Qua nhiều thế hệ dự án, năng lực tổng thầu EPC/EPCI/EPCIC công trình ngoài khơi của Petrovietnam được hình thành qua một quá trình tích lũy liên tục, từ dịch vụ kỹ thuật, thi công, chế tạo đến thiết kế, mua sắm, vận chuyển, lắp đặt, đấu nối và chạy thử. Năng lực này được kiểm chứng qua những công trình quy mô lớn trong nước và các hợp đồng tại thị trường quốc tế.

Trong hệ sinh thái Petrovietnam, Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) là lực lượng chủ lực về tổng thầu các công trình dầu khí ngoài khơi, trong đó PTSC M&C là đơn vị trực tiếp triển khai chủ yếu, cùng các đơn vị thành viên tham gia trong chuỗi dịch vụ. Một hướng hình thành năng lực khác đến từ Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro. Qua nhiều thế hệ công trình biển, đơn vị này đã tích lũy kinh nghiệm từ thiết kế, chế tạo, vận chuyển, lắp đặt đến đấu nối và chạy thử. Nền tảng đó sau này được chuyển hóa thành năng lực cung cấp dịch vụ EPCI cho các chủ đầu tư bên ngoài.

Điểm đáng chú ý là năng lực tổng thầu không xuất hiện từ một dự án đơn lẻ. Tại PTSC, năng lực được mở rộng từng bước từ thực hiện hợp đồng dịch vụ kỹ thuật, thi công, chế tạo sang thiết kế, mua sắm quốc tế, vận chuyển, lắp đặt, đấu nối, chạy thử và quản trị tổng thể dự án. Với Vietsovpetro, năng lực được hình thành đồng thời với quá trình thăm dò, phát triển và khai thác các mỏ do Liên doanh điều hành.

Về bản chất, EPC bao gồm thiết kế, mua sắm và thi công; chữ “I” mở rộng phạm vi sang vận chuyển, lắp đặt ngoài khơi, trong khi “C” bao gồm đấu nối, chạy thử và hoàn thiện công trình. Tổng thầu EPCIC không nhất thiết tự thực hiện toàn bộ công việc mà phải tổ chức, tích hợp các nguồn lực, kiểm soát giao diện kỹ thuật, tiến độ, chi phí, chất lượng, an toàn và chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng.

TỪ NHỮNG HỢP ĐỒNG ĐẦU TIÊN

Năm 2008, Cửu Long JOC trao cho PTSC M&C thực hiện Dự án Sư Tử Đen Đông Bắc, dự án EPCI đầu tiên của đơn vị, với giá trị hợp đồng gần 190 triệu USD. Đây là dấu mốc quan trọng khi lần đầu một nhà thầu Việt Nam chịu trách nhiệm xuyên suốt toàn bộ các công đoạn của dự án mà trước đó chủ yếu do các nhà thầu nước ngoài thực hiện. PTSC M&C đồng thời quản lý những nhà thầu phụ quốc tế lớn như McDermott (Mỹ) trong các hạng mục thiết kế, vận chuyển và lắp đặt.

Sau Sư Tử Đen Đông Bắc, PTSC M&C tiếp tục thực hiện hàng loạt công trình như Chim Sáo, Tê Giác Trắng, Hải Sư Trắng - Hải Sư Đen. Chuỗi dự án này cho phép doanh nghiệp mở rộng phạm vi trách nhiệm và đi sâu hơn vào công tác thiết kế, tích hợp kỹ thuật. Năm 2011, đội ngũ kỹ sư PTSC M&C lần đầu tự đảm nhận toàn bộ khâu thiết kế chi tiết cho giàn Hải Sư Đen. Đến giai đoạn 2014-2015, năng lực thiết kế chi tiết của đơn vị đạt tỷ lệ nội địa hóa 100% bằng nguồn lực Việt Nam tại các dự án trọng điểm.

Trong khi đó, Vietsovpetro phát triển năng lực từ mô hình nhà điều hành dầu khí tích hợp. Xí nghiệp Xây lắp, Khảo sát và Sửa chữa các công trình khai thác dầu khí được thành lập năm 1982. Qua nhiều thập kỷ xây dựng công trình tại Bạch Hổ, Rồng và những mỏ kết nối, lực lượng này tích lũy kinh nghiệm từ thiết kế, chế tạo, hạ thủy, lắp đặt đến đấu nối, chạy thử.

Giàn BK - Thiên Ưng là dự án EPCI đầu tiên và có quy mô lớn nhất ngoài Lô 09-1 do Vietsovpetro thực hiện tại thời điểm hoàn thành. Tháng 11/2022, PVEP POC tiếp tục ký với Vietsovpetro hợp đồng EPCI Dự án phát triển mỏ Đại Hùng giai đoạn 3, Lô 05-1(a), gồm giàn đầu giếng WHP-DH01 và các hạng mục kết nối với FPU Đại Hùng 01.

BIỂN ĐÔNG 01 VÀ BƯỚC NHẢY VỀ QUY MÔ

Nếu những dự án đầu tiên tạo nền tảng về năng lực tổng thầu, Biển Đông 01 là bước phát triển có tính quyết định về quy mô và độ phức tạp. Dự án phát triển hai mỏ khí - condensate Hải Thạch và Mộc Tinh ở khu vực nước sâu, xa bờ, cách Vũng Tàu khoảng 320 km. Năm 2010, PTSC M&C được giao vai trò tổng thầu EPCIC đối với các hạng mục công trình trọng yếu, với giá trị hợp đồng gần 1 tỷ USD và tổng quy mô gần 40.000 tấn kết cấu.

Để đáp ứng yêu cầu của dự án, bãi thi công được mở rộng gấp ba lần; sức chịu tải nền được nâng từ khoảng 4 tấn/m² lên 50 tấn/m²; hệ thống đường trượt có khả năng tiếp nhận công trình tới 25.000 tấn được đầu tư. Hạng mục tổng thầu hoàn thành trong khoảng 30 tháng, với hơn 8,7 triệu giờ lao động an toàn và khoảng 90% khối lượng công việc được thực hiện trong nước. Các giải pháp kỹ thuật góp phần rút ngắn tiến độ khoảng 2 năm và tiết kiệm 74 triệu USD. Đến cuối năm 2025, dự án đã khai thác an toàn, hiệu quả hơn 20 tỷ m3 khí, hơn 30 triệu thùng condensate và đạt doanh thu lũy kế hơn 5,3 tỷ USD.

Sau Biển Đông 01, PTSC M&C tiếp tục thực hiện giàn xử lý trung tâm Sao Vàng trong Dự án Sao Vàng - Đại Nguyệt. Với chân đế khoảng 12.600 tấn và khối thượng tầng 14.000 tấn, đây là giàn xử lý trung tâm có quy mô lớn nhất Việt Nam tại thời điểm hoàn thành. Công trình tích hợp các chức năng xử lý, nhà ở và giếng khai thác, đòi hỏi sự đồng bộ cao giữa thiết kế, chế tạo, vận chuyển, lắp đặt, đấu nối và chạy thử.

LÔ B - Ô MÔN: PHẠM VI TỔNG THẦU NGÀY CÀNG RỘNG

Bước phát triển tiếp theo được thể hiện tại phần thượng nguồn của Chuỗi dự án khí - điện Lô B - Ô Môn. PTSC tham gia liên danh tổng thầu gói EPCI#1 trị giá xấp xỉ 1,1 tỷ USD, gồm giàn công nghệ trung tâm, giàn nhà ở và tháp đuốc. Trọng lượng chân đế khoảng 14.000 tấn và khối thượng tầng khoảng 26.000 tấn, lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Với gói EPCI#2, PTSC M&C đảm nhận 4 giàn thu gom/giàn đầu giếng với tổng khối lượng gần 15.000 tấn, cùng 4 tuyến đường ống nội mỏ dài gần 50 km. Ở quy mô toàn chuỗi, Lô B - Ô Môn có tổng mức đầu tư gần 12 tỷ USD, dự kiến cung cấp khoảng 5,06 tỷ m³ khí mỗi năm cho 4 nhà máy điện có tổng công suất lắp đặt 3.800 MW.

Điểm đáng chú ý của các gói thầu này nằm ở phạm vi công việc trải rộng trên nhiều công trình và giao diện kỹ thuật. Với PTSC và PTSC M&C, vai trò tổng thầu vì thế không chỉ được đo bằng khối lượng chế tạo, mà còn ở khả năng tổ chức và tích hợp nhiều công đoạn trong cùng một chuỗi dự án.

THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ LÀ PHÉP THỬ TIẾP THEO

Năng lực tích lũy trong nước sau đó được đưa ra thị trường quốc tế. Sau HRD tại Ấn Độ cho ONGC và Maharaja Lela South của Total E&P tại Brunei, tháng 11/2018, PTSC M&C trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên trúng thầu EPCI tại Qatar với Dự án Gallaf 1 của North Oil Company, liên doanh giữa QatarEnergy và TotalEnergies. Hợp đồng có giá trị gần 350 triệu USD, tại mỏ Al-Shaheen - mỏ dầu ngoài khơi lớn nhất Qatar.

Trong quá trình đấu thầu, PTSC M&C cạnh tranh với các nhà thầu đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Mỹ và châu Âu. Dự án đồng thời yêu cầu tổ chức, điều hành xuyên quốc gia, từ chế tạo tại Vũng Tàu đến triển khai ngoài khơi Qatar.

Dù chịu tác động của đại dịch Covid-19, dự án vẫn hoàn thành, đáp ứng yêu cầu chất lượng và bàn giao đúng tiến độ. Sau đó, North Oil Company tiếp tục trao cho PTSC M&C gói EPCI thuộc Gallaf Batch 3 năm 2021.

Từ góc độ thị trường, việc được các nhà điều hành lớn tiếp tục lựa chọn là một thước đo trực tiếp đối với năng lực kỹ thuật và quản trị. PTSC đã và đang là lựa chọn của các nhà điều hành như TotalEnergies, QatarEnergy, ExxonMobil, Petronas, PTTEP, ONGC...

PHÍA SAU NĂNG LỰC TỔNG THẦU

Nhìn từ quá trình phát triển của PTSC, PTSC M&C và Vietsovpetro, năng lực tổng thầu công trình ngoài khơi của Petrovietnam được hình thành không phải từ một dự án riêng lẻ, mà qua nhiều thế hệ công trình và từng bước mở rộng phạm vi trách nhiệm.

Từ những hợp đồng dịch vụ kỹ thuật, chế tạo và xây lắp ban đầu, các đơn vị đã tiến tới làm chủ thiết kế, mua sắm, vận chuyển, lắp đặt, đấu nối, chạy thử và quản trị tổng thể những dự án có quy mô ngày càng lớn. Việc đảm nhận các gói thầu trọng yếu tại Lô B - Ô Môn, cùng quá trình cạnh tranh và thực hiện các hợp đồng EPCI tại Qatar, cho thấy phạm vi năng lực này đã vượt ra ngoài những công trình do chính mình điều hành.

Với tổng thầu EPC/EPCI/EPCIC, giá trị không chỉ nằm ở việc thực hiện từng hạng mục, mà ở khả năng tích hợp nhiều nguồn lực, kiểm soát các giao diện và chịu trách nhiệm xuyên suốt về tiến độ, chi phí, chất lượng và an toàn. Đây cũng là quá trình chuyển hóa kinh nghiệm tích lũy qua các công trình dầu khí thành năng lực thực hiện những dự án có quy mô và yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao.

Sau hàng chục năm tích lũy, năng lực tổng thầu ngoài khơi của Petrovietnam đang được đặt trên một nền tảng gồm cơ sở vật chất, nguồn nhân lực kỹ thuật, hệ thống quản lý dự án và kinh nghiệm triển khai gần 100 dự án EPC/EPCIC trong và ngoài nước của PTSC, cùng năng lực EPCI được Vietsovpetro tích lũy qua nhiều thế hệ công trình. Trên nền tảng đó, doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công trình dầu khí ngoài khơi, đảm nhận những phần việc có yêu cầu cao hơn về kỹ thuật và quản trị.