình, thời gian theo quy định pháp luật.

Cử tri đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội tại 182 đơn vị bầu cử. Đến ngày 25/3/2026, có 498 người trúng cử không có đơn thư khiếu nại, tố cáo; 2 trường hợp có đơn phản ánh đã được các cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác minh theo đúng quy định và kết luận không có cơ sở.

Trên cơ sở thẩm tra chặt chẽ, các tiểu ban giúp việc Hội đồng Bầu cử quốc gia thống nhất báo cáo, khẳng định các trường hợp nêu trên đều đủ tiêu chuẩn, đủ tư cách đại biểu Quốc hội khóa XVI. Với sự thống nhất cao, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã biểu quyết thông qua Nghị quyết xác nhận 500 người trúng cử đủ tư cách đại biểu Quốc hội khóa XVI; Nghị quyết số 238/NQ-HĐBCQG được ban hành ngày 27/3/2026.

Hội đồng Bầu cử quốc gia đồng thời kiến nghị tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND; rà soát các quy định liên quan đến danh sách cử tri, hiệp thương, ứng cử, bỏ phiếu và kiểm phiếu; điều chỉnh cơ cấu, số lượng đại biểu HĐND gắn với quy mô dân số, đặc thù địa bàn, nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong các nhiệm kỳ tiếp theo.