Mặc dù cộng đồng doanh nghiệp FDI được cho là động lực tăng trưởng và tăng thu ngân sách nhưng theo các chuyên gia, mức đóng góp vào ngân sách chưa thực sự tương xứng với quy mô đầu tư. Cùng đó, kết quả kinh doanh, đặc biệt là bức tranh tài chính lãi lỗ của khu vực này còn ẩn giấu nhiều dấu hỏi...
Hơn 14.000 doanh nghiệp FDI báo lỗ trên cả nước năm 2021, chiếm 55% tổng số doanh nghiệp, với giá trị gần 170.000 tỷ đồng.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, năm 2021, Công ty TNHH Cảng quốc tế Sài Gòn Việt Nam hoạt động lĩnh vực vận tải kho bãi đạt doanh thu 377 tỷ đồng, tăng 50 tỷ đồng so với năm trước đó nhưng vẫn tiếp tục lỗ 364 tỷ đồng, đưa lỗ lũy kế của công ty lên mức 6.016 tỷ đồng và dẫn đến âm vốn chủ sở hữu 4.500 tỷ đồng. Trong cơ cấu nợ phải trả, cuối năm 2021, công ty đã thanh toán gần hết các khoản nợ ngắn hạn 8.080 tỷ đồng nhưng lại tăng các khoản nợ dài hạn bằng một khoản tương đương khoảng 8.112 tỷ đồng.
Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu âm cho thấy công ty đang chủ yếu sử dụng nợ để tài trợ cho tài sản, tổng tài sản của công ty không đảm bảo chi trả cho các khoản nợ phải trả, có rủi ro thanh toán ngắn hạn ảnh hưởng đến khả năng hoạt động liên tục trong tương lai.
CÓ TỚI 55% DOANH NGHIỆP BÁO LỖ GẦN 170.000 TỶ ĐỒNG
Công ty TNHH Cảng quốc tế Sài Gòn Việt Nam là một trong hơn 14.000 doanh nghiệp FDI báo lỗ trên cả nước năm 2021 theo báo cáo của Bộ Tài chính gửi Thủ tướng về tình hình tài chính của 26.013 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chi phối có báo cáo tài chính (chiếm 91,8% trong 28.329 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chi phối) trên phạm vi cả nước.
Báo cáo của Bộ Tài chính cũng cho thấy trong bối cảnh nền kinh tế nước ta đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, đợt bùng phát dịch Covid-19 lan rộng hầu hết các tỉnh, thành phố nơi tập trung đông dân cư, khu công nghiệp, khu chế xuất và các doanh nghiệp lớn, nhưng tình hình tài chính của khối doanh nghiệp FDI vẫn có sự tăng trưởng.
Cụ thể, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của khối doanh nghiệp FDI năm 2021 có sự tăng trưởng với doanh thu đạt 8.567.847 tỷ đồng, tăng 19,3% so với năm 2020, lợi nhuận sau thuế là là 366.222 tỷ đồng, tăng 83.585 tỷ đồng, tương đương 29,6%. Số nộp ngân sách nhà nước của khối doanh nghiệp FDI cũng có sự tăng trưởng, từ 164.339 tỷ đồng năm 2020 tăng thành 179.630 tỷ đồng năm 2021, tương ứng tăng hơn 9%.
“Doanh nghiệp FDI đã góp phần tăng trưởng kinh tế, tăng thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, số nộp ngân sách nhà nước có tốc độ tăng chậm hơn so với tốc độ tăng của nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận sau thuế cho thấy rằng mức đóng góp vào ngân sách nhà nước chưa thực sự tương xứng với mức đầu tư và kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp FDI”, Bộ Tài chính đánh giá.
Cũng theo báo cáo này, trong năm 2021, số doanh nghiệp báo lỗ là 14.293 doanh nghiệp, chiếm 55% tổng số doanh nghiệp và tăng 11% so với năm 2020 với giá trị là 168.334 tỷ đồng.
Số doanh nghiệp lỗ lũy kế là 16.258 doanh nghiệp, chiếm tỷ trọng lớn, lên tới 62% tổng số doanh nghiệp và tăng 8% so với năm 2020 với giá trị là 706.146 tỷ đồng.
Còn số doanh nghiệp lỗ mất vốn chủ sở hữu là 4.402 doanh nghiệp, chiếm 17% tổng số doanh nghiệp và tăng 15%, với giá trị là 162.233 tỷ đồng.
Báo cáo của Bộ Tài chính cũng cho thấy tính đến cuối năm 2021, tổng tài sản của khối doanh nghiệp FDI là 8.857.187 tỷ đồng, tăng 13,1% so với năm 2020, vốn chủ sở hữu là 3.640.866 tỷ đồng, tăng 10,9%, trong đó vốn đầu tư của chủ sở hữu là 2.549.558 tỷ đồng, tăng 12,3%.
Rõ ràng, tốc độ tăng của nợ phải trả (14,7%) cao hơn tốc độ tăng của vốn chủ sở hữu (12,3%) cho thấy sự mở rộng của tài sản đến từ các khoản nợ nhiều hơn từ nguồn vốn của nhà đầu tư.
Trong khi hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu năm 2021 của khối doanh nghiệp FDI là 1,43 lần cho thấy về tổng thể, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vẫn duy trì sự cân bằng tương đối giữa nguồn lực tài chính tự có với nguồn vốn huy động bên ngoài thông qua vay nợ để phục vụ sản xuất kinh doanh.
ƯU ĐÃI NHIỀU, ĐÓNG GÓP CHƯA TƯƠNG XỨNG
Nhờ việc triển khai nhiều chủ trương, chính sách, pháp luật “dọn ổ” đón đại bàng mà khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã phát triển nhanh và trở thành bộ phận quan trọng của nền kinh tế, với số lượng doanh nghiệp FDI ngày càng được mở rộng.
Tình hình hoạt động kinh doanh năm 2021 có sự chuyển biến tích cực với sự tăng trưởng dương về quy mô tài sản, vốn đầu tư, số nộp ngân sách nhà nước. Việt Nam cũng trở thành thỏi nam châm hút dòng vốn FDI, góp phần tạo việc làm, thu nhập cho người lao động cho nhiều lĩnh vực ở nhiều địa bàn.
“Bên cạnh kết quả đạt được, sự tăng trưởng nguồn vốn của doanh nghiệp FDI phần lớn đến từ nguồn tài trợ bên ngoài. Các chỉ tiêu sinh lời một số lĩnh vực vẫn còn âm, chưa được cải thiện, nộp ngân sách vẫn chưa tương xứng với tổng mức đầu tư. Số doanh nghiệp FDI báo lỗ, doanh nghiệp lỗ lũy kế, lỗ mất vốn chủ sở hữu có chiều hướng gia tăng cả về số lượng và giá trị lỗ”, báo cáo Bộ Tài chính nêu.
Tuy nhiên, cần tìm hiểu rõ nguyên nhân thực sự khiến nhiều doanh nghiệp FDI báo lỗ. Bên cạnh những yếu tố khó khăn từ nền kinh tế thì không ngoại trừ hiện tượng doanh nghiệp chuyển giá, trốn thuế, từ đó, gây nên những thất thoát, thiệt hại cho ngân sách nhà nước và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư và sự cạnh tranh với các loại hình khác.
Ngoài ra, các sản phẩm mà nhà đầu tư nước ngoài xuất khẩu chủ yếu là hàng gia công, lắp ráp, giá trị gia tăng thấp, sử dụng nhiều lao động, công nghệ chưa cao với nguyên vật liệu nhập khẩu để sản xuất chiếm tỷ trọng cao như: hàng dệt, may (20,54 tỷ USD); giày dép các loại (14,52 tỷ USD); phương tiện vận tải và phụ tùng (8,98 tỷ USD); đồ chơi, dụng cụ thể thao và bộ phận (2,79 tỷ USD)...
Việc doanh nghiệp FDI chủ yếu tập trung ở công đoạn đơn giản, khâu lắp ráp cuối của chuỗi, dẫn đến mức chuyển giao công nghệ hạn chế, tỷ lệ nội địa hóa thấp...
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 8-2023 phát hành ngày 20-02-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
SACOMBANK bổ nhiệm bà Nguyễn Thị Kiều Anh làm người quản trị công ty và công bố thông tin
Việc bà Nguyễn Thị Kiều Anh được bổ nhiệm kiêm nhiệm chức vụ Người quản trị công ty và Công bố thông tin cho thấy sự ghi nhận của SACOMBANK đối với một nhân sự quản lý có cả chiều sâu chuyên môn, kinh nghiệm điều hành, khả năng tham mưu quản trị và tư duy tổ chức triển khai…
Đề xuất mở “room tín dụng”, ngân hàng được cấp tối đa 38% vốn tự có với 1 khách hàng
Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép cấp tín dụng vượt giới hạn với trần lên tới 38% vốn tự có cho một khách hàng và 52% cho khách hàng và người liên quan, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn của các dự án lớn, đặc biệt tại Hà Nội…
Tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng bám sát trần của Ngân hàng Nhà nước
Ngày 17/3, tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng đi ngang, chạm trần của nhà điều hành, trong khi đó, tỷ giá thị trường tự do tăng mạnh so với phiên liền trước, lên 27.340 đồng ở chiều mua và 27.390 đồng ở chiều bán...
Mức độ thâm dụng tín dụng trong nền kinh tế giai đoạn 2021 – 2025
Trong 5 năm qua, so với các kênh vốn khác, tín dụng vẫn là kênh chủ đạo trong nền kinh tế, mức độ thâm dụng đạt tới 123%/GDP, vượt quá ngưỡng cảnh báo của WB. Mặt khác, cơ cấu kỳ hạn tiền gửi ngắn hạn – trung dài hạn diễn biến ngược chiều với cơ cấu kỳ hạn tiền vay ngắn hạn – trung dài hạn; từ đó dẫn đến nguy cơ rủi ro thanh khoản kỳ hạn đối với hệ thống ngân hàng như từng xảy ở giai đoạn 2011 – 2013. So sánh 7 kênh dẫn vốn trong nền kinh tế thì ở kênh tín dụng ngân hàng, tốc độ tăng trưởng của cho vay trung dài hạn có biểu hiện bất bình thường, cụ thể: năm 2022 đang là 17,9% thì 2023 hạ thấp xuống 3,4%; từ mức thấp của 2023 tăng vọt lên 17% trong năm 2024 và đạt mức gần gấp đôi (31,8%) trong năm 2025. Những biểu đồ dưới đây cho thấy nền kinh tế bị “nghiện tín dụng”. Kéo theo đó là bất ổn về cơ cấu kỳ hạn hai chiều, quy mô tăng giảm thất thường gắn với chu kỳ lên, xuống của các thị trường tài sản hàm chứa nhiều rủi ro.
Giá vàng miếng SJC “giằng co”
Trong phiên sáng 17/3, giá vàng miếng SJC liên tục điều chỉnh lên xuống với biên độ lớn. Dù có thời điểm phục hồi, mặt bằng giá vàng miếng SJC vẫn nghiêng về xu hướng giảm, trong khi thị trường vàng nhẫn xuất hiện sự phân hóa rõ rệt…
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 2/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/03/06/ed5df1ed91b448eab0317c050609f0f2-74021.png?w=1050&h=630&mode=crop)
