Iran thu phí đi qua eo biển Hormuz đối với một số tàu chở hàng

Iran đã bắt đầu áp dụng phí quá cảnh đối với một số tàu chở hàng thương mại đi qua eo biển Hormuz - một nước đi thể hiện rõ quyền kiểm soát của Tehran tại tuyến đường biển trọng yếu nhất thế giới đối với hoạt động vận tải năng lượng toàn cầu.

Theo tiết lộ của nguồn thạo tin với hãng tin Bloomberg, mức phí không chính thức lên tới 2 triệu USD mỗi chuyến tàu đi qua eo Hormuz đã được đặt ra, nhưng không phải là áp dụng với tất cả các tàu. Một số tàu đã thực hiện thanh toán, mặc dù cơ chế thanh toán hiện chưa rõ cả về loại tiền tệ nào sử dụng, và dường như cũng không có hệ thống cụ thể cho việc nộp phí này.

Iran đã tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz như một cách để gây sức ép đối với Mỹ sau khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến tranh nhằm vào Iran hôm 28/2. Việc áp phí quá cảnh cho thấy Tehran tiếp tục chi phối hoạt động giao thông ở Hormuz, tuyến đường mà khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) được tiêu thụ trên toàn cầu, cùng với một lượng lớn thực phẩm, kim loại và các vật liệu khác, đi qua mỗi ngày.

Trong bối cảnh cuộc chiến ở Trung Đông đã gần tròn 4 tuần và giá dầu đang neo ở vùng 100 USD/thùng, việc khai thông eo biển Hormuz để nối lại dòng chảy năng lượng từ Vùng Vịnh đang là một trong những vấn đề “nóng” nhất thế giới hiện nay.

Nguồn thạo tin nói với Bloomberg rằng cho biết các khoản thanh toán phí lưu thông qua eo biển Hormuz đã được xử lý một cách âm thầm. Sự thiếu minh bạch và sự không chắc chắn về việc chuyến tàu nào có thể là mục tiêu tiếp theo đang tạo thêm một trở ngại mới trên tuyến đường vận chuyển huyết mạch này.

Chỉ có một số ít tàu đi qua được eo biển Hormuz kể từ khi chiến tranh nổ ra, trong đó chủ yếu là tàu liên quan đến Iran. Một số ít tàu khác dường như đã đi theo các tuyến đường tương tự gần bờ biển Iran.

Ấn Độ - quốc gia đã có 4 tàu chở khí hóa lỏng ra khỏi Vịnh Ba Tư qua Hormuz kể từ khi chiến tranh nổ ra - tuyên bố vào ngày 24/3 rằng luật pháp quốc tế đảm bảo quyền tự do đi lại qua eo biển và không ai có thể áp đặt bất kỳ khoản phí nào cho việc sử dụng tuyến đường này.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cho biết ông đã thảo luận về cuộc chiến Iran trong một cuộc gọi với Tổng thống Donald Trump, bao gồm cả tác động của cuộc xung đột đối với hành lang hàng hải. "Đảm bảo rằng eo biển Hormuz mở cửa, an toàn và có thể tiếp cận là điều cần thiết cho cả thế giới”, ông Modi viết trong một bài đăng trên mạng xã hội.

Một nguồn tin cho biết Iran đã đưa ra ý tưởng chính thức hóa việc thu phí tàu bè đi qua eo biển Hormuz như một phần của thỏa thuận hậu chiến. Tuần trước, một nhà lập pháp Iran cho biết Quốc hội nước này đang thúc đẩy một đề xuất, mà theo đó, các quốc gia phải trả tiền cho Iran để sử dụng eo biển Hormuz như một tuyến đường vận chuyển an toàn.

Đối với các nhà sản xuất dầu mỏ Arab ở Vùng Vịnh, ngay cả một khoản phí không chính thức để đi qua eo Hormuz cũng không thể chấp nhận được, vì đây là một câu chuyện về chủ quyền, tiền lệ và khả năng vũ khí hóa một tuyến đường thương mại quan trọng cho xuất khẩu năng lượng - theo nguồn tin.

Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vốn dĩ phụ thuộc vào eo biển Hormuz để vận chuyển dầu mỏ ra thị trường toàn cầu. Hiện tại, các nước này đang dựa vào các đường ống dẫn dầu thay thế để tránh việc đi qua eo Hormuz, nhưng các đường ống này không thể thay thế hoàn toàn việc vận chuyển dầu qua Hormuz.