Tổng cục Hải quan nhận định nguyên nhân lớn nhất là do cách hiểu khác nhau về áp dụng các văn bản quy phạm pháp luật. Cần xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý tập trung để tra cứu, thống nhất trong thực hiện phân loại hàng hoá...

Tổng cục Hải quan vừa phát đi thông báo về việc một số doanh nghiệp phản ánh gặp khó khăn, vướng mắc liên quan đến xác định mã số hàng hóa (mã HS) và trị giá hải quan.

MỘT MẶT HÀNG MỖI NƠI ÁP MỘT MÃ HS KHÁC NHAU

Qua rà soát lại những trường hợp được doanh nghiệp phản ánh, Tổng cục Hải quan nhận định nguyên nhân lớn nhất là do cách hiểu khác nhau về áp dụng các văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, tính chất đặc thù của lĩnh vực chuyên môn, đặc biệt là lĩnh vực mã HS và trị giá hải quan cũng dẫn đến phát sinh vướng mắc. Ngoài ra, có một số trường hợp là do thông tin khai báo từ phía doanh nghiệp chưa đầy đủ và một phần do năng lực thực thi của một số cán bộ công chức hải quan…

Đại diện Tổng cục Hải quan cho biết, mục tiêu khi xây dựng các Danh mục HS của Tổ chức Hải quan thế giới, Danh mục Biểu thuế ASEAN và Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam là nhằm tạo thuận lợi thương mại và kiểm soát hàng hóa cần kiểm soát nên có trường hợp mặt hàng có kim ngạch thấp, mặt hàng mới, công nghệ mới… mà chưa được định danh hoặc chưa có quy định cụ thể tiêu chí để phân biệt…

Trong thực tế thời gian qua đã phát sinh nhiều với mặt hàng công nghệ khi xuất hiện nhiều mặt hàng được tích hợp nhiều công dụng, nhiều thành phần... dẫn tới khó xác định, khó phân biệt khi phân loại.

Ngoài ra, việc cơ quan Hải quan áp dụng quản lý rủi ro trong quá trình thông quan với mục tiêu chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm để tạo thuận lợi thương mại, giảm thời gian thông quan hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu nên có thể phát sinh một số trường hợp hàng hóa thuộc tờ khai luồng xanh nhập khẩu cùng một mặt hàng nhưng doanh nghiệp khai báo mã số khác nhau, việc này sẽ được kiểm tra, điều chỉnh sau thông quan.

Trong thực tế kiểm tra còn cho thấy nhiều doanh nghiệp chưa hiểu rõ về Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa, có một số trường hợp tiêu chuẩn của lĩnh vực chuyên ngành có thể khác lĩnh vực phân loại, doanh nghiệp có thể dựa trên tiêu chuẩn của lĩnh vực chuyên ngành để áp dụng chung cho lĩnh vực phân loại

Tổng cục Hải quan cũng thừa nhận, ngoài những nguyên nhân trên thì còn có nguyên nhân do trình độ, năng lực của một số công chức làm công tác phân loại tại cửa khẩu còn chưa được đồng đều, chuyên sâu do chế độ luân chuyển vị trí công tác theo định kỳ trong khi đặc thù của công việc này đòi hỏi kỹ thuật nghiệp vụ hiểu biết chuyên sâu về ngành hàng…

SẼ ĐƠN GIẢN HOÁ BIỂU THUẾ

Đại diện Tổng cục Hải quan khẳng định đơn vị này đang nỗ lực triển khai các giải pháp để khắc phục các tồn tại, tháo gỡ khó khăn vướng mắc liên quan đến xác định mã số hàng hóa.

Cụ thể là Tổng cục Hải quan đang tiến hành đàm phán xây dựng Danh mục HS, Danh mục Biểu thuế ASEAN nhằm đưa các mặt hàng dễ lẫn, khó phân loại vào Danh mục với các tiêu chí phân biệt rõ ràng để thực hiện thống nhất.

Đặc biệt, đang lấy ý kiến cho đề xuất sửa biểu thuế với các nguyên tắc làm đơn giản hóa biểu thuế, tạo thuận lợi khi thực hiện. Hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý tập trung để tra cứu, thống nhất trong thực hiện phân loại. Xây dựng hệ thống mới để sử dụng có hiệu quả hơn việc kiểm tra, kiểm soát việc khai báo, áp dụng mã số…

Trước mắt, để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thông quan hàng hoá hiện nay Tổng cục Hải quan vừa có công văn gửi các đơn vị Hải quan để hướng dẫn thống nhất đối với các mặt hàng khó, phức tạp, các mặt hàng có ý kiến của Tổ chức Hải quan thế giới nhưng còn chưa được sửa trong Danh mục HS…

Tổng cục Hải quan cũng đã xây dựng Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu rủi ro về phân loại hàng hóa và áp dụng mức thuế để làm cơ sở cho cán bộ hải quan sử dụng tra cứu, kiểm tra kiểm soát đối với mặt hàng dễ lẫn, khó phân loại, hàng có tính rủi ro cao về mã số, ngăn ngừa gian lận khi áp dụng các Biểu thuế.

Liên quan đến việc xác định giá trị hải quan của hàng hoá, Tổng cục Hải quan cho biết, người khai hải quan tự kê khai, tự xác định trị giá hải quan theo các nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá hải quan.

Cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra trị giá khai báo, tham vấn và xử lý kết quả kiểm tra, tham vấn. Trường hợp đủ cơ sở bác bỏ trị giá do người khai hải quan tự xác định, kê khai thì xác định trị giá.

Người khai hải quan được yêu cầu cơ quan hải quan thông báo bằng văn bản về trị giá hải quan, cơ sở, phương pháp được sử dụng để xác định trị giá hải quan trong trường hợp trị giá hải quan do cơ quan hải quan xác định.

Khi xác định trị giá thì cả người khai hải quan và cơ quan hải quan đều phải thực hiện đúng quy định về nguyên tắc, phương pháp xác định trị giá của hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu.