Hà Tĩnh: “Lá chắn xanh” ven biển bị suy yếu sau thiên tai

Phường Hải Ninh có diện tích rừng ngập mặn gần 185 ha với các loài cây chủ yếu như: mắm, sú, vẹt, bần..., phân bố dọc ven sông, ven biển và khu vực cửa lạch.

Tại khu vực rừng phòng hộ thuộc phường Hải Ninh, người dân phát hiện tình trạng cây ngập mặn chết khô hàng loạt sau đợt mưa lũ kéo dài vào cuối năm 2025. Khu vực bị ảnh hưởng nằm tại lô 1, khoảnh 4, tiểu khu 349A – vùng quy hoạch rừng phòng hộ trọng điểm, nơi trồng ba loài chính gồm mắm biển, bần chua và trang.

Đáng chú ý, các khu vực cây chết tập trung chủ yếu dọc theo các tuyến lạch nước, tạo thành những khoảng trống lớn trong diện tích rừng phòng hộ, làm suy giảm khả năng chắn sóng và bảo vệ bờ biển.

Loài bị ảnh hưởng nặng nhất là cây mắm biển (Avicennia marina), được trồng từ năm 1994 thuộc một dự án hỗ trợ quốc tế. Trong khi đó, các loài cây ngập mặn khác như bần chua và trang vẫn sinh trưởng, phát triển bình thường trong cùng điều kiện môi trường.

Trước thực trạng trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh đã phối hợp với chính quyền phường Hải Ninh tiến hành kiểm tra hiện trường, lấy mẫu phân tích để xác định nguyên nhân.

Qua kiểm tra ban đầu, cơ quan chuyên môn không ghi nhận dấu hiệu của sâu bệnh gây hại như sâu đục thân, giáp xác hay hà bám. Phần gỗ bên trong thân cây vẫn sáng, không có biểu hiện bị vi khuẩn hoặc nấm bệnh tấn công. Các thông số môi trường nước cơ bản nằm trong ngưỡng cho phép, độ pH ổn định, chưa phát hiện dấu hiệu ô nhiễm từ nguồn thải công nghiệp hoặc sinh hoạt.

Theo lãnh đạo UBND phường Hải Ninh, hiện tượng cây mắm biển chết bắt đầu xuất hiện rõ rệt từ tháng 11/2025, ngay sau đợt mưa lớn kéo dài do ảnh hưởng của bão số 10 (Bualoi). Địa phương đã tiến hành thống kê, báo cáo lên cơ quan chức năng để tìm phương án khắc phục và trồng mới thay thế. 

Cơ quan chuyên môn bước đầu nhận định, đợt mưa lũ kéo dài kết hợp với sự biến động bất thường của thủy triều có thể là nguyên nhân chính làm thay đổi môi trường sống của rừng ngập mặn. Sự thay đổi đột ngột này ảnh hưởng đến quá trình hô hấp và trao đổi chất của cây mắm biển, khiến loài cây này không kịp thích nghi và dẫn đến tình trạng chết khô trên diện rộng.

Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh đã yêu cầu phường Hải Ninh triển khai các nhiệm vụ cấp bách, trong đó, bố trí lực lượng giám sát, giữ nguyên hiện trạng khu vực rừng bị ảnh hưởng, không để xảy ra tình trạng xâm hại hoặc khai thác trái phép.

Địa phương cũng được giao tổng hợp toàn bộ dữ liệu lịch sử liên quan đến diện tích rừng trồng; lập biên bản xác minh kèm theo hình ảnh, tọa độ để làm cơ sở cho việc xử lý, thanh lý rừng trong thời gian tới.

Ngoài ra, các ngành chức năng của địa phương đang xây dựng phương án mời các nhà khoa học, chuyên gia về rừng ngập mặn tiến hành khảo sát, đánh giá chuyên sâu nhằm xác định rõ nguyên nhân, từ đó đề xuất giải pháp phục hồi và trồng mới phù hợp.