
Nền kinh tế Iran đang lún sâu vào khủng hoảng trầm trọng khi nguồn thu từ xuất khẩu dầu mỏ — đóng góp khoảng 1/3 ngân sách chính phủ và hỗ trợ tài chính cho quân đội — bị siết chặt bởi các biện pháp phong tỏa của Mỹ. Lượng dầu dự trữ trên biển, vốn là nguồn thu tạm thời cung cấp cho Trung Quốc, đã sụt giảm mạnh từ 90 triệu thùng xuống còn 29 triệu thùng vào giữa tháng 7. Dự báo cho thấy nguồn dự trữ này sẽ cạn kiệt vào giữa tháng 10 và các khoản thu liên quan sẽ hết vào tháng 12. Việc bị phong tỏa khiến Iran không thể đưa dầu ra khỏi Vịnh Ba Tư, buộc Tehran phải giảm sản lượng xuống gần mức tiêu thụ nội địa để tránh làm đầy các kho chứa. Các phương thức vận chuyển thay thế như đường bộ hay đường sắt chỉ đáp ứng được một phần rất nhỏ nhu cầu xuất khẩu. Không chỉ dầu thô, ngành hóa petrochemical — nguồn thu ngoại tệ lớn thứ hai — cũng bị sụt giảm mạnh về sản lượng vận chuyển. Hệ quả là Iran rơi vào tình trạng thiếu hụt ngoại tệ trầm trọng, khiến đồng rial mất giá nhanh chóng và lạm phát vọt lên trên 80%. IMF dự báo kinh tế Iran sẽ suy giảm 5,4% trong năm nay, mức thấp nhất kể từ thập niên 1980. Dù nỗ lực chuyển hướng thương mại qua Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq hay Pakistan, nhưng chi phí và thời gian vận chuyển đều tăng cao, trong khi các kênh tài chính bị Mỹ trừng phạt khiến việc thu tiền trở nên khó khăn hơn. Mặc dù Washington kỳ vọng sức ép kinh tế sẽ buộc Tehran nhượng bộ, nhưng nhiều chuyên gia và quan chức Vùng Vịnh hoài nghi về điều này. Thực tế cho thấy Iran vẫn tiếp tục tăng cường hỗ trợ lực lượng Houthi tại Yemen, cho thấy chính quyền Tehran có xu hướng đối đầu mạnh mẽ hơn thay vì thỏa hiệp trước những áp lực tài chính đang đè nặng lên người dân.
Giá vàng thế giới giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày 8/9, đóng cửa tại mức 4.356,7 USD/oz, giảm gần 1,2% do chịu áp lực lớn từ sự leo thang của giá dầu thô. Việc giá dầu Brent tiến sát ngưỡng 100 USD/thùng, hệ quả từ căng thẳng tại Vùng Vịnh và các cuộc tấn công hạ tầng năng lượng, đã làm gia tăng lo ngại về lạm phát. Điều này củng cố khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hoặc thậm chí tiếp tục tăng lãi suất trong cuộc họp tuần tới, gây bất lợi cho vàng - một tài sản không mang lãi suất. Thị trường ghi nhận sự biến động mạnh với biên độ dao động lên tới gần 100 USD/oz. Mặc dù nhận được sự hỗ trợ từ việc chỉ số Dollar Index giảm 0,34% và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm thoái lui về mức 4,786%, nhưng áp lực từ triển vọng lãi suất vẫn chiếm ưu thế. Hiện tại, công cụ FedWatch Tool cho thấy thị trường đặt cược 60% khả năng Fed tăng lãi suất, sau khi báo cáo việc làm tháng 8 của Mỹ cho thấy kết quả mạnh hơn dự kiến. Đáng chú ý, quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust đã bán ròng 1,5 tấn vàng, đưa tổng khối lượng nắm giữ xuống còn 1.050,6 tấn. Trong khi đó, giá bạc cũng giảm nhẹ 0,6% xuống còn 65,89 USD/oz. Tại thị trường châu Á sáng 9/9, giá vàng tiếp tục đi ngang ở mức thấp. Khi quy đổi theo tỷ giá Vietcombank, giá vàng giao ngay tương đương khoảng 137,3 triệu đồng/lượng, giảm 2,3 triệu đồng so với ngày trước đó. Nhà đầu tư hiện đang chờ đợi các báo cáo chỉ số giá bán buôn (PPI) và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) sắp tới để định hình kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Fed.
Thị trường chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm điểm trong phiên giao dịch ngày 8/9, với chỉ số Dow Jones giảm mạnh nhất 1,18%, trong khi S&P 500 và Nasdaq cũng ghi nhận mức trượt dốc. Nguyên nhân chính đến từ áp lực tăng cao của giá dầu thô khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, đẩy giá dầu Brent tiến sát mốc 100 USD/thùng và dầu WTI đạt mức cao nhất trong 6 tuần. Các cuộc tấn công của phiến quân Houthi vào Saudi Arabia cùng sự gián đoạn giao thông tại eo biển Hormuz khiến giới đầu tư lo ngại về tình trạng cung ứng năng lượng kéo dài đến năm 2027. Bên cạnh giá dầu, tâm lý thận trọng bao trùm Phố Wall trước thềm công bố báo cáo lạm phát CPI, PPI và cuộc họp chính sách tiền tệ của Fed. Việc báo cáo việc làm khả quan cùng giá năng lượng tăng cao làm gia tăng xác suất Fed sẽ tiếp tục nâng lãi suất, tạo áp lực lên giá cổ phiếu. Thêm vào đó, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm duy trì ở mức cao và căng thẳng thương mại Mỹ - Canada liên quan đến thuế quan trả đũa cũng khiến thị trường thêm ảm đạm. Sự tăng giá mạnh mẽ của đồng Yên Nhật cũng gây lo ngại về việc đảo ngược các vị thế giao dịch carry trade trên toàn cầu. Về chi tiết các nhóm ngành, cổ phiếu bán dẫn là điểm sáng hiếm hoi với sự tăng trưởng của Intel và AMD. Ngược lại, nhóm phần mềm giảm sâu do lo ngại về sự cạnh tranh từ mô hình AI GPT-6 Astra của OpenAI. Hiện tại, giá dầu Brent chốt phiên ở mức 97,92 USD/thùng và WTI ở mức 93,03 USD/thùng, cả hai đều đang ở trạng thái mua quá nhiều. Bối cảnh vĩ mô phức tạp từ địa chính trị, lạm phát và chính sách tiền tệ đang đặt thị trường tài chính Mỹ vào giai đoạn đầy biến động và rủi ro.
Chi phí bình quân người lao động Việt Nam phải chi trả để có việc làm ở nước ngoài giảm 23,8% trong giai đoạn 2021-2025, trong khi thu nhập bình quân ngay trong tháng làm việc đầu tiên tăng 25,4%.
Giá nhà gần như liên tục tăng, thậm chí có nhiều “cơn sốt”. Nhiều nguyên nhân được chỉ ra nhưng căn bản nhất là từ sự mất cân bằng cung và cầu. Đưa giá nhà trở về với khả năng thanh toán, khả năng tiếp cận của đại bộ phận người dân là bài toán không hề đơn giản.