Đà tăng nhanh của đồng yên đã làm dấy lên lo ngại về khả năng xảy ra tình trạng tháo chạy ồ ạt khỏi các vị thế “carry trade”, tương tự như những biến động mạnh trên thị trường vào mùa hè năm 2024...

Đồng yên Nhật Bản duy trì đà tăng giá so với đồng USD trong giờ giao dịch sáng nay (8/9) tại thị trường châu Á, đạt mức cao nhất trong 7 tháng. Xung lực tăng được đẩy mạnh khi các nhà giao dịch tiếp tục rút lui khỏi các vị thế bán khống đồng yên và gia tăng đặt cược vào khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) chuẩn bị có động thái tăng lãi suất.

Giới phân tích nhận định việc đồng yên bứt phá có thể còn do giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) dùng yên làm đồng tiền cấp vốn đã bắt đầu đảo chiều.

Có thời điểm không lâu sau khi thị trường bắt đầu phiên giao dịch sáng, đồng yên tăng giá tới 153,53 yên đổi 1 USD, mức cao nhất kể từ tháng 2/2026 và vượt qua mức đỉnh đạt được sau đợt can thiệp tỷ giá phối hợp giữa Nhật Bản và Mỹ hồi cuối tháng 7.

Trước cú tăng sáng nay, đồng yên đã tăng giá 1,2% so với USD trong phiên ngày thứ Hai (7/9). Đây là phiên mà khối lượng giao dịch giảm xuống mức thấp do thị trường Mỹ đóng cửa nghỉ lễ, dẫn tới mức độ biến động có thể được khuếch đại so với bình thường.

Ở mức tỷ giá hiện tại, đồng yên đã tăng gần 4% so với ngưỡng khoảng 160 yên đổi 1 USD vào tuần trước.

Theo hãng tin Reuters, các nhà giao dịch và phân tích cho biết có một loạt yếu tố - bao gồm kỳ vọng BOJ sẽ đẩy nhanh tốc độ thắt chặt chính sách, khả năng nhà đầu tư Nhật Bản hồi hương vốn, dẫn đến việc đóng các vị thế giao dịch “carry trade”, và áp lực chính trị từ Mỹ - đang tạo ra bước ngoặt lớn cho đồng tiền vốn đang gặp nhiều khó khăn này, đồng thời khiến phe bán khống phải rút lui.

Trao đổi với Reuters, nhà phân tích Tony Sycamore tại công ty IG nhận định: "Đợt giảm giá này của USD so với yên giống như một cuộc ồ ạt đóng các vị thế bán khống đồng yên sau khi tỷ giá USD/yên phá vỡ các ngưỡng hỗ trợ quan trọng". Ông nói rằng các ngưỡng tỷ giá quan trọng đó nằm quanh mốc 155 từng ghi nhận vào tháng 8 và tháng 5, đồng thời cho biết diễn biến này có thể mở đường cho việc USD kiểm tra ngưỡng hỗ trợ tiếp theo.

Ông Lee Hardman, chuyên gia phân tích tiền tệ cấp cao tại ngân hàng MUFG, cũng nhất trí với quan điểm cho rằng đồng USD giảm xuống dưới mốc 155 yên dường như đã củng cố tâm lý lạc quan của các nhà giao dịch đối với đồng tiền yên. "Từ đầu năm đến nay, mỗi khi đồng yên mạnh lên sau các đợt can thiệp thị trường, mốc 155 thường là điểm đáy của tỷ giá USD/yên. Việc phá vỡ mức này là một tín hiệu tích cực, báo hiệu đồng yên có thể tiếp tục tăng giá”, ông nhận định.

Một yếu tố khác là khả năng nhiều nhà giao dịch bắt đầu đóng các vị thế giao dịch “carry trade” - loại hình giao dịch vốn đã góp phần quan trọng khiến đồng tiền này suy yếu trong thời gian qua.

Trao đổi với Reuters, chiến lược gia Eric Robertsen của ngân hàng Standard Chartered cho biết giao dịch “carry trade” là một trong những chiến lược vĩ mô mang lại hiệu quả cao nhất trong năm nay bất chấp chi phí vay vốn toàn cầu tăng mạnh, nhưng đà tăng gần đây của đồng yên đang đặt ra một thách thức tiềm tàng đối với loại giao dịch này.

"Nếu đồng yên tiếp tục mạnh lên một cách bền vững, điều này có thể báo hiệu rằng việc tăng lãi suất được kỳ vọng của cả đồng yên và đồng USD đang bắt đầu kích hoạt sự thay đổi trong việc phân bổ tài sản”, ông nói.

Việc đồng yên bất ngờ bứt phá mạnh trong khoảng 1 tuần trở lại đây khiến một số chiến lược gia đi đến kết luận rằng đồng tiền này cuối cùng có thể đã đạt tới một bước ngoặt sau hơn 1 năm triền miên giảm giá - theo tờ báo Financial Times.

“Đây có thể là một sự dịch chuyển bền vững… Đồng yên có thể tăng giá thêm nữa”, ông Hardman nhận xét với tờ báo này. Ông chỉ ra việc lãi suất tại Nhật Bản được dự báo sẽ tăng là một yếu tố hỗ trợ quan trọng đối với đồng yên, bên cạnh khả năng các quỹ hưu trí Nhật Bản sẽ rút vốn ở nước ngoài để đầu tư vào các tài sản trong nước.

Cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo của BOJ sẽ diễn ra vào ngày 17-18/9, và thị trường đang đặt cược gần như chắc chắn sẽ có một động thái tăng lãi suất trong lần họp này. Thậm chí, đang có nhiều đồn đoán cho rằng BOJ sẽ lại tăng lãi suất trong tháng 10.

“Vào thời điểm 3 tuần trước tôi sẽ không nói điều này, nhưng việc BOJ tăng lãi suất liên tiếp đang trở thành kịch bản cơ sở của chúng tôi. Tôi nghĩ điều đó bắt đầu khiến các nhà đầu tư ngắn hạn cảm thấy lo ngại, vì vậy tôi không ngạc nhiên khi thấy những biến động khá mạnh trên thị trường ngoại hối”, một nhà quản lý quỹ tại Tokyo nói với Financial Times.

Ngoài ra, Nhật Bản cũng đang đối mặt áp lực từ phía Mỹ trong vấn đề tỷ giá đồng yên. Tuần trước, Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent đã kêu gọi BOJ tăng lãi suất để hỗ trợ đồng nội tệ.

Tuy nhiên, một số nhà đầu tư vẫn tỏ ra hoài nghi về khả năng đồng yên tiếp tục tăng giá.

“Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu BOJ có đủ quyết tâm để thực sự theo đuổi lập trường thắt chặt tiền tệ và hành động cụ thể hay không? Sẽ có một đợt tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm cùng thông điệp mang tính thắt chặt tương đối rõ ràng, nhưng tôi chưa chắc chắn về những gì sẽ diễn ra sau đó”, ông Mark Richards, một nhà quản lý tài sản tại ngân hàng BNP Paribas Asset Management, nhận định.

Một nhà đầu tư tiết lộ với Financial Times rằng họ nhận thấy có một số giao dịch có quy mô lớn bất thường trong bối cảnh khối lượng giao dịch sụt giảm trước kỳ nghỉ lễ Ngày Lao động (Labor Day) tại Mỹ, nhưng cũng cho biết họ không chắc liệu có sự can thiệp nào đã diễn ra hay không.

“Nhiều nhà tham gia thị trường khá thận trọng trước rủi ro can thiệp chính thức, do thanh khoản có khả năng sẽ ở mức thấp” trong kỳ nghỉ lễ tại Mỹ - ông Masayuki Nakajima, chiến lược gia ngân hàng Mizuho, cho biết.

Đà tăng nhanh của đồng yên đã làm dấy lên lo ngại về khả năng xảy ra tình trạng tháo chạy ồ ạt khỏi các vị thế “carry trade”, tương tự như những biến động mạnh trên thị trường vào mùa hè năm 2024 sau khi BOJ nâng lãi suất lên 0,25%.

Ông Shrikant Kale, một chuyên gia phân tích tại ngân hàng đầu tư Jefferies, cho biết rất khó để ước tính quy mô của hoạt động “carry trade”, nhưng dư nợ vay bằng đồng yên xuyên biên giới đã tăng 2/3, từ mức 216 nghìn tỷ yên vào tháng 12/2021 lên 360 nghìn tỷ yên vào tháng 3 năm nay.

Theo thước đo này, ông Kale nhận định: “Chu kỳ hiện tại chứng kiến sự tích tụ vị thế ‘carry trade’ lớn nhất trong suốt ba thập kỷ qua”, đồng nghĩa với việc BOJ sẽ hành động thận trọng để tránh gây bất ổn tài chính.