Nhà đầu tư đang lạc quan quá mức, rủi ro điều chỉnh gia tăng, nên chủ động hạ đòn bẩy

Chỉ số Vn-Index vừa có tuần tăng mạnh nhất trên thế giới, tăng 5,1%. Đây là mức tăng theo tuần mạnh nhất kể từ giữa tháng 12/2022, bên cạnh đó khối lượng giao dịchlập kỷ lục với 6,1 tỷ cổ phiếu được trao tay thông qua khớp lệnh trên sàn HOSE và 7,1 tỷ cổ phiếu trên cả 3 sàn.

Giá trị giao dịch cũng tiệm cận mức cao kỷ lục hồi tháng 3/2022 khi chỉ số Vn-Index ở vùng 1.500 điểm. Đà tăng của thị trường được thực sự mạnh mẽ kể từ phiên khối ngoại quay trở lại mua ròng (2/7), chỉ số này đã tăng gần 80 điểm trong mức tăng 117 điểm kể từ khi vượt đỉnh 1.350 điểm.

Trong tuần qua, ông Trump đã gửi đi các bức thư cho từng quốc gia về mức thuế sẽ áp lên các quốc gia nếu đến ngày 01/08/2025 mà không có bất kỳ thỏa thuận nào. Như vậy, thời hạn áp thuế đã được kéo dài, các mức thuế chưa thể chốt được nên thời hạn áp thuế sẽ được hoãn và thời gian hoãn diễn ra ngắn chứ không kéo dài.

Theo các số liệu tổng hợp thì Việt Nam đang có lợi thế về thuế quan, điều này cũng đã khiến thị trường phản ứng tích cực và động thái rõ nhất đến từ các khối ngoại đã đẩy mạnh mua ròng trở lại sau khi có thông tin thuế quan của ông Trump.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Khối khách hàng Cá nhân của Chứng khoán Yuanta cho rằng chỉ báo tâm lý của CNN phản ánh tâm lý ngắn hạn của nhà đầu tư tại thị trường chứng khoán Mỹ đã bước vào giai đoạn lạc quan quá mức.

Tại thị trường Việt Nam, chỉ báo tâm lý ngắn hạn cũng đã đạt mức lạc quan quá mức trong 2 phiên giao dịch gần đây. Xét về độ rộng thị trường ở từng nhóm cổ phiếu, mặc dù bên mua vẫn đang chiếm lĩnh nhưng giá trị ròng (Tăng – Giảm) đang thu hẹp dần cho thấy bên bán đang dần gia tăng và phần lớn tập trung ở nhóm vốn hóa vừa và nhỏ. Trong khi đó, nhóm vốn hóa lớn (đặc biệt là nhóm Tài chính) vẫn đang thu hút dòng tiền trong thời gian gần đây, điều này cho thấy tình trạng phân hóa sẽ diễn ra trong giai đoạn này.

Một dấu hiệu khác đang cho thấy các nhà đầu tư đang phân bổ mạnh vào cổ phiếu. Theo dữ liệu của BofA, danh mục đầu tư của khách hàng tại ngân hàng này đã lên đến 64% vào cổ phiếu, mức này đang gần với vùng cao nhất trong năm 2021 là 66%. Đồng thời, tỷ lệ tiền mặt cũng đạt mức 10.7% - Mức thấp nhất kể từ 2021.

Khối ngoại đã quay trở lại mua ròng mạnh kể từ phiên 02/07/2025 với giá trị mua ròng lũy kể trong tháng 07/2025 là 11,556 tỷ. Giá trị mua ròng chủ yếu tập trung ở SSI, FPT, SHB, HPG,…

Trong lịch sử, giai đoạn 12/2017 – 2018, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đã có đà tăng mạnh nhờ sự hỗ trợ của dòng vốn ngoại khi các nhà đầu tư kỳ vọng thị trường chứng khoán Việt Nam có thể được nâng hạng trong năm 2018 với tổng giá trị mua ròng trong năm 2018 là 43,000 tỷ (giá trị mua ròng tăng mạnh nhất là quý 1/2018) và khối ngoại cũng đảo chiều bán ròng vào quý 3/2018, đây cũng là thời điểm kết quả về xem xét đánh giá nâng hạng thị trường.

Như vậy, có thể thấy, câu chuyện nâng hạng thị trường cũng có thể là câu chuyện hỗ trợ cho dòng vốn ngoại như đã từng diễn ra ở các thị trường chứng khoán khác, nổi bật nhất là Pakistan.

Tuy nhiên, vẫn có các lý do khác để dòng vốn xoay chuyển vào thị trường chứng khoán Việt Nam như là chênh lệch lợi suất trái phiếu Chính phủ USD-VND đã thu hẹp dần, thuế quan hạ nhiệt, định giá thấp hơn so với các thị trường chứng khoán khác. "Như vậy, dòng vốn ngoại quay trở lại có thể không chỉ là vì các yếu tố ngắn hạn mà mang xu hướng trung hạn hơn trong 3 tháng tới", ông Minh nhấn mạnh. 

Về định giá, theo chứng khoán MBS, chỉ số P/E (ttm) của thị trường hiện tại ở mức 14,7 lần, không còn rẻ nhưng vẫn thấp hơn so với bình quân 3 năm (15 lần) khoảng 2% và thấp hơn với bình quân 5 năm (15,6 lần) khoảng 5,2%.

Trong tuần tăng mạnh vừa qua, chỉ số Vn-Index tăng hơn 70, trong đó nhóm Vingroup (VIC, VHM, VRE) đóng góp 27 điểm, các cổ phiếu lớn khác hỗ trợ thị trường chủ yếu là: Ngân hàng (VCB, BID, VPB, CTG) và Thép (HPG). Tín hiệu đáng chú ý là dòng tiền đang có sự phân hóa dù thanh khoản thị trường đã tăng lên mức kỷ lục và chỉ số đã bứt tốc mạnh mẽ. Việc dòng tiền khá tập trung trong bối cảnh thanh khoản ở vùng đỉnh lịch sử có thể là rủi ro đối với thị trường ở thời điểm hiện tại.

Trạng thái phân hóa sẽ còn mạnh hơn trong tuần này khi thị trường đi vào vùng đỉnh lịch sử 1.500 điểm. Sau 8 phiên mua ròng liên tiếp gần 12.000 tỷ đồng sau, một số tín hiệu cần chú ý trong thời gian tới là tổng giá trị giao dịch mua hoặc mua ròng giảm sẽ ảnh hưởng đến tâm lý thị trường lúc này.

Bên cạnh yếu tố dòng vốn ngoại, việc thanh khoản lên mức cao kỷ lục cũng đi kèm với mức sử dụng đòn bẩy tăng cao, đây cũng là tín hiệu đáng lưu ý khi cả chỉ số và thanh khoản đã bứt tốc lên vùng đỉnh lịch sử. Lúc này thị trường đang hội tụ nhiều yếu tố hỗ trợ cho mạch tăng tiếp diễn của thị trường hướng tới mức cao lịch sử ở khu vực 1.500 điểm.

Lưu ý nhà đầu tư chú ý về mức độ phân hóa có thể còn rõ nét ở tuần này, bên cạnh đó việc thanh khoản được đẩy lên mức cao kỷ lục có thể đi kèm rủi ro về tỷ lệ đòn bẩy. Ngoài ra, nhà đầu tư cũng nên quan sát kỹ diễn biến của dòng vốn ngoại sau 2 tuần mua ròng khá mạnh vừa qua.

Về kỹ thuật, chỉ số Vn-Index có thể có nhịp rung lắc trong tuần này khi thuế quan của Trump gây chú ý với việc áp thuế lên 30% đối với Mexico và EU, bên cạnh đó tuần này cũng là tuần đáo hạn phái sinh sau nhịp tăng mạnh và việc Vn-Index đi vào vùng đỉnh lịch sử 1.500 điểm sẽ khiến nhà đầu tư chủ động chốt lời.

Chủ động hạ đòn bẩy trong bối cảnh thị trường đang mạnh để được mức giá tốt, tập trung vào cổ phiếu trong danh mục thay vì tham chiếu chỉ số chung. Do hiện tượng phân hóa trong từng nhóm cổ phiếu nên mức tăng cũng khác nhau, nhà đầu tư có thể cơ cấu ở nhóm cổ phiếu chưa tăng hoặc nhóm cổ phiếu phòng thủ cho đến nhóm cổ phiếu được hưởng lợi từ giá hàng hóa đang tăng trở lại.