Hội nghị Bộ trưởng Thông tin ASEAN (AMRI-16): Từ thông tin tới tri thức vì một ASEAN Tự cường và Thích ứng

Sáng ngày 22/9, Lễ khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Thông tin ASEAN (AMRI) lần thứ 16 đã diễn ra tại Đà Nẵng. Tham dự Hội nghị có Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân; Ông Ekkaphab Phanthavong, Phó Tổng thư ký ASEAN cùng các vị Bộ trưởng, Trưởng đoàn các quốc gia thành viên ASEAN; các nước đối thoại (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc) và nước quan sát viên Timor Leste.

Phát biểu Khai mạc Hội nghị với tư cách nước chủ nhà, ông Nguyễn Mạnh Hùng, bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam, cho biết Hội nghị năm nay đã thống nhất lựa chọn chủ đề: “Truyền thông: Từ thông tin tới tri thức vì một ASEAN Tự cường và Thích ứng”. Các Bộ trưởng Thông tin của AMRI-16 tự hào tuyên bố sứ mệnh mới của truyền thông là tạo ra tri thức và sự thấu hiểu từ thông tin, qua đó trao thêm sức mạnh cho con người, giúp họ tự tin, làm chủ vận mệnh và hạnh phúc.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, trong một thế giới đầy biến động và khó lường như hiện nay, quá nhiều thông tin còn có thể gây tâm lý hoang mang, bất an, nghi ngờ, mất niềm tin. Truyền thông lúc này cần mang đến những tri thức mới để giúp chúng ta thích ứng nhanh, để sử dụng công nghệ mới cho mục tiêu phát triển và hợp tác, để mang lại năng lượng tích cực, và nuôi dưỡng niềm tin vào một tương lai hòa bình và thịnh vượng của ASEAN và thế giới…

Muốn phản ứng nhanh với sự thay đổi thì phải nhanh chóng tìm ra được tri thức mới từ sự thay đổi. Muốn có khả năng chống chịu và hồi phục sau một sự va chạm lớn, sau một thảm hoạ thì phải được trang bị tri thức mới. Bởi vậy, lĩnh vực thông tin và truyền thông của chúng ta phải chuyển đổi từ việc cung cấp thông tin, tin tức đơn thuần sang cung cấp tri thức và sự thấu hiểu cho người dân để giúp họ tồn tại trong một thế giới biến động, khó lường, phức tạp và mơ hồ (VUCA).

“Con người ngày càng sáng tạo ra những công nghệ có sức mạnh lớn hơn. Nhưng sức mạnh huỷ diệt của công nghệ cũng lớn như sức mạnh phát triển của nó. Bởi vậy, khía cạnh đạo đức của công nghệ, việc sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm, cũng như trách nhiệm xã hội của các nền tảng truyền thông (media platform), cần được nhấn mạnh hơn bao giờ hết. Và đây cũng là trách nhiệm của lĩnh vực thông tin và truyền thông ASEAN”, ông Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Cũng theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, lĩnh vực thông tin và truyền thông của chúng ta đang có những thay đổi mang tính cách mạng. Chính công nghệ số đã tạo ra sự thay đổi mang tính phá huỷ này. Tương lai giờ đây không còn nằm trên đường kéo dài của quá khứ. Và chúng ta phải sáng tạo ra tương lai mới của mình dựa trên công nghệ số. Cách làm, cách tiếp cận thì phải đổi mới, nhưng vẫn phải giữ vững sứ mệnh cốt lõi của truyền thông là: cung cấp thông tin, nâng cao nhận thức, phổ biến tri thức, trao thêm sức mạnh cho con người, phục vụ cho phát triển, tăng cường hiểu biết và đoàn kết giữa các dân tộc, các nước thành viên ASEAN và quảng bá hình ảnh, giá trị của ASEAN ra thế giới…

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân cho biết từ khi gia nhập ASEAN (năm 1995, với phương châm “tích cực, chủ động và có trách nhiệm”, Việt Nam đã có nhiều đóng góp quan trọng, góp phần duy trì sự đoàn kết, thống nhất và củng cố vai trò trung tâm của Hiệp hội.

Tham gia vào quá trình phát triển chung, Việt Nam cũng đặc biệt coi trọng lĩnh vực thông tin, truyền thông.

Ngày 06/4/2023 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt Chiến lược chuyển đổi số báo chí đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, nhằm mục tiêu xây dựng cơ quan báo chí theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại thông qua việc ứng dụng công nghệ tiên tiến vào hoạt động báo chí, phát triển nền tảng số, làm cho hệ sinh thái báo chí số được bồi đắp thêm các tính năng mới, ưu việt, giúp nâng cao chất lượng, hiệu quả truyền thông, tăng cường kết nối Việt Nam với cộng đồng quốc tế.

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân cho rằng Hội nghị Bộ trưởng phụ trách Thông tin ASEAN là diễn đàn quan trọng để các quốc gia thành viên, cùng các nước đối thoại, trao đổi và xác định các ưu tiên, định hướng hợp tác trong thời gian tới, chung tay thực hiện thành công các mục tiêu thiên niên kỷ của Liên hợp quốc và các ưu tiên của Cộng đồng ASEAN.

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân tin tưởng rằng các vị Bộ trưởng và quý vị đại biểu sẽ có những ngày làm việc hiệu quả tại thành phố biển tươi đẹp này; cùng chia sẻ, đưa ra những khuyến nghị có giá trị cho Cấp cao ASEAN; thống nhất được các chương trình hành động cụ thể, để tiếp tục khẳng định và phát huy hơn nữa vai trò quan trọng của lĩnh vực thông tin trong tiến trình phát triển ASEAN; biến thông tin thành tri thức cho người dân, như chủ đề của Hội nghị năm nay đề ra.

Phát biểu tại Lễ khai mạc, ông Ekkaphab Phanthavong, Phó Tổng thư ký ASEAN, chia sẻ: Vì sự kiên định trong việc định hướng hợp tác trong lĩnh vực thông tin và truyền thông vượt qua thời điểm đầy thử thách của đại dịch Covid-19. Và với việc khu vực ASEAN đang nổi lên sau đại dịch, lĩnh vực thông tin và truyền thông đóng một vai trò quan trọng và xuyên suốt trong việc thúc đẩy Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN. Các cuộc thảo luận hiệu quả của SOMRI ngày hôm qua và cuộc thảo luận của các Bộ trưởng hôm nay và ngày mai về chủ đề Truyền thông: Từ Thông tin đến Tri thức cho một ASEAN tự cường và thích ứng sẽ tạo thêm động lực cho hợp tác khu vực và các định hướng chiến lược để hướng đến phát triển xã hội, bền vững và toàn diện.

Phó Tổng thư ký ASEAN Ekkaphab Phanthavong tin tưởng rằng cuộc họp quan trọng này giúp chúng ta tiếp tục nỗ lực hướng đến xây dựng ASEAN thành Cộng đồng mang lại Cơ hội cho Tất cả mọi người…

Trước khi diễn ra Hội nghị Bộ trưởng Thông tin ASEAN lần này, dựa trên sáng kiến của Việt Nam, các nước ASEAN đã tổ chức hai diễn đàn để thúc đẩy hợp tác trong chuyển đổi số báo chí và phòng chống tin giả. Các cơ quan truyền thông của ASEAN đã chia sẻ các thực tiễn tốt về chuyển đổi số và sẽ cùng nhau xây dựng hướng dẫn về chuyển đổi số trong lĩnh vực báo chí ASEAN; chia sẻ những kiến thức về cách phòng chống tin giả ngày càng trở nên quan trọng, giúp củng cố niềm tin trong không gian số.

Các nước ASEAN xem đây là một ưu tiên trong kế hoạch hợp tác về thông tin, và Hội nghị Bộ trưởng Thông tin năm nay cũng tập trung thảo luận để tăng cường hiệu quả phối hợp giữa các nước trong lĩnh vực này.