Giá xăng xuống thang, tâm lý người tiêu dùng Mỹ hồi phục

Theo kết quả khảo sát mới nhất của Đại học Michigan, chỉ số tâm lý người tiêu dùng Mỹ đã tăng 9% lên mức 48,9 điểm trong tháng này, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ tháng 2 - thời điểm trước khi cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran bùng nổ, đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.

Giá xăng có tác động mạnh mẽ đến cách người tiêu dùng Mỹ nhìn nhận về nền kinh tế. Khi giá xăng tăng cao, người tiêu dùng ở nước này thường cảm thấy lo lắng về khả năng chi tiêu và tình hình tài chính của họ. Ngược lại, khi giá xăng giảm, người Mỹ có xu hướng lạc quan hơn về tương lai kinh tế.

Trong những tuần gần đây, giá xăng ở Mỹ đã giảm theo đà xuống thang của giá dầu, giúp người tiêu dùng Mỹ bớt bi quan hơn, đặc biệt là những người có thu nhập thấp, vì đổ xăng là một khoản chi tiêu chiếm một phần đáng kể trong ngân sách của họ.

Dù vậy, tâm lý người tiêu dùng Mỹ vẫn còn ở mức thấp hơn so với trong các cuộc khủng hoảng kinh tế trước đây như trong thời gian xảy ra các cuộc chiến tranh ở nước ngoài, sự kiện 11/9, suy thoái kinh tế sau khủng hoảng tài chính 2008, đại dịch COVID-19 và các đợt lạm phát cao trước đây.

Ngày 14/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump và giới chức Iran tuyên bố đã đạt thỏa thuận để kết thúc cuộc chiến tranh đã kéo dài hơn 100 ngày và mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Giá dầu thế giới đã sụt mạnh, với mức giảm lên tới gần 5%, sau khi tuyên bố này được đưa ra.

Bởi vậy, giá xăng tại Mỹ có thể tiếp tục giảm trong những ngày tới, đưa tâm lý người tiêu dùng nước này cải thiện thêm.

Người tiêu dùng Mỹ nói chung đã trải qua một giai đoạn khó khăn kéo dài do nhiều nguyên nhân, chủ yếu là do các cú sốc giá cả trong những năm gần đây làm giảm khả năng chi tiêu của họ. Từ năm 2020, người Mỹ đã phải đối mặt với nhiều sự kiện lịch sử liên tiếp ảnh hưởng đến nền kinh tế. Đại dịch COVID-19 đã gây ra suy thoái kinh tế, làm giảm tâm lý người tiêu dùng sau một thời kỳ tăng trưởng kinh tế dài nhất trong lịch sử. Sau đó, lạm phát hậu đại dịch đã khiến tâm lý giảm xuống mức thấp kỷ lục vào tháng 6/2022.

Năm 2023, các đợt tăng lãi suất liên tục từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed) nhằm kiềm chế lạm phát và cuộc đối đầu trong Quốc hội về trần nợ công đã tiếp tục ảnh hưởng đến tâm lý người tiêu dùng Mỹ. Mặc dù đã có sự phục hồi ổn định vào năm 2024, nhưng tất cả tiến bộ đó đã bị đảo ngược vào năm 2025 khi Tổng thống Donald Trump công bố các biện pháp thuế quan trên diện rộng, khiến người tiêu dùng Mỹ lo lắng và tâm lý của họ một lần nữa suy giảm.

Cuộc chiến với Iran là một cú sốc khác, chủ yếu do tác động của xung đột này đến giá xăng. Để tâm lý người tiêu dùng vượt qua mức thấp lịch sử, cần có một giai đoạn dài ổn định kinh tế với lạm phát thấp.

Một cuộc khảo sát hàng quý của công ty TransUnion cho thấy mức độ lạc quan của người tiêu dùng Mỹ không thay đổi nhiều so với cách đây hơn 1 năm, thời điểm Tổng thống Trump công bố kế hoạch thuế quan đối ứng vào tháng 4 năm ngoái. Tuy nhiên, mức độ bi quan đã giảm, theo ông Charlie Wise - trưởng bộ phận nghiên cứu và tư vấn toàn cầu của TransUnion.

Lạm phát vẫn là mối quan tâm tài chính hàng đầu của người tiêu dùng Mỹ trong quý 2 vừa qua, với tỷ lệ người tiêu dùng được khảo sát cho biết quan tâm tới vấn đề này đã tăng lên 50% từ 47% của quý trước - theo khảo sát Consumer Pulse mới nhất của TransUnion.

Ông Wise nói với hãng tin CNN: "Chúng tôi nhận thấy có sự kiên cường ở người tiêu dùng. Có lẽ, họ đã quen với thời kỳ biến động mà chúng ta đang sống, và cả sự bất định lớn về giá cả. Khi lạm phát lập đỉnh ở mức 9,1% vào tháng 6/2022, nhiều người tiêu dùng còn chưa quen với mức độ bất ổn giá cả đó… Hiện tại, khi giá xăng và năng lượng tăng, người tiêu dùng có thể có khuynh hướng nghĩ rằng họ đã gặp phải điều tương tự cách đây chưa lâu và đã vượt qua được, và do đó họ nghĩ rằng mình sẽ ổn”.