Hơn một nửa số doanh nghiệp châu Âu (54%) được khảo sát, cho biết Việt Nam là thị trường chiến lược trọng điểm và là cơ sở hoạt động chính, trong khi 18% coi đây là địa điểm tăng trưởng quan trọng. Thay vì chỉ đóng vai trò cơ sở sản xuất, Việt Nam ngày càng được xem như nền tảng cho sản xuất, tìm nguồn cung ứng, dịch vụ khu vực và mở rộng tương lai tại Đông Nam Á...

Theo kết quả Chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) quý 2/2026 do Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) công bố ngày 15/7/2026, bất chấp sự biến động của chuỗi cung ứng toàn cầu và sự thay đổi động lực thương mại, niềm tin kinh doanh của doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đã vọt lên 79,7 điểm trong quý 2/2026, tăng 7 điểm so với mức 72,7 điểm của quý 1/2026 và chỉ thấp hơn một chút so với mức đỉnh lịch sử 7 năm là 80,0 điểm đạt được vào cuối năm 2025.

Đây là lần thứ 15 EuroCham tổ chức đánh giá BCI, và kết quả quý 2/2026 là một trong những ấn bản toàn diện nhất từ trước đến nay, được thực hiện với sự hợp tác của DXL Research and Consulting. 

HIỆU SUẤT THỰC TẾ KHIẾN NIỀM TIN PHỤC HỒI TRÊN DIỆN RỘNG

Kết quả khảo sát của EuroCham, cho thấy 63% doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam báo cáo điều kiện kinh doanh tích cực trong quý 2/2026 và 69% kỳ vọng quý tới sẽ tiếp tục thuận lợi, mức lạc quan cao nhất trong nhiều quý gần đây.

Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham, nhận định: "Kết quả quý này cho thấy khả năng phục hồi đáng kinh ngạc, gần như bền bỉ của cả nền kinh tế Việt Nam và các doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại đây. Nửa đầu năm 2026 là một giai đoạn đầy biến động. Chúng ta bước vào năm với những yếu tố địa chính trị phức tạp khó lường, nhưng bất chấp những bất ổn toàn cầu, các công ty thành viên của chúng tôi đã vượt xa kỳ vọng của chính mình. Chỉ số này chứng minh rằng khi thời tiết trở nên khó khăn, hệ sinh thái của chúng ta biết cách điều chỉnh và nắm bắt cơ hội tăng trưởng."

Điều đáng chú ý trong kết quả quý này không chỉ là con số tổng hợp, mà là cơ sở của sự phục hồi. Làn sóng lạc quan tăng 11 điểm phần trăm so với kỳ vọng đưa ra chỉ ba tháng trước được thúc đẩy bởi hiệu quả kinh doanh cụ thể, không phải bởi kỳ vọng trừu tượng.

Trong số các doanh nghiệp báo cáo kết quả được cải thiện, 36% cho biết doanh thu tăng, tốc độ bán hàng mạnh hơn và lợi nhuận hoạt động được nâng cao, liên tục vượt xa dự báo nội bộ. Tiếp theo, 32% cho rằng triển vọng tươi sáng hơn nhờ mở rộng đơn đặt hàng và giành được các hợp đồng lớn mới, còn 24% nhấn mạnh sự tăng trưởng đáng kể trong nhu cầu tiêu dùng nội địa. Sự cải thiện phân bổ đều trên nhiều động lực khác nhau, từ sản xuất, du lịch, bất động sản đến xuất khẩu, cho thấy không phải một ngành dẫn đầu đơn lẻ mà là nhiều động cơ đang đồng thời tăng tốc.

Theo phân tích của EuroCham, ngành, du lịch và khách sạn ghi nhận mức tăng mạnh nhất với 8,7 điểm, đạt 90,4 điểm, cao hơn đáng kể so với chỉ số chung. Nông nghiệp thực phẩm có mức cải thiện khiêm tốn hơn ở 5,5 điểm. Ông Xavier Depouilly, Tổng Giám đốc DXL Research and Consulting, nhận xét: "Niềm tin đã phục hồi trên tất cả các lĩnh vực, khẳng định rằng sự suy giảm được ghi nhận trong quý 1 là trên diện rộng nhưng cuối cùng chỉ là tạm thời. Mặc dù tốc độ phục hồi khác nhau tùy theo ngành, nhưng xu hướng chung là nhất quán."

Bức tranh vĩ mô cũng đang hỗ trợ mạnh cho tâm lý này. GDP Việt Nam tăng 8,18% trong nửa đầu năm 2026. Trong xếp hạng năng lực cạnh tranh thế giới của Viện Quản lý phát triển quốc tế (IMD), Việt Nam vươn lên vị trí thứ 27. Đặc biệt, việc FTSE Russell sắp nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên Thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9/2026 được xem là chất xúc tác quan trọng với cộng đồng đầu tư tổ chức quốc tế.

Ông Jaspaert nhận định: "Khi kết hợp tốc độ tăng trưởng với việc Việt Nam vươn lên vị trí thứ 27 trong Bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh thế giới của IMD và việc sắp tới được FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9 này, thì bức tranh trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Điều thực sự làm cho Việt Nam nổi bật trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt của khu vực là một chính phủ không chỉ nói về tăng trưởng, mà còn cụ thể hóa mục tiêu thành các nghị quyết quốc gia và tích cực thực hiện các cải cách cơ cấu để theo đuổi mục tiêu đó".

Đặc biệt, sự chú ý được thể hiện qua việc ban hành Nghị quyết 10-NQ/TW, ngày 8/6/2026 của Việt Nam về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài gần đây, chuyển trọng tâm tiêu chí thu hút FDI từ lao động giá rẻ và sản lượng thô sang đổi mới công nghệ cao, công nghệ tiên tiến và tăng trưởng bền vững. Đây là tín hiệu mà các nhà đầu tư châu Âu, vốn hoạt động trong các chuỗi giá trị có hàm lượng công nghệ và tri thức cao, đặc biệt quan tâm.

Về vị thế chiến lược, hơn một nửa số người được khảo sát (54%), cho biết Việt Nam là thị trường chiến lược trọng điểm và là cơ sở hoạt động chính, trong khi 18% coi đây là địa điểm tăng trưởng quan trọng. Thay vì chỉ đóng vai trò cơ sở sản xuất, Việt Nam ngày càng được xem như nền tảng cho sản xuất, tìm nguồn cung ứng, dịch vụ khu vực và mở rộng tương lai trên khắp Đông Nam Á.

BIẾN ĐỘNG TOÀN CẦU KHÔNG LÀM SUY GIẢM NIỀM TIN

Báo cáo cũng nhận định, làn sóng niềm tin đó tồn tại song song với bối cảnh toàn cầu đặc biệt khó khăn. Gần một nửa (46%) Giám đốc điều hành được khảo sát báo cáo tác động tiêu cực rõ rệt đến hoạt động quốc tế, trong khi một phần ba mô tả tác động hỗn hợp trải rộng trên nhiều khía cạnh doanh nghiệp. Điều này cho thấy hậu quả của các cú sốc bên ngoài không đồng nhất — thay đổi tùy thuộc vào quy mô, lĩnh vực và mức độ tiếp xúc chuỗi cung ứng của từng công ty.

Đáng chú ý, các công ty quy mô trung bình dường như dễ bị tổn thương nhất. Thiếu nguồn vốn rất lớn của tập đoàn đa quốc gia hoặc sự linh hoạt địa phương của doanh nghiệp nhỏ, nhóm này gánh chịu phần lớn chi phí tuân thủ và hậu cần ngày càng tăng.

Báo cáo chỉ rõ, chi phí vận chuyển và hậu cần tăng cao là hậu quả đáng kể nhất, được 78% doanh nghiệp bị ảnh hưởng nêu ra, tiếp theo là chi phí năng lượng tăng (76%). Để thích ứng, 53% doanh nghiệp bị ảnh hưởng đã kéo dài thời gian dự phòng chuỗi cung ứng, trong đó 25% tăng thêm hơn hai tuần. Hai phần ba doanh nghiệp báo cáo tác động tiêu cực đến lợi nhuận ròng, trong khi 14% được hưởng lợi khi đơn đặt hàng sản xuất tăng do các nhà sản xuất đa dạng hóa hoạt động sang Việt Nam.

THÁCH THỨC CHI PHÍ HÀNH CHÍNH: LỰC CẢN CHƯA ĐƯỢC GIẢI QUYẾT

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, BCI quý 2/2026 cũng ghi nhận một thực tế đáng lo ngại: 53% doanh nghiệp đánh giá sự chậm trễ trong tuân thủ quy định, thiếu nhất quán trong chính sách và thiếu minh bạch trong quản lý thuế không chỉ là phiền toái hàng ngày, mà là trở ngại chính cản trở kế hoạch mở rộng dài hạn. Một phần ba doanh nghiệp cho biết thủ tục hành chính làm chậm tiến độ dự án, 29% chuyển hướng nguồn lực khỏi hoạt động kinh doanh cốt lõi, và 27% tin rằng sự phức tạp về quy định làm giảm khả năng cạnh tranh.

Tình trạng thiếu hụt nhân tài cũng đang leo thang, được 38% doanh nghiệp nêu ra như một trong ba thách thức vận hành cấp bách nhất, tăng liên tục từ quý 4/2025. Bên cạnh đó, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ vẫn là mối quan tâm thường trực: 32% doanh nghiệp có đăng ký sở hữu trí tuệ cho biết đã gặp thách thức, phổ biến nhất là cơ chế giải quyết tranh chấp yếu (28%) và chậm trễ trong thủ tục hành chính (18%).

6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã ban hành, sửa đổi hơn 80 luật mới, một khối lượng cải cách ấn tượng, nhưng cũng tạo ra thách thức tuân thủ không nhỏ cho doanh nghiệp nước ngoài.

Ông Jaspaert phân tích: "Khi các doanh nghiệp của chúng ta ngày càng trở nên tinh vi hơn, họ cần một môi trường pháp lý tinh vi tương xứng. Các quy định dễ dự đoán, quản lý hiệu quả và thực thi thống nhất là những yếu tố giúp đảm bảo an toàn cho vốn đầu tư".

Hơn 80 luật mới và sửa đổi đã đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên tăng trưởng mạnh mẽ. Tuy nhiên, đối với các công ty nước ngoài, việc theo kịp 'làn sóng cải cách pháp lý' này là một thách thức tuân thủ toàn thời gian. Vai trò của EuroCham là cầu nối vững chắc giữa những hiểu biết thực tiễn về kinh doanh với các nhà hoạch định chính sách, đảm bảo những cải cách này có thể được chuyển hóa thành niềm tin của các doanh nghiệp để neo đậu lâu dài tại đây.

Ông Jaspaert kết luận: "Sự tự tin thể hiện qua chỉ số quý 2/2026 rất đáng khích lệ, nhưng chỉ sự tự tin thôi thì chưa đủ. Bằng cách tiếp tục vòng tuần hoàn tích cực này, chúng ta đang đồng hành cùng sự vươn lên của Việt Nam trở thành điểm đến hàng đầu châu Á cho các khoản đầu tư chất lượng cao, bền vững và hướng tới tương lai."