Điện hóa các ngành công nghiệp nhẹ có thể giảm tới 80% phát thải CO2

Với các ngành công nghiệp nhẹ như dệt may và chế biến gỗ, điện hóa có thể giúp giảm đáng kể phát thải khí nhà kính, tiết kiệm năng lượng, tăng hiệu suất vận hành và tối ưu chi phí; tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường...

Các nhãn hàng quốc tế ngày càng yêu cầu minh bạch về phát thải và giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Ảnh minh họa
Các nhãn hàng quốc tế ngày càng yêu cầu minh bạch về phát thải và giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Ảnh minh họa

Theo thống kê, ngành năng lượng chiếm tới 65% tổng phát thải khí nhà kính của Việt Nam, trong khi riêng công nghiệp đã tiêu thụ hơn một nửa tổng năng lượng quốc gia. Các ngành xuất khẩu chủ lực của quốc gia như dệt may và gỗ cũng đóng góp đáng kể vào lượng phát thải công nghiệp, do các quy trình nhiệt vẫn phụ thuộc nặng nề vào nhiên liệu hóa thạch.

SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP CHIẾM 1/3 TỔNG PHÁT THẢI QUỐC GIA

Các số liệu đưa ra trong nghiên cứu mới đây do WWF, Tập đoàn H&M và IKEA thực hiện nhấn mạnh rằng các ngành công nghiệp nhẹ như dệt may, da giày, chế biến gỗ và chế biến thực phẩm đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Không chỉ đóng góp quan trọng vào tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam, các ngành dệt may, da giày, gỗ và các sản phẩm gỗ còn tạo việc làm cho khoảng 5- 6 triệu lao động (10- 12% lực lượng lao động cả nước).

Tuy nhiên, sản xuất công nghiệp hiện đang tiêu thụ khoảng 47% tổng năng lượng của Việt Nam và chiếm khoảng một phần ba tổng lượng phát thải quốc gia. Nhiều cơ sở sản xuất hiện vẫn phụ thuộc vào lò hơi đốt than đá, sinh khối và nhiên liệu hóa thạch để tạo nhiệt phục vụ sản xuất.

Sản xuất công nghiệp hiện đang tiêu thụ khoảng 47% tổng năng lượng của Việt Nam và chiếm khoảng một phần ba tổng lượng phát thải quốc gia. Ảnh minh họa
Sản xuất công nghiệp hiện đang tiêu thụ khoảng 47% tổng năng lượng của Việt Nam và chiếm khoảng một phần ba tổng lượng phát thải quốc gia. Ảnh minh họa

Trong khi đó, các thương hiệu quốc tế lớn tại châu Âu và Hoa Kỳ đang mua hàng từ các nhà cung cấp Việt Nam ngày càng đưa ra các yêu cầu về kiểm kê phát thải carbon và minh bạch chuỗi cung ứng. Những yêu cầu này đặt ra thách thức đối với năng lực cạnh tranh của các cơ sở sản xuất trên thị trường toàn cầu, đồng thời cho thấy cần có các chính sách hỗ trợ có mục tiêu.

Việt Nam đã công bố cam kết mạnh mẽ về khí hậu với tuyên bố tại COP26 về đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) của Việt Nam đặt mục tiêu giảm 15,8% lượng phát thải vô điều kiện và có thể đạt tới 43,5% với sự hỗ trợ quốc tế vào năm 2030. Để thực hiện các cam kết này, cần có những nỗ lực cắt giảm phát thải đáng kể trong toàn ngành công nghiệp.

Có thể thấy, ở cấp quốc gia, Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng không vào năm 2050 và đang từng bước tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo. Ở cấp thị trường, các nhãn hàng quốc tế ngày càng yêu cầu minh bạch về phát thải và giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Hai áp lực này đang hội tụ tại nhà máy, nơi các quyết định về công nghệ và năng lượng trở thành yếu tố chiến lược.

ĐIỆN HÓA CÁC NGÀNH CÔNG NGHIỆP NHẸ: “CHÌA KHÓA” GIẢM PHÁT THẢI, TĂNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH

Trong bối cảnh đó, điện hóa trong công nghiệp đang được đánh giá là giải pháp then chốt giúp doanh nghiệp giảm phát thải và tiến tới mục tiêu trung hòa carbon (NetZero). Việc thay thế các hệ thống tạo nhiệt sử dụng nhiên liệu đốt truyền thống bằng các công nghệ sử dụng điện như bơm nhiệt và nồi hơi điện mở ra khả năng cắt giảm phát thải ngay tại “điểm nóng” của quá trình sản xuất.

Bà Phạm Thị Cẩm Nhung, Quản lý chương trình Khí hậu và Năng lượng, WWF-Việt Nam chia sẻ theo nghiên cứu mới nhất của WWF, với các ngành công nghiệp nhẹ như dệt may và chế biến gỗ, điện hóa có thể giúp giảm đáng kể phát thải khí nhà kính và tiết kiệm năng lượng. Mức giảm có thể lên tới 80% phát thải khí nhà kính và tiết kiệm 30- 50% năng lượng trong các kịch bản kết hợp với năng lượng tái tạo, khi sử dụng điện từ lưới điện Việt Nam.

“Khi đặt trong bối cảnh quy mô sản xuất lớn, đây không còn là những cải tiến cục bộ, mà là một cơ hội giảm phát thải ở quy mô hệ thống,” bà Nhung khẳng định.

Điện hóa trong công nghiệp đang được đánh giá là giải pháp then chốt giúp doanh nghiệp giảm phát thải và tiến tới mục tiêu trung hòa carbon (NetZero). Ảnh minh họa
Điện hóa trong công nghiệp đang được đánh giá là giải pháp then chốt giúp doanh nghiệp giảm phát thải và tiến tới mục tiêu trung hòa carbon (NetZero). Ảnh minh họa

Theo nghiên cứu của WWF, các công đoạn “xử lý ướt” trong nhà máy, bao gồm sấy, nhuộm, định hình và giặt, chiếm tới 75% tổng lượng phát thải trong ngành dệt may. Tổng lượng phát thải có thể giảm từ 40- 60% vào năm 2030 thông qua việc triển khai các công nghệ điện hóa như bơm nhiệt và nồi hơi điện.

Bên cạnh việc cắt giảm phát thải khí nhà kính, việc thay thế các lò hơi bằng công nghệ điện khí hóa còn giúp giảm ô nhiễm không khí tại cơ sở, với mức cắt giảm lên tới 90- 100% lượng phát thải PM2.5 và NOx so với lò hơi truyền thống sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời cải thiện an toàn lao động nhờ loại bỏ nhu cầu vận chuyển nhiên liệu.

Các chuyên gia cho rằng những lợi ích này phù hợp chặt chẽ với các chính sách chuyển dịch năng lượng tổng thể của Việt Nam, bao gồm Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu đến năm 2050, Quy hoạch điện VIII (PDP8), Quan hệ đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP) và quá trình phát triển thị trường carbon quốc gia.

Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu, hạn chế về hạ tầng điện và các rào cản về kiến thức, kỹ thuật cũng như chính sách hỗ trợ vẫn là những nút thắt lớn trong chuyển đổi điện hóa. Hiệu quả kinh tế của giải pháp cũng phụ thuộc vào giá điện và khả năng tiếp cận nguồn điện sạch, khiến nhiều doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ trước khi triển khai.

Thực tế các mô hình thí điểm cho thấy điện hóa trong công nghiệp tại Việt Nam là hoàn toàn khả thi và đã bắt đầu có kết quả tích cực. Minh chứng điều này, WWF ví dụ, nhà máy Bangjie đang thử nghiệm lắp đặt hệ thống bơm nhiệt tạo hơi thay thế than và sinh khối đầu tiên tại Việt Nam, trong khi hệ thống điện mặt trời mái nhà của Sợi Thế Kỷ bước đầu đáp ứng khoảng 6% nhu cầu điện.

Trong ngành gỗ, một số doanh nghiệp như Công ty CP Thắng Nam đã đạt mức tiết kiệm điện 17% và tăng hiệu quả năng lượng nhiệt 40- 60% nhờ ứng dụng công nghệ mới.

Những kết quả này tương đồng với các thí điểm quốc tế, cho thấy doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể bắt kịp xu hướng sản xuất ít phát thải và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng xanh, dù chính sách hỗ trợ điện hóa vẫn đang ở giai đoạn đầu.

Rủi ro khí hậu trở thành lực cản mới với dòng vốn FDI toàn cầu

Không chỉ gây thiệt hại về hạ tầng và làm gia tăng chi phí sản xuất, những rủi ro khí hậu, thời tiết cực đoan đang trở thành một yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định phân bổ vốn của các tập đoàn đa quốc gia. Những quốc gia đang phát triển, vốn có nhu cầu lớn về vốn đầu tư nước ngoài, lại đứng trước nguy cơ bị nhà đầu tư né tránh do mức độ dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu…

Băng biển Bắc Cực suy giảm: Tín hiệu cảnh báo hạn hán tại châu Âu

Diện tích băng biển suy giảm vào mùa đông tại Bắc Cực có thể là dấu hiệu báo trước nguy cơ hạn hán mùa hè tại nhiều khu vực ở châu Âu và Trung Á. Phát hiện mới mở ra hướng tiếp cận trong dự báo rủi ro khí hậu, giúp các quốc gia chủ động hơn trước những tác động ngày càng lớn đối với nông nghiệp, nguồn nước và kinh tế…

Kiến tạo hệ sinh thái công trình và giao thông xanh hướng tới Net Zero

Tại Hội nghị COP31, Việt Nam giới thiệu những bước tiến trong phát triển giao thông xanh và công trình xanh, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế về công nghệ, tài chính và giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050...

Đông Nam Á cần 3,6 nghìn tỷ USD cho cơ sở hạ tầng ngành điện đến năm 2040

Theo báo cáo “Thách thức 7 nghìn tỷ USD: Xây dựng ASEAN của ngày mai” được Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố mới đây, Đông Nam Á cần 7,1 nghìn tỷ USD để đầu tư cho cơ sở hạ tầng từ nay đến năm 2040 nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, tăng cường an ninh năng lượng và xây dựng các nền kinh tế kết nối chặt chẽ và có khả năng chống chịu...

Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy