Đây là chu kỳ lãi suất phụ thuộc rất nhiều vào dữ liệu kinh tế thực tế, nó sẽ kéo dài hơn và biến động khó lường hơn thay vì đi theo một đường thẳng tăng rồi giảm.

Tính đến thời điểm hiện tại, chỉ còn khoảng 01 tuần nữa là đến ngày thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp theo tiêu chí của FTSE Russell.

Trao đổi về vấn đề này trong The Finance Street Talk show mới đây, ông  Nguyễn Quang Đạt, Tổng giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS), cho rằng việc nâng hạng mới chỉ là bước đầu tiên, còn những yếu tố như nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế, lạm phát và tỷ giá được kiểm soát tốt, môi trường đầu tư minh bạch, thị trường chứng khoán cần tiếp tục cải thiện nhiều yếu tố, trong đó có việc đẩy mạnh chất lượng các doanh nghiệp niêm yết…mới là những yếu tố giúp thu hút được dòng vốn mạnh mẽ và lâu dài vào thị trường.

Theo đánh giá của Chứng khoán An Bình, các con số vĩ mô mới nhất đang tạo nên một bức tranh tích cực. GDP 6 tháng của năm 2026 đạt 8,18%, riêng quý II năm nay đã vượt 8,39% – mức đỉnh trong khoảng 15 - 16 năm qua.

Việc IMF nâng dự báo tăng trưởng cả năm của Việt Nam lên 8,2% cũng là một minh chứng rõ nét. Và điểm nhấn mạnh ở đây chính là chiều sâu và tính bền vững của tăng trưởng.

Đà bứt phá lan tỏa rất đồng đều khi hơn một nửa số địa phương tăng trưởng trên 8%. Dòng vốn FDI đăng ký vượt 34 tỷ USD, tăng tới 61%, cùng với sự phục hồi ấn tượng của sản xuất chế tạo, xuất khẩu và du lịch với gần 16 triệu lượt khách quốc tế. Thành tố tạo nên sự vững chắc này chính là nền tảng vĩ mô ổn định, quyết tâm cải cách thể chế của Chính phủ khi gỡ vướng cho hàng nghìn dự án tồn đọng, cùng hiệu quả từ việc tinh gọn bộ máy.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn còn phụ thuộc nhiều vào vốn và xuất khẩu, đóng góp của năng suất tổng hợp chưa cao, và khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, đây là lực lượng nòng cốt của nền kinh tế vẫn đang đối mặt với không ít rào cản về vốn, công nghệ và thị trường.

Trên thế giới ở thời điểm hiện tại, các thị trường toàn cầu đang bước vào một giai đoạn mới với chu kỳ lãi suất cao hơn để kiểm soát lạm phát, chi phí nguồn vốn trở nên đắt đỏ…cùng những yếu tố bất định khác.

Chu kỳ lần này hoàn toàn khác biệt so với giai đoạn 2022 - 2023. Khi đó, việc tăng lãi suất diễn ra một chiều nhằm dập tắt cú sốc lạm phát sau COVID19. Còn ở thời điểm hiện tại, thị trường đang chứng kiến sự giằng co hai chiều rất gắt gao. Các ngân hàng trung ương lớn, đặc biệt là Fed, liên tục phải cân nhắc giữa rủi ro lạm phát vẫn dai dẳng và nguy cơ suy giảm tăng trưởng.

Do đó, đây là chu kỳ phụ thuộc rất nhiều vào dữ liệu kinh tế thực tế, nó sẽ kéo dài hơn và biến động khó lường hơn thay vì đi theo một đường thẳng tăng rồi giảm.

Mặt bằng lãi suất toàn cầu sẽ neo ở mức cao trong một thời gian dài hơn so với kỳ vọng. Điều này đặt ra bài toán cho các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam: phải chủ động hơn nữa trong quản trị tỷ giá, điều hòa dòng vốn và thích ứng với một môi trường mà ở đó "dòng vốn giá rẻ" không còn là điều nghiễm nhiên.

Đối với triển vọng thị trường chứng khoán, theo Tổng giám đốc ABS, việc FTSE Russell chính thức nâng hạng là một sự kiện mang tính bước ngoặt, nhưng chúng ta cần nhìn nhận đúng bản chất để tránh kỳ vọng quá mức trong ngắn hạn.

Theo lộ trình, việc phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số FTSE bắt đầu từ ngày 21/9 với tỷ trọng ban đầu 10% và hoàn tất 100% sau một năm. Dòng vốn ngoại ròng ước tính đạt 6 - 8 tỷ USD, kịch bản lạc quan vượt 10 tỷ USD, nhưng đây là số vốn giải ngân rải rác theo thời gian.

Lưu ý rằng dòng vốn thụ động theo chỉ số quy mô không lớn bằng dòng vốn chủ động của các quỹ toàn cầu, đây vốn là những nhà đầu tư chỉ giải ngân dựa trên chất lượng tăng trưởng thực sự của nền kinh tế và doanh nghiệp.

Để tạo cú hích bền vững, ông Nguyễn Quang Đạt cho rằng chúng ta cần làm tốt ba việc. Đầu tiên là tiếp tục cải thiện thanh khoản và đưa thêm hàng hóa chất lượng lên sàn; thứ hai là nâng chuẩn minh bạch thông tin và quản trị doanh nghiệp theo thông lệ quốc tế; thứ ba là hoàn thiện hạ tầng giao dịch và phát triển các sản phẩm tài chính mới.

Đây cũng là bước đệm thiết yếu để chúng ta hướng tới mục tiêu xa hơn là được MSCI xem xét nâng hạng lên thị trường mới nổi.

"Một thị trường chứng khoán phát triển lành mạnh sẽ là "mạch máu" dẫn vốn trung dài hạn bền vững, giải tỏa gánh nặng cho hệ thống ngân hàng. Đây cũng chính là lý do vì sao câu chuyện nâng hạng thị trường lần này có ý nghĩa không chỉ với riêng ngành chứng khoán mà với cả chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế", Tổng giám đốc ABS nhấn mạnh.