Bài toán lớn nhất hiện nay với công nghệ 5G có lẽ không còn là triển khai hạ tầng, mà là thiết lập đủ hệ sinh thái ứng dụng để công nghệ này phát huy đúng tiềm năng...

Sau gần hai năm triển khai thương mại hóa, mạng 5G hiện đã phủ sóng tới hơn 90% dân số với gần 23 triệu thuê bao. Điều này không chỉ cho thấy nỗ lực triển khai hạ tầng viễn thông cực kỳ quyết liệt của các nhà mạng, mà còn cho thấy Việt Nam đang tiến rất nhanh đến mục tiêu “siêu kết nối” 5G đến đại đa số người dân. 

Tuy nhiên, phía sau tỷ lệ phủ sóng ấn tượng có một thực tế nghịch lý là hạ tầng dù được đầu tư quy mô lớn nhưng hiệu quả khai thác chưa tương xứng. Bài toán hoàn vốn của các nhà mạng còn nhiều áp lực, trong khi những ứng dụng từng được kỳ vọng sẽ tạo nên “cuộc cách mạng 5G” vẫn chưa thực sự hiện diện rõ nét trong đời sống và hoạt động sản xuất.

Ngày 15/10/2024, mạng 5G chính thức được thương mại hóa rộng rãi tại Việt Nam. Đây được xem là dấu mốc quan trọng khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên công nghệ di động thế hệ thứ 5 sau nhiều năm thử nghiệm kỹ thuật. 

Theo một số nguồn tin trong ngành, hiệu suất khai thác thực tế của toàn bộ hạ tầng 5G đến nay mới chỉ đạt khoảng 20%. Phần lớn dung lượng mạng vẫn đang trong tình trạng “nhàn rỗi”, chưa được khai thác đúng tiềm năng vốn có của công nghệ này.

5G hiện vẫn chủ yếu phục vụ nhu cầu Internet băng rộng của người dùng cá nhân, tức cách sử dụng gần như không khác nhiều so với 4G trước đây. Thế nhưng, giá trị lớn nhất của 5G không thể chỉ là giúp người dùng xem video nhanh hơn, tải dữ liệu tốc độ cao hơn, mà quan trọng là phải phục vụ các hệ sinh thái B2B như công nghiệp, logistics, y tế, giao thông hay thành phố thông minh. Đây mới là “mảnh đất” để công nghệ này có khả năng phát huy hết ưu thế về độ trễ thấp, tốc độ truyền tải lớn và khả năng kết nối hàng triệu thiết bị cùng lúc.

Ông Lê Đăng Dũng, Chủ tịch Công ty Stavian Hightech, trong cuộc trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy về ứng dụng thực tế của mạng 5G hiện nay, đã nhận định rằng các ứng dụng thực tế này của 5G tại Việt Nam hiện nay vẫn còn rất hạn chế.

“Các mô hình thành phố thông minh ở Việt Nam hiện nay mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu. Xe tự lái gần như chưa xuất hiện, còn các nhà máy tự động hóa thông minh cũng chưa thực sự hình thành rõ nét. Vì vậy, dù hạ tầng 5G đã được triển khai, phần lớn hiện nay vẫn chủ yếu được sử dụng cho nhu cầu Internet băng rộng của người dùng cá nhân”, ông Dũng cho hay.

Với các thế hệ mạng di động trước đây như 2G, 3G hay 4G, đối tượng chính chủ yếu là người dùng cá nhân. Sự phát triển của các công nghệ này phụ thuộc vào số lượng thuê bao đầu cuối. Khi thiết bị ngày càng rẻ hơn, số lượng người dùng tăng lên thì thị trường sẽ bùng nổ rất nhanh. Vì vậy, quá trình triển khai 2G, 3G hay 4G diễn ra tương đối thuận lợi và có lộ trình phát triển khá đều đặn. Và thời điểm hiện tại, Việt Nam đã có khoảng 120 triệu thuê bao di động để hấp thụ dung lượng các thế hệ mạng di động cũ... 

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 22 phát hành ngày 01/06/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-22-2026.html