Luật báo chí đã đặt hoạt động báo chí trên không gian mạng vào khuôn khổ pháp lý> Ngoài việc tuân thủ pháp luật, đạo đức nghề nghiệp là công cụ giúp người làm báo tự nhận diện và phòng ngừa rủi ro...

Ngày 24/8/2026, tại cuộc tọa đàm “Những điểm mới của Luật Báo chí và chế tài pháp lý: Nhận diện rủi ro, bảo vệ đạo đức nghề báo” do Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí - Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tại Hải Phòng, các chuyên gia, nhà báo đã mổ xẻ những vấn đề về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động báo chí, khuôn khổ pháp lý của hoạt động báo chí trên không gian mạng cũng như những giải pháp để tránh thông tin sai sự thật.

Ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, cho rằng báo chí hiện đang hoạt động trong môi trường phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo. Yêu cầu đặt ra đối với người làm báo không chỉ phải bảo đảm tính nhanh nhạy, chính xác, hấp dẫn, mà còn phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, đề cao trách nhiệm xã hội và giữ vững những chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp.

“Chỉ một quyết định thiếu thận trọng trong quá trình thu thập, kiểm chứng, sử dụng hoặc xuất bản thông tin cũng có thể dẫn đến những hệ quả pháp lý nghiêm trọng”, ông Lợi nói. Đó có thể là việc sử dụng nguồn tin chưa được xác minh, xâm phạm đời tư, danh dự, nhân phẩm của cá nhân, vi phạm bản quyền, sử dụng hình ảnh, dữ liệu không đúng quy định hoặc những sai sót trong cách thức thể hiện thông tin trên các nền tảng số. Hậu quả của việc thông tin sai lệch có thể không chỉ dừng lại ở một quyết định xử phạt mà nghiêm trọng hơn còn tổn hại đến uy tín của tòa soạn và niềm tin của công chúng.

Nhà báo Đồng Mạnh Hùng, Trưởng ban Thư ký biên tập Đài Tiếng nói Việt Nam, cho rằng Luật Báo chí năm 2025 đã chính thức đặt hoạt động báo chí trên không gian mạng vào khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn. Luật cũng quy định rõ trách nhiệm của cơ quan báo chí đối với nội dung sau khi đã phát hành, trách nhiệm đạo đức của nhà báo cũng phải chuyển từ “trách nhiệm trước khi xuất bản” sang “trách nhiệm trong toàn bộ vòng đời của nội dung”.

Theo ông Hùng, vấn đề rất mới là ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động báo chí. Tuy nhiên, AI có thể là trợ lý sản xuất chứ không thể thay thế trách nhiệm nghề nghiệp của con người. Ông Hùng cho rằng trong môi trường đó, đạo đức nghề nghiệp càng trở thành giá trị cốt lõi của báo chí. Đạo đức nghề nghiệp không phải là một “hàng rào” hạn chế sự sáng tạo của nhà báo. Ngược lại, đạo đức và pháp luật chính là hệ thống bảo đảm cho tự do báo chí được thực hiện một cách có trách nhiệm.

Cùng với việc phân tích các điểm mới của Luật Báo chí năm 2025, những vấn đề về bản quyền báo chí trong kỷ nguyên số, tọa đàm cũng dành thời gian trao đổi về các giải pháp kiểm soát rủi ro từ bên trong tòa soạn. Các chuyên gia và đại diện cơ quan báo chí chia sẻ kinh nghiệm xây dựng quy trình kiểm tra, xác minh, biên tập và kiểm soát nội dung; phân định trách nhiệm trong các khâu sản xuất và xuất bản nội dung, xử lý những tình huống phát sinh và tăng cường cơ chế phối hợp giữa phóng viên, biên tập viên và lãnh đạo cơ quan báo chí.

Các ý kiến tại cuộc tọa đàm cho rằng việc thực hiện đúng quy định pháp luật cần được đặt trong mối liên hệ với 10 điều Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam và Quy tắc sử dụng mạng xã hội của người làm báo Việt Nam. Cùng với các quy định pháp luật, đạo đức nghề nghiệp là công cụ giúp người làm báo tự nhận diện và phòng ngừa rủi ro. Lương tâm, trách nhiệm và chuẩn mực nghề nghiệp sẽ chỉ dẫn cho các nhà báo biết dừng lại đúng lúc trước khi một thông tin có thể gây tổn hại đến cá nhân, tổ chức hay cộng đồng.