Nhu cầu điều hòa không khí tại châu Âu tăng mạnh trong mùa hè năm nay, khi nhiệt độ vượt ngưỡng 40 độ C khiến người dân và các doanh nghiệp phải tìm kiếm giải pháp làm mát khẩn cấp...

Tranh thủ cơ hội này, các nhà sản xuất điều hòa Trung Quốc như Midea Group và Gree Electric Appliances chuyển sang dùng đường sắt để vận chuyển hàng sang thị trường châu Âu, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển từ 40 ngày xuống còn khoảng 15 ngày.

Tại một cuộc họp báo trong tuần vừa rồi, Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc (NDRC) cho biết Tập đoàn Đường sắt Nhà nước Trung Quốc (CSR) đang đẩy mạnh hoạt động vận chuyển mặt hàng điều hòa không khí sang châu Âu bằng tuyến đường sắt vận chuyển hàng hóa kết nối giữa Trung Quốc với châu lục này.

Theo tờ báo Nikkei Asia, tuyến đường sắt này này - được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chỉ định là dự án hàng đầu trong sáng kiến Vành đai và Con đường vào năm 2013 - đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể về lưu lượng hàng hóa. Dịch vụ mang thương hiệu China Railway Express (CR Express) được khởi động vào năm 2016, chủ yếu kết nối Trung Quốc nội địa với Tây Ban Nha và các nước Tây Âu khác qua Trung Á và Nga.

Vai trò của tuyến đường sắt nối giữa Trung Quốc và châu Âu càng được thể hiện rõ khi các nhà sản xuất điều hòa không khí Trung Quốc tăng cường sản xuất và đẩy nhanh việc giao hàng để đáp ứng nhu cầu tăng mạnh tại thị trường châu Âu, trong bối cảnh các đợt nắng nóng cực đoan liên tiếp tấn công các nước ở khu vực này. Không giống như ở các thành phố lớn ở châu Á và Mỹ, điều hòa không khí vẫn còn hiếm ở nhiều ngôi nhà châu Âu - nơi mà nhà ở công cộng và các tòa nhà cũ được xây dựng chủ yếu để cách nhiệt mùa đông hơn là điều chỉnh nhiệt độ mùa hè khắc nghiệt.

Midea cho biết nhà máy sản xuất điều hòa không khí của họ ở Quảng Đông đã hoạt động suốt ngày đêm để tăng cường sản xuất các mẫu điều hòa di động PortaSplit được ưa chuộng. Trên trang web của Media, hãng quảng cáo dòng điều hoà này không cần lắp đặt phức tạp, không cần dụng cụ và không cần khoan - và cũng "hoàn toàn tương thích với hầu hết các loại cửa sổ châu Âu".

Tại các thành phố như Paris, nơi nhiều tòa nhà không được xây dựng với thiết kế để lắp đặt điều hòa không khí, các chuyên gia cho biết việc lắp đặt các máy điều hòa truyền thống thường có thể tốn kém hoặc phức tạp. Các quy định cũng tồn tại để bảo vệ các tòa nhà lịch sử trong thành phố, và việc lắp đặt các thiết bị như một bộ điều hòa không khí truyền thống sẽ bị coi là thay đổi diện mạo bên ngoài của các tòa nhà và bị cấm.

Theo Midea, doanh số điều hòa của công ty đã tăng mạnh ở các nước Tây Âu. "Doanh số điều hòa không khí của chúng tôi tại các thị trường có tỷ lệ thâm nhập điều hòa không khí tương đối thấp, bao gồm Pháp, Tây Ban Nha, Đức và Anh đều tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm trước”, công ty cho biết hồi cuối tháng 6.

Một nhà sản xuất lớn khác của Trung Quốc là Gree Electric Appliances báo cáo doanh số điều hòa không khí tại các quốc gia châu Âu bao gồm Pháp, Italy và Tây Ban Nha tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước trong 6 tháng đầu năm. Các sản phẩm điều hòa không khí di động của Gree được khách hàng nước ngoài ưa chuộng do quá trình lắp đặt dễ dàng.

Trung Quốc đạt kim ngạch xuất khẩu điều hòa không khí gần 28 tỷ USD trong năm 2025 và chiếm khoảng 40% xuất khẩu mặt hàng này trên toàn cầu - theo dữ liệu của tổ chức Observatory of Economic Complexity.

Các sản phẩm làm mát khác do Trung Quốc sản xuất - từ mũ có quạt đến quạt cầm tay và chăn làm mát - cũng đã trở nên phổ biến rộng rãi ở nước ngoài.

Dữ liệu hải quan chính thức của Trung Quốc cho thấy kim ngạch xuất khẩu điều hòa không khí của Trung Quốc sang các nước EU đạt 3,76 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026 - tăng 43,2% so với cùng kỳ năm trước và thiết lập kỷ lục doanh số mới. Xuất khẩu sang Pháp, Hà Lan và Bỉ tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước trong 5 tháng đầu năm, và các lô hàng đến Tây Ban Nha và Đức cũng ghi nhận mức tăng trưởng hai con số.

Đối với châu Âu, thời tiết mùa hè ngày càng khắc nghiệt đang trở thành một vấn đề kinh tế, với các đợt nắng nóng thường xuyên hơn làm tăng chi phí, gián đoạn hoạt động kinh doanh và ảnh hưởng đến tăng trưởng. Các vụ cháy rừng lớn đã bùng phát ở Pháp và Tây Ban Nha trong thời gian gần đây, thiêu rụi 300.000 mẫu Anh rừng và buộc 300.000 người phải sơ tán - hãng tin CNBC cho biết.

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), khu vực Tây Âu đã ghi nhận tháng 6 nóng nhất từ trước đến nay trong năm nay, theo WMO.

Tuần vừa rồi, Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure nói rằng các vụ cháy rừng mới nhất "như một tiếng sét" đối với nền kinh tế địa phương. Nhưng các vụ cháy mới chỉ là một phần của tình trạng căng thẳng kinh tế do sức nóng của thời tiết. Toàn bộ hệ thống chăm sóc sức khỏe, làm mát, giao thông, nông nghiệp, bảo hiểm và ngân sách công đều đang chịu áp lực do nhiệt độ tăng cao.

Các nhà kinh tế cũng cảnh báo rằng các đợt nắng nóng lặp đi lặp lại có thể kéo giảm sản lượng kinh tế thông qua làm giảm năng suất, gián đoạn chuỗi cung ứng, suy giảm du lịch và đẩy giá thực phẩm lên cao, biến thời tiết mùa hè thành một rủi ro kinh tế vĩ mô trở đi trở lại. Nhà kinh tế Carsten Brzeski của ngân hàng ING nhận định: "Có một sự thật không dễ chịu là các đợt nắng nóng đã âm thầm chuyển biến từ 'sự kiện thời tiết' thành 'biến số vĩ mô’”.

Các đợt nắng nóng, hạn hán và lũ lụt trong mùa hè năm 2025 đã khiến nền kinh tế châu Âu mất khoảng 0,3% sản lượng, và mức độ thiệt hại đến năm 2029 có thể tích lũy thành 0,8% do mất mát năng suất, gián đoạn chuỗi cung ứng và doanh thu du lịch giảm - theo một báo cáo năm 2025 từ Đại học Mannheim và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).