"Nỗi buồn" chứng khoán: VN-Index tăng hơn 30% nhưng nhà đầu tư đa phần thua lỗ

Nhận định về thị trường chứng khoán năm 2025, ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân, Công ty CP Chứng khoán Mirae Asset (MAS), nhấn mạnh: Nhìn bề nổi thì 2025 là một năm rất đẹp VN-Index tăng hơn 30%. Tuy nhiên, không hề êm ả qua từng giai đoạn.

Từ tháng 9 đến tháng 10, áp lực điều chỉnh xuất hiện rõ rệt trên diện rộng, nhiều cổ phiếu giảm từ 25% đến 35%.

Điều này dẫn đến thực tế là không ít nhà đầu tư chuyển từ trạng thái có lãi sang thua lỗ, mặc dù xét trên tổng thể, chỉ số VN-Index vẫn duy trì mức tăng so với đầu năm.

Quan trọng hơn, chỉ số tăng nhưng số đông không phải ai cũng kiếm được tiền, nhóm cổ phiếu Vingroup (VIC, VHM, VRE) là động lực chính kéo chỉ số có cổ phiếu tăng gần 5 lần từ đầu năm, đóng góp khoảng 70% mức tăng điểm của VN Index. Ngược lại, những mã cổ phiếu vốn hóa lớn có mã giảm đến 20%-30% trong năm. Ngoài ra, khối ngoại bán ròng hơn 120.000 tỷ đồng trong năm 2025 cũng là một áp lực.

Bước sang 2026, Việt Nam bước vào chu kỳ hỗ trợ mạnh mẽ từ cả trong nước lẫn quốc tế. Fed được kỳ vọng tiếp tục hạ lãi suất, chi phí vốn toàn cầu giảm, tạo thuận lợi cho dòng vốn FDI và xuất khẩu. Trong nước, Chính phủ đặt kỳ vọng tăng trưởng GDP hai chữ số, thúc đẩy cải cách thể chế và giải ngân đầu tư công quy mô lớn.

Tuy vậy, các tổ chức quốc tế vẫn thận trọng hơn, dự báo tăng trưởng Việt Nam ở vùng 6,5–7,5%, nhưng đây vẫn thuộc nhóm cao nhất khu vực.

"Chúng tôi đánh giá mốc tăng trưởng 10% là đầy tham vọng, và không dễ đạt được trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, với các động lực đã xác lập, tăng trưởng 8-9% được đánh giá là khả thi, và vẫn giữ Việt Nam trong nhóm kinh tế tăng trưởng tốt hàng đầu châu Á. Động lực chính sẽ đến từ đầu tư công, đầu tư nhóm doanh nghiệp tư nhân cũng như hoạt động xuất nhập khẩu kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng tích cực", ông Đinh Minh Trí nhấn mạnh.

Cũng theo Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân của MAS, nhóm doanh nghiệp nhỏ khả năng cạnh tranh sẽ khó khăn trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang yêu cầu sự đầu tư mạnh để cạnh tranh. Vì vậy, động lực đóng góp tăng trưởng chính kỳ vọng từ nhóm doanh nghiệp lớn và vừa. Vì vậy, năm 2026 sự phân hóa sẽ lớn hơn.

Với mức tăng trưởng kinh tế kỳ vọng 8% - 9%, kỳ vọng tăng trưởng EPS có thể vào khoảng 15-20% cho toàn thị trường. Tuy nhiên, đà tăng trưởng EPS sẽ có phân hóa giữa nhiều nhóm cổ phiếu. Cơ hội sẽ tập trung vào những nhóm ngành có câu chuyện tăng trưởng thực chất.

Trong ngắn hạn, kỳ vọng VN-Index sau giai đoạn điều chỉnh đã có nhiều nhóm cổ phiếu có dấu hiệu tích lũy tạo mô hình 2 đến 3 đáy như chứng khoán, phân bón, xây dựng, … và đang ở vùng đáy quanh 3 - 6 tháng, với nền định giá hấp dẫn kỳ vọng sẽ vào chu kỳ phục hồi.

Thông thường VN-Index nếu điều chỉnh trước tháng 12, thì tháng 12 hay là điểm tạo vùng đáy cho sóng phục hồi đến hết quý 1 sang năm. Vì vậy, kỳ vọng dòng tiền sẽ có lan tỏa hơn trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh câu chuyện tăng trưởng kinh tế năm 2026 kỳ vọng sẽ tạo chất xúc tác chung cho toàn thị trường.

Bên cạnh đó, câu chuyện nâng hạng thị trường kỳ vọng sẽ giúp dòng tiền khối ngoại có thể chuyển sang mua ròng trong năm 2026, đặc biệt khi tình hình tỷ giá đang có dấu hiệu ổn định trở lại, đặc biệt khi Fed kỳ vọng sẽ tiếp tục câu chuyện giảm lãi suất trong năm 2026.

Năm 2026, thị trường được kỳ vọng bước vào câu chuyện tái định giá rõ nét hơn. Thông thường, các cổ phiếu bluechip vận động theo chu kỳ “năm tăng – năm điều chỉnh”, do đó những cổ phiếu đã tăng trưởng rất tích cực trong năm 2025 có thể đối mặt với nhiều thách thức hơn trong năm 2026 khi mặt bằng định giá không còn rẻ.

Ở chiều ngược lại, một số cổ phiếu bluechip lớn như VNM, GAS, BVH, SAB… sau giai đoạn 2025 thiên về tích lũy có thể mở ra cơ hội đầu tư mới, nhờ nền định giá hấp dẫn hơn, dòng tiền ổn định và chính sách cổ tức cao, phù hợp với chiến lược tích lũy trung – dài hạn.

Bên cạnh đó, trong năm 2026, nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ câu chuyện nâng hạng thị trường và triển vọng tăng trưởng trung hạn được kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hút dòng tiền. Tuy nhiên, thị trường nhiều khả năng phân hóa mạnh, trong đó nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ sẽ gặp không ít thử thách khi áp lực cạnh tranh gia tăng, khiến các doanh nghiệp thiếu lợi thế khó cạnh tranh với doanh nghiệp lớn.

Theo đó, tâm điểm tăng trưởng nhiều khả năng vẫn nằm trong tay nhóm doanh nghiệp quy mô lớn và vừa, có nền tảng tài chính và vị thế thị trường tốt hơn.