Ba quốc gia đứng ra làm trung gian đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Hai (23/3) cho biết Mỹ và Iran đã đạt được “một số điểm đồng thuận lớn” trong các cuộc tiếp xúc - được cho là diễn ra thông qua vai trò trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Pakistan.

Theo trang tin Axios, trong ngày Chủ nhật, ba nước trung gian đã chuyển thông điệp qua lại giữa Washington và Tehran. Một nguồn tin được Axios dẫn lời cho biết cả hai bên khi đó đều đã sẵn sàng nối lại đối thoại. Nguồn tin này nói phía Iran thể hiện thiện chí, trong khi phía Mỹ cũng muốn thúc đẩy trao đổi trong bối cảnh thị trường tài chính và giá dầu biến động mạnh.

Nguồn tin của Axios cho biết Bộ trưởng Ngoại giao của Ai Cập, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã có các cuộc trao đổi riêng với Đặc phái viên về Trung Đông của Mỹ Steve Witkoff và Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi.

Theo Axios, Bộ trưởng Ngoại giao Ai Cập Badr Abdelatty trong ngày Chủ nhật đã điện đàm với ông Witkoff, ông Araghchi, cùng những người đồng cấp từ Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar. Trong các cuộc trao đổi này, ông Abdelatty nhấn mạnh cần kiềm chế tác động lan rộng của cuộc xung đột và ngăn tình hình tiếp tục leo thang.

“Nỗ lực hòa giải vẫn đang được xúc tiến và đã đạt tiến triển. Các cuộc thảo luận hiện tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh và xử lý những vấn đề còn tồn đọng. Chúng tôi hy vọng sẽ sớm có câu trả lời”, nguồn tin trên cho biết.

Phát biểu trước báo giới tại bang Florida trước khi lên chuyên cơ Air Force One ngày 23/3, ông Trump cho biết các cuộc trao đổi - mà theo ông là diễn ra với một quan chức Iran “rất được tôn trọng” - tập trung vào việc bảo đảm Iran từ bỏ tham vọng hạt nhân và kho dự trữ uranium làm giàu.

“Mỹ đã loại bỏ bộ máy lãnh đạo giai đoạn một, giai đoạn hai và phần lớn giai đoạn ba của Iran”, ông Trump nói và cho biết hiện Washington vẫn đang làm việc với người mà ông cho là nhân vật được tôn trọng nhất và là người giữ vai trò lãnh đạo.

Ông Trump nhấn mạnh Mỹ không chấp nhận việc Iran tiếp tục làm giàu uranium, đồng thời muốn nắm quyền kiểm soát lượng uranium đã được làm giàu trước đó. Ông cũng cho biết Đặc phái viên Witkoff và con rể của ông là ông Jared Kushner đã tham gia các cuộc thảo luận. Theo ông Trump, các cuộc tiếp xúc bắt đầu từ ngày Chủ nhật, tiếp diễn sang ngày thứ Hai và có thể sớm dẫn tới một thỏa thuận nếu tiến triển thuận lợi.

Trước đó, trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết Mỹ và Iran đã có “những cuộc trao đổi rất tích cực và mang tính xây dựng” trong 2 ngày qua, nhằm hướng tới một giải pháp toàn diện để chấm dứt xung đột tại Trung Đông. Ông đưa ra phát biểu này khi giải thích quyết định hoãn các cuộc tấn công của Mỹ vào hạ tầng năng lượng của Iran trong 5 ngày.

Tuy nhiên, ngay trong ngày thứ Hai, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf bác bỏ thông tin cho rằng Tehran đã đàm phán với Washington, đồng thời khẳng định “không có bất kỳ cuộc đàm phán nào” giữa hai bên.

Trên mạng xã hội X, ông Ghalibaf cho rằng những thông tin như vậy là “tin giả”, được tung ra nhằm tác động tới thị trường tài chính và giá dầu, đồng thời giúp Mỹ và Israel tìm cách thoát khỏi thế bế tắc hiện nay.

Thông báo của ông Trump về việc hoãn kế hoạch tấn công vào hạ tầng năng lượng của Iran đã đẩy giá cổ phiếu đi lên, trong khi giá dầu giảm mạnh xuống dưới 100 USD/thùng. Diễn biến này đảo ngược hoàn toàn  so với làn sóng bán tháo trước đó trên thị trường chứng khoán sau những lời đe dọa của ông Trump vào cuối tuần và tuyên bố đáp trả từ phía Iran.

Trong khi đó, hãng tin Reuters dẫn nguồn tin là một quan chức châu Âu cho biết dù hai nước chưa có đàm phán trực tiếp, Ai Cập, Pakistan và các nước Vùng Vịnh vẫn đang chuyển thông điệp qua lại giữa hai bên. Một quan chức Pakistan cho biết Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, cùng ông Witkoff và ông Kushner, dự kiến gặp các quan chức Iran tại Islamabad trong tuần này.