Những doanh nghiệp nào có thể sẽ được phép nhập khẩu vàng nguyên liệu và sản xuất vàng miếng?

Như VnEconomy đưa tin trước đó, ngày 12/06/2025, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã công bố dự thảo sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP về điều chỉnh hoạt động kinh doanh vàng tại Việt Nam. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong lộ trình tự do hóa thị trường vàng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân và tổ chức tài chính tham gia vào thị trường vàng.

Kể từ năm 2012, nguồn cung vàng trong nước gần như không tăng, trong khi nhu cầu liên tục mở rộng, dẫn đến tình trạng nhập lậu vàng gia tăng. Dự thảo sửa đổi Nghị định 24 hướng đến việc cải thiện nguồn cung hợp pháp nhằm hạn chế buôn lậu và giải quyết tình trạng thiếu hụt vàng trên thị trường.

Một số đề xuất chính trong dự thảo gồm: Xóa bỏ cơ chế độc quyền nhà nước trong sản xuất vàng miếng; Cho phép doanh nghiệp tư nhân nhập khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất vàng miếng và trang sức tiêu dùng trong nước, theo hạn ngạch do Ngân hàng Nhà nước cấp; Đưa sản phẩm phái sinh vàng vào ngân hàng thương mại, nhằm giảm nhu cầu vàng vật lý

Yêu cầu các giao dịch có giá trị trên 20 triệu đồng phải thực hiện qua chuyển khoản ngân hàng, nhằm tăng tính minh bạch và an toàn trong các giao dịch tài chính lớn.

SSI Research nhận định các doanh nghiệp hưởng lợi tiềm năng gồm các chuỗi bán lẻ trang sức hiện đại như PNJ, DOJI và một số thương hiệu khác có thể được cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu và sản xuất vàng miếng. Trong khi đó, các cửa hàng vàng nhỏ lẻ có thể gặp khó khăn trong việc đáp ứng điều kiện cấp phép.

Tuy nhiên, SSI Research lưu ý rằng chính phủ vẫn đang tiến hành thanh tra hoạt động kinh doanh vàng, điều này có thể gây áp lực lên giá cổ phiếu của PNJ trong ngắn hạn.

Từ tháng 5/2024, Ngân hàng Nhà nước đã tiến hành thanh tra hoạt động kinh doanh vàng tại nhiều đơn vị bao gồm PNJ, SJC, Bảo Tín Minh Châu, Eximbank và TPBank. Quá trình điều tra tập trung vào tuân thủ pháp luật về phòng chống rửa tiền, hoạt động kế toán và nghĩa vụ thuế.

PNJ đã bị xử phạt 1,3 tỷ đồng vào ngày 04/10/2024 do thiếu sót trong quy trình kiểm soát nội bộ liên quan phòng chống rửa tiền. Cuối tháng 5/2025, hồ sơ thanh tra PNJ đã được chuyển sang Bộ Công an để tiếp tục xem xét các vấn đề liên quan đến thuế. Nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng khác cũng đã bị xử phạt và tiếp tục điều tra.

Nếu phát hiện có sai phạm, PNJ có thể sẽ phải chịu các mức phạt tài chính tương ứng. Các khoản phạt này cần được hoàn tất trước khi PNJ đủ điều kiện xin cấp phép sản xuất vàng miếng (trong trường hợp Nghị định 24/2012/NĐ-CP được sửa đổi để cho phép hoạt động này).

Trong cập nhật mới đây, Chứng khoán Rồng Việt cũng cho rằng một số đề xuất chính sách đang được kỳ vọng sẽ có tác động tích cực đến thị trường vàng nói chung và ngành sản xuất bán lẻ trang sức nói riêng.

Trong nhóm giải pháp được để xuất gầy đây, VDSC nhận thấy một số kiến nghị đề xuất quan trọng đến thị trường và doanh nghiệp như: Xóa bỏ thế độc quyền Nhà nước về thường hiệu vàng miếng một cách có kiếm soát, có thể cấp phép cho doanh nghiệp tham gia sản xuất; Mở rộng quyền nhập khẩu có kiểm soát; Đưa Việt Nam thành trung tâm chế tác xuất khẩu vàng trang sức chất lượng cao;

Phát triển các kênh đầu tư thay thế hấp dẫn để huy động vàng từ trong dân; Duy trì ổn định kinh vĩ mô nhằm giúp người dân tăng niềm tin vào đồng tiền Việt Nam; và Sớm xây dựng hệ thống thông tin, dữ liệu về thị trường vàng.

VDSC đánh giá rằng việc “hiện thực hóa” các đề xuất nêu trên là cần thiết với mục tiêu lâu dài là bình ổn thị trường, thu hẹp chênh lệch giá vàng trong nước - thế giới, giảm tình trạng đầu cơ thông qua cơ chế thị trường minh bạch. Trong trung và đài hạn, rõ ràng đây là những bước đệm tích cực đối với ngành sản xuất và bán lẻ trang sức với kỳ vọng vọng nguyên liệu vàng được cung ứng đủ, hợp pháp, ổn định, tránh phụ thuộc vào việc thu gom nhỏ lẻ với rủi ro về giá, số lượng, chất lượng và nguồn gốc.

Ngành sản xuất và bán lẻ trang sức Việt Nam có thể hưởng lợi nếu thị trường vàng được kiểm soát ổn định hơn. Việc thúc đẩy các kênh đầu tư thay thế sẽ góp phần làm dịu dòng tiền chảy vào vàng miếng, đồng thời định hướng người tiêu dùng chuyển sang các sản phẩm có giá trị sử dụng thực tiễn hơn.