Dù thu ngân sách 8 tháng đạt 80,2% dự toán và nhiều chỉ số kinh tế duy trì đà tăng, dư địa điều hành kinh tế vĩ mô vẫn chịu sức ép. Trong khi đó, mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 đòi hỏi tiếp tục huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác điều hành trong những tháng cuối năm…

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 diễn ra chiều 3/9, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết thu ngân sách nhà nước trong 8 tháng ước đạt 2,03 triệu tỷ đồng, bằng 80,2% dự toán và tăng 16,2% so với cùng kỳ. Kết quả này đạt được trong bối cảnh các chính sách hỗ trợ tài khóa tiếp tục được triển khai với quy mô lớn.

Cụ thể, tổng số tiền miễn, giảm thuế, phí trong 8 tháng ước khoảng 158,2 nghìn tỷ đồng, trong khi số tiền thuế được gia hạn khoảng 51 nghìn tỷ đồng. Việc thu ngân sách vẫn tăng trong khi các chính sách hỗ trợ được duy trì cho thấy dư địa tài khóa đang được sử dụng theo hướng vừa bảo đảm nguồn lực cho ngân sách, vừa hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Cùng với nguồn thu, các kênh huy động vốn cho nền kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng. Tổng giá trị huy động vốn của doanh nghiệp trong 8 tháng ước đạt 460,8 nghìn tỷ đồng, tăng 12%.

Riêng trong tháng 8, giải ngân vốn đầu tư công đạt 84,2 nghìn tỷ đồng, tăng 23,1% so với tháng trước. Đây được xem là một trong những động lực quan trọng để duy trì tăng trưởng trong những tháng cuối năm, trong bối cảnh dư địa của các động lực khác chịu nhiều sức ép.

Không chỉ thu ngân sách và đầu tư công, nhiều chỉ số kinh tế trong 8 tháng tiếp tục cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh đang duy trì xu hướng tích cực.

Hoạt động đầu tư nước ngoài cũng duy trì tốc độ tăng cao. Tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký trong 8 tháng ước đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ. Vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đạt khoảng 17,25 tỷ USD, tăng 12%.

Đồng thời, số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường trong 8 tháng đạt 206,4 nghìn doanh nghiệp, cao hơn đáng kể so với 157,4 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Đến hết tháng 8, cả nước có khoảng 1,08 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 5,63% so với cuối năm 2025.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, Chính phủ thời gian qua đã tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, ổn định mặt bằng lãi suất, cung ứng vốn cho nền kinh tế và triển khai các chính sách tài khóa hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đặt ra mục tiêu tăng trưởng năm 2026 đạt hai con số, đồng thời kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, Bộ Tài chính đề nghị tiếp tục tăng cường quản lý thu, chống thất thu và triển khai các chính sách thuế, phí hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, các giải pháp phát triển thị trường chứng khoán và các kênh huy động vốn cũng cần được đẩy mạnh nhằm bổ sung nguồn lực cho nền kinh tế.

Đầu tư công tiếp tục được xác định là một trọng tâm. Các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn, tránh dồn khối lượng thực hiện vào những tháng cuối năm.

"Bộ Xây dựng và các địa phương được yêu cầu tập trung thi công các dự án trọng điểm có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026, đẩy nhanh tiến độ các tuyến đường bộ cao tốc cửa ngõ, các dự án kết nối vùng và cao tốc tại khu vực phía Bắc, Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ", Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, các địa phương cũng được yêu cầu tăng cường “xúc tiến đầu tư tại chỗ”, đẩy nhanh thủ tục cấp phép khai thác và nâng công suất các mỏ, qua đó bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ các dự án hạ tầng.

Đối với lĩnh vực tiền tệ, tính đến ngày 22/8, huy động vốn bằng đồng Việt Nam tăng 8,77% so với đầu năm, cao hơn tốc độ tăng dư nợ tín dụng bằng đồng Việt Nam là 8,38%.

Chính vì vậy, Bộ Tài chính đề xuất Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục điều hành chủ động, linh hoạt, tăng cường cung ứng thanh khoản và hướng tín dụng vào sản xuất, xuất khẩu cùng các lĩnh vực ưu tiên. Đồng thời, dòng vốn vào những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cần được kiểm soát chặt chẽ. 

Bộ Tài chính cũng đề nghị phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong điều hành tiền gửi của Kho bạc Nhà nước, trong đó nâng hạn mức tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại.

Song song với chính sách tiền tệ, yêu cầu kiểm soát lạm phát cũng được đặt lên hàng đầu. Các bộ, địa phương được yêu cầu rà soát kịch bản điều hành giá dịch vụ y tế, giáo dục và các mặt hàng, dịch vụ thiết yếu, đánh giá kỹ tác động đến mặt bằng giá và xử lý nghiêm các hành vi trục lợi, tăng giá bất hợp lý.

Bộ Công Thương được giao cập nhật kịch bản điều hành giá xăng dầu, phương án sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ nguồn ngân sách nhà nước tạm ứng để bình ổn giá trong nước. Đồng thời, tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung nhập khẩu, bảo đảm hoạt động ổn định của các nhà máy lọc dầu và không để xảy ra đứt gãy nguồn cung.

Đối với lĩnh vực xuất khẩu, các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu rà soát những ngành hàng có dấu hiệu tăng trưởng chậm, xác định cụ thể các điểm nghẽn để có giải pháp hỗ trợ.

Việc khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đã ký kết và đẩy nhanh đàm phán các hiệp định mới cũng được xác định là một trong những giải pháp mở rộng thị trường.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương được yêu cầu đẩy nhanh xử lý hồ sơ cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở nuôi, cơ sở đóng gói, đồng thời tiếp tục tháo gỡ cảnh báo thẻ vàng IUU.

Trong khi đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các địa phương đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá du lịch và nghiên cứu giải pháp nâng mức chi tiêu của khách quốc tế.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số được đặt ra, Thứ trưởng Trần Quốc Phương lưu ý nền kinh tế vẫn phải đối mặt với nhiều yếu tố bất định. Dư địa điều hành kinh tế vĩ mô chịu sức ép, trong khi yêu cầu tăng trưởng cao đòi hỏi tiếp tục huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.