Mặc dù nền kinh tế Hà Lan trải qua đợt tăng trưởng chậm trong những tháng đầu năm 2026, nhưng thương mại song phương giữa Việt Nam và Hà Lan vẫn ghi nhận những con số tăng trưởng vô cùng ấn tượng. Tuy nhiên, để tiếp tục giữ vững vị thế "cửa ngõ châu Âu", các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động bước qua những "hàng rào xanh" và tiêu chuẩn chuỗi cung ứng ngày càng khắt khe từ thị trường EU...

Theo số liệu thống kê của cơ quan hải quan, 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước đạt hơn 6,7 tỷ USD, tăng gần 22% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Hà Lan đạt 6,4 tỷ USD, tăng 23,2%. Hà Lan nhiều năm liền (và đây là năm thứ ba liên tiếp) giữ vị trí là đối tác thương mại châu Âu lớn nhất của Việt Nam.

THÁCH THỨC TỪ THAY ĐỔI CHÍNH SÁCH

Trong 5 tháng đầu năm 2026, một số ngành hàng tăng trưởng tốt có thể kể đến các mặt hàng truyền thống như điện tử, dệt may, da giày và nhiều mặt hàng khác. Đặc biệt, các mặt hàng như đồ chơi, dụng cụ thể thao và bộ phận tăng lên hơn 412%; gỗ và sản phẩm gỗ tăng 114%; rau quả tăng gần 48% và dệt may tăng 18,6%. Những con số này phản ánh xu hướng dịch chuyển đơn hàng của các nhà nhập khẩu châu Âu sang Việt Nam trong bối cảnh họ tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung ngoài các thị trường truyền thống.

Tuy nhiên, theo bà Võ Thị Ngọc Diệp, Tham tán thương mại Việt Nam tại Hà Lan, thách thức lớn nhất của hàng hóa Việt Nam hiện nay không còn là thuế quan (vì EVFTA đã tạo lợi thế cạnh tranh đáng kể), mà là các yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững và minh bạch chuỗi cung ứng.

Trong thời gian qua, EU tiếp tục hoàn thiện và triển khai nhiều chính sách mới như: Mở rộng Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM); thúc đẩy thực hiện Quy định chống mất rừng (EUDR); siết chặt các quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đối với nông sản; tăng cường yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, kinh tế tuần hoàn và trách nhiệm xã hội.

Đồng thời, EU cũng đẩy mạnh phát triển ngành công nghệ chiến lược thông qua Đạo luật Chip 2.0, tăng cường sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số ngành hàng.

Đặc biệt là cải cách thủ tục hải quan đối với thương mại điện tử xuyên biên giới. Theo đó, EU sẽ áp dụng mức thuế hải quan cố định là 3 Euro đối với các kiện hàng có giá trị dưới 150 Euro nhập khẩu từ ngoài EU. Lý do EU đưa ra quy định này là vì trong thời gian qua, sự tăng trưởng của các kiện hàng giá trị thấp vào EU tăng rất mạnh (từ 1,4 tỷ kiện năm 2022 lên đến 5,8 tỷ kiện năm 2024). Hơn 90% số kiện hàng này đến từ Trung Quốc và quan trọng là 60-65% hàng hóa khi kiểm tra không đáp ứng đầy đủ quy định của EU về an toàn, ghi nhãn và khai báo giá trị.

Có thể thấy, xu hướng quản lý thị trường của Hà Lan và EU đang dịch chuyển từ việc kiểm soát chất lượng sản phẩm sang kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng (từ vùng nguyên liệu, phát thải carbon, điều kiện lao động đến trách nhiệm môi trường). Đây sẽ là xu hướng lâu dài mà doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động thích ứng nếu muốn duy trì lợi thế cạnh tranh.

TRIỂN VỌNG CUỐI NĂM

Mặc dù bối cảnh kinh tế còn nhiều tiềm ẩn bất ổn, nhưng Thương vụ đánh giá triển vọng xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Hà Lan trong những tháng cuối năm vẫn tương đối khả quan. Một dấu hiệu tích cực là niềm tin tiêu dùng đã tăng từ mức -46% (tháng 5) lên -35% trong tháng 7.

Đây là mức cải thiện cao nhất trong hơn 11 năm qua. Xu hướng mua sắm cũng tăng mạnh. Đặc biệt, mức lạm phát tại Hà Lan đã cải thiện đáng kể, giảm từ mức 3,5% trong tháng 5 xuống còn 3,2% trong tháng 7. Doanh nghiệp và người tiêu dùng Hà Lan đã lạc quan hơn về triển vọng kinh tế. Đây là cơ hội cho tăng trưởng xuất khẩu, đặc biệt là các nhóm hàng như dệt may, giày dép, gỗ và sản phẩm gỗ.

Một điểm sáng nữa là vào giữa tháng 6 vừa qua, Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) đã khai thác đường bay trực tiếp Hà Nội – Amsterdam, mở ra cơ hội mới về hợp tác du lịch, thương mại và đầu tư giữa hai nước. Theo đó, sẽ có nhiều đoàn khảo sát cơ hội đầu tư và giao thương hơn từ Hà Lan cũng như EU đến Việt Nam và ngược lại. Kỳ vọng những hàng hóa có giá trị cao sẽ được trao đổi qua lại giữa hai nước nhờ đường bay thẳng này.

Với những tín hiệu khả quan trên, Thương vụ dự báo kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Hà Lan trong cả năm 2026 có thể duy trì ở mức tăng khoảng 18-22% so với năm 2025. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng trong nửa cuối năm có thể chậm lại so với những tháng đầu năm do hiệu ứng nền so sánh thấp của năm 2025 dần giảm bớt, đồng thời nhu cầu tiêu dùng tại châu Âu vẫn chịu tác động bởi lạm phát và bất ổn địa chính trị. Trong đó, các nhóm hàng có dư địa tăng trưởng tốt gồm: máy tính, điện thoại và linh kiện; dệt may; da giày; đồ gỗ; rau quả nhiệt đới; thực phẩm chế biến và các sản phẩm công nghệ cao.

ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC XÚC TIẾN THƯƠNG MẠI THEO HƯỚNG CHUYÊN SÂU

Để mở rộng thị trường xuất khẩu những tháng cuối năm, bà Võ Thị Ngọc Diệp kiến nghị cần tiếp tục đổi mới phương thức xúc tiến thương mại theo hướng chuyên ngành, chuyên sâu và theo chuỗi giá trị. Ưu tiên tổ chức các đoàn giao dịch thương mại tại những trung tâm kinh tế, logistics và công nghệ lớn của Hà Lan như Rotterdam, Amsterdam, Eindhoven.

Đồng thời, lồng ghép các hoạt động xúc tiến thương mại với các sự kiện uy tín đang sẵn có như: Triển lãm về nhãn hàng riêng hàng năm tại Hà Lan, triển lãm cho ngành nhà hàng khách sạn, triển lãm về cơ khí chính xác, công nghệ hay triển lãm về Hydrogen.

Bên cạnh đó, cần kết hợp chặt chẽ giữa xúc tiến thương mại với xúc tiến đầu tư. Những tháng cuối năm, Thương vụ sẽ tập trung vận động và đưa các nhà mua hàng của Hà Lan về tham dự Hội chợ triển lãm kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa (Viet Nam International Sourcing) tổ chức vào tháng 9 tại TP. Hồ Chí Minh. Phối hợp với các chương trình xúc tiến đầu tư tại tỉnh Tây Ninh.
Thương vụ cũng đề nghị các địa phương và doanh nghiệp Việt Nam coi Hà Lan không chỉ là một thị trường xuất khẩu mà là "cửa ngõ chiến lược" vào toàn bộ EU. Từ đó xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, chú trọng đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, phát triển thương hiệu và chuyển đổi số, tăng cường liên kết chuỗi cung ứng.

Bà Diệp cũng nhấn mạnh cơ chế cung cấp thông tin về địa bàn. Bộ Công Thương đã xây dựng nền tảng Hệ thống phát triển thị trường nước ngoài với tên miền là: thitruongnuocngoai.moit.gov.vn. Do đó, hệ thống sẽ cập nhật thường xuyên từ tin tức kinh tế - xã hội, diễn biến thay đổi chính sách đến hồ sơ ngành hàng hay danh sách các doanh nghiệp uy tín sở tại để các hiệp hội ngành hàng, các doanh nghiệp có thể kịp thời có thông tin, chủ động ứng phó với diễn biến thị trường và đề ra các quyết định phù hợp khi mở rộng hiện diện tại thị trường quan tâm.

“Trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động, Hà Lan vẫn là một trong những thị trường có độ mở cao, môi trường kinh doanh minh bạch và khả năng lan tỏa lớn nhất đối với hàng hóa Việt Nam vào châu Âu. Nếu tận dụng tốt EVFTA, chủ động thích ứng với các yêu cầu mới về phát triển bền vững, đồng thời đổi mới phương thức xúc tiến thương mại thực chất hơn, gắn với chuỗi giá trị và nhu cầu thị trường, chúng ta hoàn toàn có cơ sở để tiếp tục mở rộng thị phần hàng hóa sang Hà Lan”, bà Diệp nhận định.