Đây là nội dung được ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tiết lộ tại Hội thảo "Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam" do SSI phối hợp cùng Daiwa Securities tổ chức sáng 28/7.

Cụ thể, tại hội thảo, ông Thu cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam đang từng bước được nâng hạng, các quỹ, định chế và dòng vốn quốc tế cũng đã có những bước chuẩn bị để tham gia đầu tư vào Việt Nam.

Các định chế lớn như Vanguard, Blackstone, UBS, Morgan Stanley... đã hoàn tất chuẩn bị kỹ thuật để đầu tư vào Việt Nam thông qua các công ty chứng khoán như SSI, VCI... Đây là tín hiệu rất tích cực cho thị trường trong thời gian tới.

Đặc biệt, Ủy ban Chứng khoán đang rất nỗ lực để ban hành Thông tư số 08 thay thế cho ba thông tư sửa đổi, bổ sung trước đây cho phép nhà đầu tư nước ngoài giao dịch qua môi giới toàn cầu, giảm thủ tục, chi phí và phù hợp thông lệ quốc tế.

Với những thông tin như vậy, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán kỳ vọng trong thời gian tới hệ thống thanh toán sẽ được cải thiện, tỷ lệ sử dụng vốn nước ngoài sẽ được nâng cao hiệu quả. Trong tinh thần sửa đổi Luật Đầu tư cũng có quan điểm mở rộng cơ hội tiếp cận cho các nhà đầu tư. Nói rộng hơn, một số rào cản trên thị trường chứng khoán sẽ được tháo gỡ.

"Hi vọng thanh khoản và tỷ lệ sở hữu nước ngoài sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới", ông Thu nhấn mạnh. 

Đối với nhóm doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia thị trường chứng khoán, xét về lịch sử tham gia, nhóm doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia thị trường chứng khoán bắt đầu từ giai đoạn 2003-2009.

Tuy nhiên, sự tham gia của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường chứng khoán cho đến thời điểm hiện nay vẫn còn khá hạn chế, chưa đáp ứng được kỳ vọng của các thành viên trên thị trường cũng như mong muốn từ phía các doanh nghiệp.

Thống kê cho thấy, chỉ 11 doanh nghiệp FDI niêm yết, đăng ký giao dịch từ khi thị trường chứng khoán hoạt động; hiện còn 10 doanh nghiệp trên gần 1.600 doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch toàn thị trường.

Quy mô nhỏ, vốn điều lệ 12.629 tỷ đồng, tổng tài sản 44.696 tỷ đồng (cuối 2025), tương ứng 0,15% và 0,48% toàn thị trường. Đồng thời, chưa có sự tăng trưởng mới ở nhóm doanh nghiệp FDI. Từ 2017 đến nay, có 04 doanh nghiệp FDI chuyển đổi thực hiện đăng ký công ty đại chúng nhưng không có thêm trường hợp niêm yết, đăng ký giao dịch.

Qua quá trình rà soát thống kê, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thống kê vẫn còn tồn tại các điều kiện, cam kết hoặc yêu cầu cần được giải quyết để doanh nghiệp khối FDI có thể tham gia thị trường chứng khoán. 

Cụ thể, thứ nhất, đối với các doanh nghiệp trong quá trình đầu tư đã được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế hoặc có các cam kết với chính quyền địa phương, doanh nghiệp cần hoàn thành đầy đủ các cam kết này trước khi tham gia thị trường chứng khoán.

Thứ hai, đối với các doanh nghiệp thực hiện các dự án PPP hoặc đầu tư trong những lĩnh vực mà Việt Nam ưu tiên theo các cam kết quốc tế, cũng cần xem xét và xử lý các điều kiện liên quan trước khi tham gia thị trường.

Thứ ba, doanh nghiệp đầu tư trong các lĩnh vực chịu sự ràng buộc bởi cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Tùy từng lĩnh vực, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện tương ứng trước khi tham gia thị trường chứng khoán.

Thứ tư, là các nhà đầu tư thực hiện dự án thông qua hình thức đấu thầu lựa chọn. Đối với nhóm này, các điều kiện và cam kết thường được quy định rất cụ thể trong các hợp đồng với Chính phủ.

Đặc biệt, cần lưu ý các ràng buộc liên quan đến việc chuyển nhượng vốn của nhà đầu tư cho các nhà đầu tư khác. "Vì vậy, đối với các doanh nghiệp FDI hoặc các đơn vị tư vấn có kế hoạch hỗ trợ khối doanh nghiệp FDI tham gia thị trường trong thời gian tới, cần đặc biệt lưu ý năm nhóm doanh nghiệp nêu trên để rà soát các điều kiện và cam kết liên quan", Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhấn mạnh.