Theo Bộ Nội vụ, việc thông báo sớm lịch nghỉ lễ, Tết hằng năm nhằm tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp chuẩn bị các chương trình, kế hoạch phù hợp, tránh việc thông báo sát ngày nghỉ, gây khó khăn như hiện nay...

Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới và Luật Hoạt động chữ thập đỏ. Dự án Luật do Bộ Nội vụ xây dựng.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại dự án Luật này là việc sửa đổi một số nội dung của Bộ luật Lao động, trong đó có việc sửa đổi, bổ sung việc phân quyền nhiệm vụ thông báo cụ thể ngày nghỉ lễ, Tết hằng năm do Bộ trưởng Bộ Nội vụ thực hiện.

Đồng thời, bổ sung thời hạn thực hiện nhiệm vụ thông báo ngày nghỉ của năm tiếp theo (trên cơ sở quyết định của Thủ tướng Chính phủ do Bộ Nội vụ tham mưu) trước ngày 30/9 năm trước liền kề.

Hiện Bộ luật Lao động quy định, hằng năm, căn cứ vào điều kiện thực tế, Thủ tướng Chính phủ quyết định cụ thể ngày nghỉ Tết Âm lịch và ngày nghỉ Quốc khánh. Sau khi Thủ tướng quyết định, giao Bộ Nội vụ công bố. Các ngày nghỉ còn lại gồm Tết Dương lịch, Giỗ Tổ Hùng Vương, ngày 30/4-1/5 thực hiện theo quy định của luật.

Bộ Nội vụ lý giải, việc thông báo sớm lịch nghỉ lễ, Tết hằng năm nhằm tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp chuẩn bị các chương trình, kế hoạch phù hợp, tránh việc thông báo sát ngày nghỉ, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp trong việc nghỉ lễ, Tết như hiện nay.

Theo nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) Phạm Minh Huân, từ thực tiễn nhiều năm qua, những tình huống cần hoán đổi ngày làm việc, làm bù vào các dịp lễ, Tết để kéo dài kỳ nghỉ liền mạch và được thông báo trong thời gian gấp thường khiến doanh nghiệp gặp khó khăn, bị động trong sắp xếp kế hoạch sản xuất.

Trong khi đó, doanh nghiệp hiện nay đang đứng trước rất nhiều thách thức, cạnh tranh rất cao. Đôi khi chỉ cần chậm  1 – 2 ngày là đơn hàng bị lỡ kế hoạch, thiệt hại về uy tín, kinh tế là khó tránh khỏi. Do vậy, vị chuyên gia cho rằng Chính phủ nên sớm thông báo lịch nghỉ để người lao động cũng như doanh nghiệp có thông tin sớm, chủ động trong việc sắp xếp thời thời gian làm việc, lên kế hoạch sản xuất kinh doanh trong dịp lễ, Tết.

Từ góc độ doanh nghiệp, đại diện một công ty hoạt động trong lĩnh vực chuyên cung cấp các sản phẩm đèn LED, cho biết đồng tình với việc Nhà nước sớm công bố lịch nghỉ các ngày lễ, Tết trong năm. “Chúng tôi rất mong muốn các ngày nghỉ lễ, Tết nên có phương án cố định ngay từ đầu năm và được công bố sớm. Việc này sẽ giúp doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị, sắp xếp lịch từ trước, thuận tiện cho bố trí kế hoạch sản xuất”, vị này nói.

Cũng theo đại diện doanh nghiệp này, dù là đơn vị tư nhân và làm việc cả thứ Bảy, song từ trước đến nay, công ty đều có phương án dự phòng về việc sắp xếp lịch nghỉ theo lịch của khu vực nhà nước. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp luôn cố gắng đáp ứng và tạo điều kiện để người lao động nghỉ theo lịch như người làm nhà nước.

Bên cạnh điều chỉnh lại thời gian công bố nghỉ lễ, Tết, để thể chế hóa nội dung mới của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, quy định ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam” và là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương, Bộ Nội vụ đề xuất bổ sung ngày này vào danh sách các ngày nghỉ lễ, Tết trong năm.

Lý do là ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam hiện chưa được quy định trong Bộ luật Lao động, do đó bổ sung vì đây là luật gốc về nghỉ lễ, Tết.

Bộ luật Lao động hiện hành quy định, người lao động có 11 ngày nghỉ lễ, Tết và được hưởng nguyên lương trong năm. Cụ thể: Tết Dương lịch 1 ngày (ngày 1/1 Dương lịch); Tết Âm lịch 5 ngày; giỗ Tổ Hùng Vương 1 ngày (ngày 10/3 Âm lịch); ngày Chiến thắng 1 ngày (ngày 30/4 Dương lịch); ngày Quốc tế lao động 1 ngày (ngày 1/5 Dương lịch); Quốc khánh 2 ngày (ngày 2/9 Dương lịch và 1 ngày liền kề trước hoặc sau).

Nếu những ngày nghỉ này trùng vào ngày nghỉ hàng tuần, thì người lao động được nghỉ bù vào ngày kế tiếp. Hằng năm, căn cứ vào điều kiện thực tế, Thủ tướng Chính phủ quyết định cụ thể ngày nghỉ theo quy định.

Thể chế chủ trương tại Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó xác định lấy ngày 24/11 là “Ngày Văn hóa Việt Nam”. Đây là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương, Bộ Nội vụ đang đề xuất đưa ngày này vào số ngày nghỉ chính thức tại Bộ luật Lao động.

Như vậy, sau khi được luật hóa vào quy định của Bộ luật Lao động, người lao động cả nước sẽ có thêm một ngày nghỉ lễ, nâng tổng số ngày nghỉ lễ, Tết trong năm lên 12 ngày.

Theo cơ quan soạn thảo, Dự án Luật dự kiến trình Quốc hội xem xét và thông qua tại Kỳ họp thứ hai của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026) và có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, trừ nội dung về “Ngày Văn hóa Việt Nam” có hiệu lực từ ngày Quốc hội thông qua.