Với mục đích khắc phục những khó khăn về vốn trong lĩnh vực phát triển nhà ở, Bộ Xây dựng đề xuất Chính phủ cho phép lập Quỹ tín thác bất động sản.
Đây là một trong những nội dung quan trọng trong dự thảo Chiến lược phát triển nhà ở đến năm 2020, tầm nhìn 2050 đang được Bộ Xây dựng trình Chính phủ phê duyệt.
Quỹ tín thác bất động sản sẽ hoạt động dưới hình thức huy động vốn nhàn rỗi của người dân, nhà đầu tư nhỏ lẻ thông qua phát hành chứng chỉ quỹ và đầu tư vào lĩnh vực nhà ở.
Theo Bộ Xây dựng, hiện nguồn vốn cho phát triển nhà ở vẫn chủ yếu trông chờ vào các ngân hàng và một phần rất nhỏ từ ngân sách nhà nước. Chính vì vậy, để tạo sức hấp dẫn trong việc huy động vốn nhàn rỗi trong nhân dân, tạo một kênh huy động vốn hiệu quả, quỹ sẽ được hưởng nhiều ưu đãi về thuế cũng như nhiều chính sách ưu đãi khác đối với người tham gia.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho rằng mô hình này là một trong những cách chứng khoán hóa bất động sản nên sau khi được Chính phủ thông qua, cần có quy định cụ thể các tiêu chuẩn về nhân lực, nguồn vốn, quản lý rủi ro, chế độ báo cáo...
Ngoài ra, để tăng nguồn vốn, Bộ cũng đề xuất điều chỉnh cơ cấu tiền lương và thu nhập theo hướng bổ sung chi phí nhà để người dân có đủ khả năng tự giải quyết chỗ ở của mình.
Cũng theo bộ này, từ khi bãi bỏ chế độ phân phối nhà ở và thực hiện đưa tiền nhà ở vào tiền lương, nhà nước hầu như không bố trí ngân sách để đầu tư phát triển nhà ở. Nếu tính tỷ lệ tiền nhà là 7,5% mức lương tháng tối thiểu 730.000 đồng, số tiền nhà trong mức lương hiện chỉ là 54.750 đồng mỗi tháng. Trên thực tế, với mức tiền này, để mua hoặc thuê một căn nhà là khó khả thi với nhiều người có thu nhập thấp.
Với mục tiêu đến năm 2015, diện tích nhà ở bình quân toàn quốc đạt mức 21,5 m2 sàn/người, trong đó nhà ở đô thị bình quân đạt 26 m2 sàn/người, nhà ở nông thôn bình quân đạt 18,8 m2 sàn/người, Bộ Xây dựng cho biết, từ năm 2011 đến 2020 cả nước cần đầu tư xây dựng khoảng 600.000 căn hộ tương đương khoảng 30 triệu m2 sàn (mỗi năm khoảng 60.000 căn, tương đương 3 triệu m2 sàn).
Tổng số vốn đầu tư của toàn bộ chương trình nhà ở khoảng 180.000 tỷ đồng (tính theo mặt bằng giá tại thời điểm quý 3/2010). Trong đó, nguồn vốn nhà nước khoảng 36.000 tỷ đồng (chiếm 20%) dành để đầu tư xây dựng quỹ nhà ở xã hội thuộc sở hữu nhà nước dành cho thuê. Vốn huy động của các thành phần kinh tế khoảng 144.000 tỷ đồng để đầu tư xây dựng quỹ nhà ở xã hội dành bán hoặc cho thuê mua.
