ADB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 lên 7,8%, cao hơn 0,6 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 7. Tuy nhiên, lạm phát dự báo cũng tăng lên 4,3%, cho thấy dư địa chính sách đang chịu thêm sức ép trong bối cảnh áp lực từ nhu cầu trong nước, giá năng lượng và các yếu tố bên ngoài gia tăng…

Sáng ngày 23/9, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) công bố báo cáo  Triển vọng Phát triển châu Á tháng 9/2026, trong đó nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên 7,8% trong năm 2026 và 7,6% trong năm 2027. So với ấn phẩm Triển vọng Phát triển Châu Á tháng 7/2026, dự báo tăng trưởng năm 2026 được điều chỉnh tăng từ 7,2%, còn dự báo năm 2027 tăng từ 7%.

Theo ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển Châu Á tại Việt Nam, việc điều chỉnh dự báo phản ánh kết quả tăng trưởng vượt kỳ vọng trong nửa đầu năm khi tổng sản phẩm trong nước (GDP)  của Việt Nam tăng 8,2% trong 6 tháng đầu năm 2026, cao hơn mức 7,5% cùng kỳ năm 2025.

Động lực tăng trưởng đến từ nhiều phía, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục mở rộng, tiêu dùng trong nước tăng mạnh và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài duy trì ổn định. Nhu cầu trong nước cải thiện cùng với tiến độ đầu tư được đẩy nhanh cũng góp phần củng cố triển vọng tăng trưởng trong thời gian tới.

“Kết quả trong nửa đầu năm cho thấy khả năng chống chịu và tiềm năng duy trì đà tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì xu hướng này và nâng cao chất lượng tăng trưởng, Việt Nam cần tiếp tục điều hành kinh tế vĩ mô thận trọng, kiểm soát lạm phát, bảo đảm ổn định tài chính và đẩy nhanh cải cách cơ cấu. Cùng với đó, tăng trưởng cần ngày càng dựa nhiều hơn vào những khoản đầu tư có khả năng cải thiện năng suất”

Ông Shantanu Chakraborty (Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển Châu Á tại Việt Nam)

Tuy nhiên, đằng sau mức dự báo tăng trưởng được nâng lên là một bức tranh điều hành không hoàn toàn thuận lợi. ADB đồng thời nâng dự báo lạm phát bình quân năm 2026 lên 4,3% và năm 2027 lên 4%, cao hơn các dự báo trước đó.

Trong nửa đầu năm 2026, lạm phát bình quân đã ở mức 4,4%, tăng đáng kể so với mức 3,3% cùng kỳ năm trước. Áp lực giá tập trung ở các nhóm nhà ở, dịch vụ tiện ích, lương thực, thực phẩm và vận tải. Đáng chú ý, lạm phát cơ bản tăng từ 3,2% lên 4,1%, cho thấy áp lực giá không còn chỉ tập trung ở một số nhóm hàng hóa mà đã lan rộng hơn trong nền kinh tế.

Theo ADB, sức cầu tiếp tục tạo áp lực lên mặt bằng giá trong khi chi phí năng lượng và chi phí nhập khẩu tăng cao. Nếu giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao, cùng với nguy cơ hiện tượng El Nino gia tăng cường độ, nền kinh tế có thể đồng thời chịu tác động bất lợi lên cả tăng trưởng và lạm phát.

Mặc dù triển vọng tăng trưởng ngắn hạn của Việt Nam vẫn được đánh giá tích cực, nhưng rủi ro đang nghiêng về phía bất lợi.

Các chuyên gia tại ADB nhận định rằng nhu cầu toàn cầu suy yếu và bất định bên ngoài gia tăng có thể ảnh hưởng tới xuất khẩu và đầu tư, trong khi giá năng lượng cao và điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt hơn tạo thêm áp lực lên lạm phát và tỷ giá.

Theo Ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia Kinh tế Trưởng của Ngân hàng Phát triển Châu Á tại Việt Nam, môi trường bên ngoài bất ổn và nhu cầu toàn cầu suy yếu có thể tác động bất lợi đến xuất khẩu và đầu tư, đồng thời làm gia tăng áp lực đối với lạm phát và tỷ giá.

Một rủi ro khác nằm ở mức độ phụ thuộc ngày càng lớn vào tín dụng ngân hàng để tài trợ cho các dự án đầu tư quy mô lớn. Theo ông Giáp, điều này có thể làm gia tăng rủi ro thanh khoản, rủi ro chênh lệch kỳ hạn và rủi ro tập trung tín dụng.

Đây là vấn đề đáng chú ý trong bối cảnh đầu tư công và đầu tư tư nhân được kỳ vọng tiếp tục trở thành những động lực chính của tăng trưởng. Nếu phần lớn nhu cầu vốn cho các dự án quy mô lớn tiếp tục dồn vào hệ thống ngân hàng, áp lực không chỉ nằm ở khả năng cung ứng vốn mà còn ở chất lượng tín dụng và sự cân đối giữa nguồn vốn ngắn hạn với nhu cầu tài trợ dài hạn.

Ở phía doanh nghiệp, sức ép vẫn hiện hữu dù tổng số doanh nghiệp gia nhập thị trường tiếp tục tăng.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, khoảng 187.200 doanh nghiệp được thành lập mới và quay trở lại hoạt động, nhưng đồng thời khoảng 155.300 doanh nghiệp rút khỏi thị trường. Khoảng cách giữa hai dòng dịch chuyển cho thấy sức ép đối với khu vực sản xuất, kinh doanh chưa được giải quyết hoàn toàn.

Bên cạnh đó, khả năng tiếp cận vốn tiếp tục là một điểm nghẽn, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong tháng 8/2026, 12 ngân hàng thương mại công bố các chương trình tín dụng ưu đãi với tổng quy mô khoảng 408.000 tỷ đồng, tương đương 15,5 tỷ USD, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các lĩnh vực ưu tiên.

Tuy nhiên, việc giảm chi phí tín dụng có thể chưa đủ đối với những doanh nghiệp thiếu tài sản thế chấp hoặc không đáp ứng được yêu cầu về mức độ tín nhiệm. Điều này đặt ra nhu cầu tăng cường các cơ chế bảo lãnh tín dụng và chia sẻ rủi ro để mở rộng khả năng tiếp cận vốn của khu vực doanh nghiệp.

Theo ông Bùi Minh Giáp, đầu tư công và đầu tư tư nhân vẫn là những động lực tăng trưởng chính, nhưng sự phụ thuộc ngày càng nhiều vào tín dụng ngân hàng, cán cân vãng lai suy yếu và xu hướng lạm phát tăng đang thu hẹp dư địa chính sách. Trong bối cảnh đó, thách thức không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng cao mà còn phải bảo đảm ổn định và cải thiện chất lượng tăng trưởng.