Văn hóa kinh doanh và chấp hành pháp luật: Bệ phóng cho hộ kinh doanh phát triển bền vững

Ngày 3/4/2026, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Cục Thuế và các đơn vị đồng hành tổ chức hội thảo “Văn hóa kinh doanh gắn với chấp hành pháp luật”, kết hợp hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai, nộp thuế quý 1/2026.

THỰC HIỆN NGHĨA VỤ THUẾ LÀ NỀN TẢNG XÂY DỰNG UY TÍN

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng đạo đức và văn hóa kinh doanh gắn liền với việc tuân thủ pháp luật. Đây không chỉ là yêu cầu mang tính pháp lý mà còn là định hướng chiến lược theo chủ trương của Đảng và Nhà nước nhằm phát triển khu vực kinh tế tư nhân.

Theo ông Phòng, việc hình thành thói quen kinh doanh minh bạch, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế chính là nền tảng để nâng cao uy tín của từng chủ thể kinh doanh, đồng thời góp phần xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh.

Lãnh đạo VCCI chỉ rõ hộ kinh doanh chính là lực lượng khởi nguồn, là “mầm” của đội ngũ doanh nghiệp trong tương lai. Do đó, việc hình thành văn hóa kinh doanh và ý thức tuân thủ ngay từ giai đoạn này mang ý nghĩa quyết định đến chất lượng phát triển của khu vực doanh nghiệp trong dài hạn.

"Việc gắn nghĩa vụ thuế với văn hóa kinh doanh không chỉ mang lại lợi ích cho từng chủ thể kinh doanh mà còn góp phần củng cố nền tảng kỷ cương pháp luật, tăng cường nguồn lực cho quốc gia và xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, bền vững. Đây chính là con đường để hình thành một cộng đồng doanh nhân Việt Nam có trách nhiệm, có đạo đức và có văn hóa trong giai đoạn phát triển mới", Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Đồng tình với quan điểm trên, bà Nguyễn Thu Trà, Trưởng Ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế (Cục Thuế) khẳng định: "Ngành thuế đang đẩy mạnh cải cách hành chính và số hóa với phương châm lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ. Đối với khu vực hộ kinh doanh, đây là một lực lượng rất quan trọng của nền kinh tế, là nơi hình thành và phát triển nhiều mô hình kinh doanh tiềm năng, từng bước chuyển đổi lên doanh nghiệp trong tương lai".

Theo bà Trà, việc thực hiện đúng quy định về kê khai, nộp thuế không chỉ là nghĩa vụ theo pháp luật, mà còn là bước đầu để hộ kinh doanh xây dựng uy tín, tạo dựng niềm tin với khách hàng, đối tác và cơ quan quản lý nhà nước.

Cơ quan Thuế xác định rõ nguyên tắc "quản lý phải đi đôi với hỗ trợ; hướng dẫn phải đi trước kiểm tra", nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người nộp thuế. Sự phối hợp giữa VCCI và Cục Thuế nhằm mục đích giúp các hộ kinh doanh không chỉ "làm đúng", mà còn "hiểu đúng" để từ đó tự giác chấp hành một cách bền vững.

Đặc biệt, bà Trà nhấn mạnh tuân thủ thuế không nên chỉ xuất phát từ yêu cầu quản lý, mà cần trở thành một thói quen trong hoạt động kinh doanh hàng ngày. Một môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh công bằng chỉ có thể được hình thành khi mỗi chủ thể kinh doanh đều ý thức rằng: nộp thuế đúng quy định là đóng góp cho ngân sách nhà nước, cho phát triển xã hội và cho chính uy tín của mình.

6 LƯU Ý "VÀNG" CHO HỘ KINH DOANH KHI CHUYỂN SANG THUẾ KÊ KHAI

Từ góc độ tư vấn thuế, ông Nguyễn Thanh Phúc, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Tập đoàn Luật và Kế toán Việt Mỹ, đánh giá chưa bao giờ chính sách thuế lại rõ ràng, dễ hiểu và minh bạch như đến thời điểm này. Nhóm hộ kinh doanh là đơn vị mới nhất để tiếp cận với chính sách thuế mới, nhưng không khó, không phức tạp và ngày một dễ dàng hơn. Đó là tiêu chí mà chính sách thuế đã ban hành và thực trạng đang được hỗ trợ, đồng hành cùng với hộ kinh doanh.

Tuy nhiên, thực trạng phổ biến của các hộ kinh doanh hiện nay là việc sử dụng lẫn lộn tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh. Lời khuyên chuyên gia đưa ra là các hộ nên lập ngay một tài khoản ngân hàng đứng tên hộ kinh doanh và sử dụng mã QR riêng cho tài khoản này.

Điều này giúp bóc tách rõ ràng nguồn thu, không phải mất công chứng minh hay giải trình với cơ quan thuế về các khoản thu nhập cá nhân khác. Theo khuyến cáo, việc thông báo tài khoản nhận doanh thu với cơ quan thuế cần phải thực hiện ngay trong tháng 4/2026.

Bên cạnh đó, cần xác định hộ kinh doanh của mình thuộc nhóm nào để biết cách kê khai. Việc xác định doanh thu giúp hộ kinh doanh biết chính xác phương thức quản lý thuế áp dụng cho mình.

Đối với các hộ kinh doanh quy mô lớn như tạp hóa hay thương mại điện tử, tần suất bán hàng dày đặc khiến việc xuất hóa đơn thủ công trở nên bất khả thi và dễ dẫn đến sai sót về thời điểm. "Do việc xuất hóa đơn sai thời điểm sẽ bị xử phạt, nên các hộ cần sử dụng ngay các phần mềm quản lý bán hàng tích hợp hóa đơn điện tử tự động để đảm bảo an toàn và chính xác tuyệt đối", ông Phúc khuyến nghị; đồng thời lưu ý tùy vào quy mô và phương pháp tính thuế, hộ kinh doanh cần lựa chọn chế độ sổ sách phù hợp.

Kết luận lại, ông Phúc cho rằng có 6 điểm các hộ kinh doanh cần ghi nhớ cho năm 2026: Xác định mình thuộc nhóm doanh thu nào; ghi sổ kế toán theo mẫu nào cho đúng; cách thức xuất hóa đơn để không bị phạt; cách thức ghi nhận doanh thu hàng ngày; thông báo tài khoản ngân hàng với cơ quan thuế; kê khai thuế đúng thời điểm (theo tháng hoặc theo quý).

Ông Phúc khuyến cáo: Trong giai đoạn này, các hộ kinh doanh không nên tìm cách che giấu doanh thu. Hãy "tuân thủ chứ đừng tranh thủ". Khi minh bạch được tài chính và thuế, chúng ta sẽ quản lý hộ kinh doanh của mình khoa học hơn, giải quyết được bài toán tồn kho, hàng cận date, hết date và biết rõ lợi nhuận thực tế.