Quỹ đầu tư quốc gia khổng lồ của Na Uy ngày 12/8 công bố mức lợi nhuận lớn chưa từng thấy trong 6 tháng đầu năm nay, khi đà tăng dữ dội của cổ phiếu công nghệ trên thị trường chứng khoán châu Á mang lại cho quỹ tỷ suất lợi nhuận 9,4%...

Được thành lập vào những năm 1990 để đầu tư nguồn tiền từ ngành công nghiệp dầu khí của Na Uy, quỹ nằm dưới sự điều hành của Cơ quan Quản lý đầu tư Ngân hàng Trung ương Na Uy (Norges Bank Investment Management - NBIM). Tại thời điểm cuối tháng 6 năm nay, quỹ có giá trị khoảng 2,34 nghìn tỷ USD, đầu tư vào hơn 7.000 công ty tại hơn 50 quốc gia và nắm cổ phần trong 1,5% tổng số công ty niêm yết đại chúng trên thế giới.

Lợi nhuận 6 tháng đầu năm của quỹ đạt 1,75 nghìn tỷ kroner Na Uy, tương đương khoảng 184,9 tỷ USD.

Trong một cuộc họp báo trực tuyến ngày 12/8, CEO của NBIM, ông Nicolai Tangen, nhấn mạnh rằng kết quả này "được thúc đẩy bởi lợi nhuận khả quan trên thị trường cổ phiếu, đặc biệt là từ cổ phiếu công nghệ châu Á” - theo hãng tin CNBC. Ông đã lặp đi lặp lại từ “con chip” khi đứng trước biểu đồ minh họa các cổ phiếu mang lại tỷ suất lợi nhuận tốt nhất trong danh mục đầu tư của quỹ, bao gồm Samsung, SK Hynix, TSMC, ASML, Intel và Nvidia.

Danh mục đầu tư của NBIM được cấu trúc với hơn 2/3 là cổ phiếu, bên cạnh các khoản đầu tư vào trái phiếu, bất động sản và cơ sở hạ tầng năng lượng tái tạo.

Khoảng 40% danh mục cổ phiếu của NBIM tập trung vào thị trường Mỹ, với các khoản đầu tư lớn nhất được rót vào những gã khổng lồ công nghệ như Nvidia, Apple và Microsoft.

Tuy nhiên, hành trình đạt được con số lợi nhuận kỷ lục của quỹ đầu tư quốc gia Na Uy không hoàn toàn suôn sẻ.

Giống như thị trường chứng khoán toàn cầu, quỹ này cũng trải qua những biến động mạnh trong năm nay. Trong quý 1, các khoản đầu tư cổ phiếu của quỹ đã giảm 2,6% do những lo ngại liên quan tới làn sóng đầu trí tuệ nhân tạo (AI) và cuộc chiến Mỹ - Iran.

Nhưng sau đó, trong quý 2, các khoản nắm giữ cổ phiếu của NBIM đã phục hồi mạnh mẽ với mức tăng gần 16%, dẫn đến tỷ suất sinh lời gần 13% cho nửa đầu năm.

Một trong những điểm đáng chú ý trong báo cáo tài chính mà NBIM vừa công bố là khoản đầu tư vào cổ phần 0,05% trong SpaceX, công ty hàng không vũ trụ của tỷ phú Elon Musk. Giá trị của cổ phần này là hơn 1,2 tỷ USD.

Khoản đầu tư này còn khá khiêm tốn so với các khoản nắm giữ khổng lồ khác của quỹ, như cổ phần 1,3% tại Nvidia trị giá 61,8 tỷ USD hay cổ phần 1,2% tại Apple trị giá 52,7 tỷ USD tính đến ngày 30/6.

Dù vậy, cổ phần trong SpaceX vẫn đưa NBIM trở thành một nhà đầu tư lớn vào cả hai công ty do ông Musk - người giàu nhất thế giới - lãnh đạo và được niêm yết đại chúng, là SpaceX và Tesla. Quỹ đang nắm giữ cổ phần 1% tại Tesla, với giá trị khoảng 15,7 tỷ USD tại thời điểm cuối tháng 6.

Tuy nhiên, mối quan hệ giữa ông Musk và NBIM lại không hề êm đẹp, thậm chí có phần rạn nứt. Năm 2024, NBIM đã bỏ phiếu chống lại gói thù lao lịch sử trị giá 56 tỷ USD mà Tesla muốn dành cho ông Musk. Sau đó, có thông tin cho rằng ông Musk đã từ chối lời mời của ông Tangen đến một bữa tối riêng và một hội nghị do NBIM tổ chức tại Oslo.

Một tin nhắn văn bản của ông Musk gửi cho ông Tangen, được tiết lộ theo luật tự do thông tin của Na Uy, đã thể hiện rõ sự bất mãn: "Khi tôi đề nghị bạn dành cho một ân huệ, điều mà tôi rất hiếm khi làm, và bạn từ chối, thì bạn không nên đề nghị tôi bất kỳ một việc gì trước khi bạn làm được việc gì đó để sửa đổi. Bạn bè là như vậy”.

Mối căng thẳng này tiếp tục leo thang khi NBIM sau đó lại bỏ phiếu chống gói thù lao 1 nghìn tỷ USD mà Tesla dự định dành cho ông Musk tại cuộc họp cổ đông thường niên của hãng vào cuối năm 2025.

NBIM đã giải thích lập trường của mình trong một tuyên bố vào thời điểm đó: "Mặc dù chúng tôi đánh giá cao giá trị to lớn được tạo ra nhờ vai trò tầm nhìn của ông Musk, chúng tôi lo ngại về tổng quy mô của khoản thưởng, sự pha loãng và việc thiếu các biện pháp giảm thiểu rủi ro nhân sự chủ chốt. Mối lo ngại này phù hợp với quan điểm của chúng tôi về thù lao của nhà điều hành". Quỹ cũng khẳng định sẽ "tiếp tục tìm kiếm đối thoại mang tính xây dựng với Tesla về vấn đề này và các chủ đề khác”.

Tại cuộc họp báo ngày 12/8, khi được hỏi về sự phát triển của tỷ trọng cổ phiếu SpaceX trong quỹ, Phó CEO Trond Grande cho biết NBIM không bình luận về các vị thế cổ phiếu riêng lẻ.

"Chúng tôi sở hữu cổ phần trong 7.000 công ty, một số tăng, một số giảm mỗi ngày. Và không chỉ mỗi ngày, mà nhiều lần trong ngày”, ông Tangen nói

Cổ phiếu SpaceX đã tăng vọt sau vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào tháng 6, nhưng sau đó biến động mạnh, với hàng trăm tỷ USD vốn hóa thị trường “bốc hơi” trong thời gian đến cuối tháng 7 so với thời điểm khi chào sàn. Gần đây, cổ phiếu SpaceX đã hồi phục. Đầu tuần này, cổ phiếu này lần đầu tiên sau nhiều tuần đóng cửa trên mức giá IPO.

Trong một bài phát biểu tại hội nghị chính trị Arendalsuka của Na Uy vào ngày 11/8, ông Tangen đã ví quỹ đầu tư quốc gia như một "ngân hàng tiết kiệm cho toàn bộ Na Uy”. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng đất nước "phải chuẩn bị tinh thần cho sự tăng, giảm giá trị của quỹ”.

Vị CEO đặt câu hỏi: "Quỹ có thể biến mất không? Câu trả lời cho câu hỏi đó là 'có', và điều tồi tệ nhất là trong thế giới chúng ta đang sống ngày nay, khả năng đó là khá đáng kể”.

"Không có quốc gia nào trong lịch sử giữ được một tài sản tài chính lớn theo thời gian. Những khối tài sản lớn cuối cùng luôn bị mất đi”, ông nói.