"Phù phép" để xuất khẩu trái phép 1.033 container quặng sang Trung Quốc

Như VnEconomy đưa tin, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao đã hoàn tất cáo trạng truy tố 28 bị can trong vụ án khai thác quặng titan trái phép trị giá hơn 1.508 tỷ đồng.

Đáng chú ý, có bị can người nước ngoài - Huang ShangXia (Hoàng Thượng Hạ, quốc tịch Trung Quốc, nhân viên Công ty Guangxi Liufeng Mining) bị truy tố về tội Buôn lậu và Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Cáo trạng thể hiện, bị can Hoàng Thượng Hạ sống tại Việt Nam từ năm 2009, kinh doanh mua bán khoáng sản, là nhân viên Công ty Guangxi Liufeng Mining và cộng tác mua hàng cho 2 công ty khác tại Trung Quốc.

Để có nguồn quặng chuyển sang Trung Quốc, Hạ giao cho Trần Thị Lê Vi Vân (kinh doanh tự do) thuê Phùng Văn Thành, Giám đốc Công ty Châu Thành ký hợp đồng mua 28.000 tấn quặng. Công ty Châu Thành cũng sẽ mở tờ khai, hoàn thiện thủ tục hải quan để xuất khẩu Ilmenite sang Trung Quốc.

Theo quy định tại Phụ lục 1, Thông tư số 23/2021/TT-BCT ngày 15/12/2021, sửa đổi tại Thông tư 45/2023/TT-BCT ngày 29/12/2023 của Bộ Công thương, quặng Ilmenite đủ điều kiện xuất khẩu phải đạt TiO2 từ 56% trở lên. Tuy nhiên, số lượng quặng mà bị can Hạ mua có chỉ tiêu hàm lượng đạt từ 51-52%, không đủ điều kiện xuất khẩu. Từ đây, các bị can tìm cách hợp thức hồ sơ, tráo mẫu để xuất khẩu.

Theo thỏa thuận trên, bị can Phùng Văn Thành thuê bị can Đỗ Tiến Hải, Giám đốc Công ty TNHH Hưng Hà để hoàn thiện các thủ tục hải quan. Nhằm hợp thức việc lấy mẫu giám định, Hoàng Thượng Hạ đã đưa mẫu Ilmenite có hàm lượng TiO2 trên 56% cho Hải.

Do mẫu Ilmenite trong các container hàng thực xuất chưa đạt hàm lượng để xuất khẩu nên Hải chủ động liên hệ, gặp bị can Lê Văn Hưng – công chức Chi cục Hải quan Cát Lái, công tác tại Đội thủ tục hàng hóa xuất khẩu, có nhiệm vụ kiểm tra thực tế hàng hóa (kiểm hóa).

Hải đề nghị Hưng cho sử dụng mẫu Ilmenite đạt tiêu chuẩn xuất khẩu do Hải đưa để đem đi giám định mà không sử dụng mẫu Ilmenite trong các container hàng thực xuất. Hải thỏa thuận sẽ bồi dưỡng cho Hưng số tiền 3-9 triệu đồng/container. Hưng đồng ý với lời đề nghị trên.

Theo cáo trạng, vào lần đầu tiên, khi vận chuyển quặng vào cảng, Hải cùng với Lê Phong Nam (Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Thương mại Dịch vụ Vận tải đầu tư Hòa Thuận) phối hợp cùng Lê Văn Hưng đến mở  container lấy mẫu quặng Ilmenite đưa vào 02 lọ. Các mẫu này chưa được niêm phong mà mang thẳng vào phòng làm việc của Hưng.

Tại đây, Nam đưa 02 lọ mẫu (có hàm lượng TiO2 trên 56% do Hải đưa từ trước) cho Hưng để niêm phong. Hưng đưa 01 lọ cho Nam mang đi giám định, 01 lọ lưu tại Hải quan khu vực I. Còn 02 lọ mẫu lấy từ container thì Hưng đem vứt bỏ. Sau khi có kết quả giám định, Hưng nhận chứng thư giám định đưa vào hồ sơ hải quan, thực hiện thủ tục thông quan.

Những lần sau, Hải thống nhất tăng số tiền đưa cho Hưng lên 6 – 9 triệu đồng/container để Hưng cho tráo đổi mẫu.

Viện kiểm sát nhân dân tối cao xác định, từ tháng 1-8/2024, Hải và Nam đã gặp Hưng 22 lần để thực hiện việc tráo đổi mẫu giám định. Bị can Hưng đã nhận hơn 8,5 tỷ đồng và làm thủ tục để mở 22 tờ khai hải quan, xuất khẩu trái phép 27.997,32 tấn quặng Ilmenite có hàm lượng TiO2 từ 51% đến 52% sang Trung Quốc.

Với cách thức trên, Viện kiểm sát nhân dân tối cao xác định từ năm 2023 – 2024, các bị can đã xuất lậu 1.033 container chứa 27.997,32 tấn Ilmenite giá trị hơn 3,8 triệu USD.

Liên quan đến hành vi này, bị can Hạ, Vân, Thành, Nam bị truy tố tội Buôn lậu. Bị can Hải bị truy tố tội Buôn lậu, Đưa hối lộ. Bị can Hưng phạm vào tội Nhận hối lộ.