Sản xuất viên nén: Ngành hàng tỷ USD của tương lai
Chu Khôi
09/01/2023, 08:00
Thời gian gần đây, 'tại Nghệ An và Quảng Nam xuất hiện nhiều nhà máy sản xuất viên nén quy mô lớn, dây chuyền hiện đại, có vốn đầu tư từ 200–300 tỷ đồng/nhà máy. Mặc dù còn khá mới mẻ tại Việt Nam, song theo dự báo, viên nén có nhiều tiềm năng để “góp mặt” trong nhóm các mặt hàng nông lâm sản có kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD…
Ngành sản xuất viên nén đang phát triển rất nhanh
Ông Nguyễn Thanh Phong, Chi hội trưởng Chi hội Viên nén gỗ thuộc Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần năng lượng sinh học Phú Tài (tỉnh Bình Định), cho biết: năm 2021 lượng viên nén xuất khẩu của Việt Nam đạt 3,5 triệu tấn với kim ngạch hơn 413 triệu USD.
Năm 2022 xuất khẩu mặt hàng này đạt gần 4,7 triệu tấn, kim ngạch hơn 700 triệu USD, tăng 35% về lượng và 81% về giá trị so với năm 2021. Hiện Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu viên nén lớn thứ hai trên thế giới. Dự báo, xuất khẩu viên nén Việt Nam sẽ đạt 1 tỷ USD vào năm 2023.
ĐẦU TƯ HIỆN ĐẠI, QUẢN TRỊ BÀI BẢN
Trước đây, tôi đã từng đến một số nhà máy xay xát gạo ở Đồng bằng sông Cửu Long, thấy sản xuất viên nén từ trấu. Do sử dụng nguyên liệu chủ yếu từ phụ phẩm ngành nông, lâm nghiệp nên dây chuyền sản xuất viên nén khá thô sơ và nhỏ hẹp.
Tuy nhiên trong tháng 11/2022, khi đến tham quan một số nhà máy sản xuất viên nén tại Nghệ An và Quảng Ngãi, tôi vô cùng ngạc nhiên khi chứng kiến những dây chuyền thiết bị đồ sộ, vô cùng hiện đại. Để rồi mới hiểu, trong các sản phẩm của ngành hàng gỗ, sản xuất viên nén đòi hỏi công nghệ hiện đại nhất, thiết bị “tối tân” nhất, quản trị công phu nhất và dĩ nhiên là vốn đầu tư cũng lớn nhất.
Nhà máy sản xuất viên nén cổ phần năng lượng Dung Quất (Bình Sơn, Quảng Ngãi) rất lớn, với hai dây chuyền máy móc liên hoàn, từ các đường ống, băng chuyền, hệ thống máy nghiền, máy sấy khô, nồi hơi, máy ép viên… cao ngất và chạy dài tít tắp. Khu vực đầu vào của nhà máy là sân chứa nguyên liệu với đống dăm gỗ chất cao như núi, cùng với những cỗ máy băm dăm, nghiền dăm hoạt động suốt đêm ngày.
Ông Nguyễn Kim Vui, Giám đốc điều hành Nhà máy viên nén của Công ty cổ phần năng lượng Dung Quất, cho biết hai dây chuyền máy móc ở đây được nhập về từ Hà Lan, có vốn đầu tư 250 tỷ đồng. Công suất của nhà máy đạt 20.000 tấn sản phẩm viên nén mỗi tháng, tức 240.000 tấn/năm. Sản phẩm viên nén của nhà máy được xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc và EU.
Về nguyên liệu, ông Vui cho biết nhà máy sử dụng hai nguồn chính: phụ phẩm gỗ rừng trồng; mùn cưa, dăm bào. Mùn và dăm bào được coi là nguyên liệu tốt nhất để sản xuất viên nén, vì không mất chi phí nghiền, độ ẩm thấp nên giảm được chi phí sấy khô.
Tuy nhiên, khối lượng mùn cưa không nhiều, vì vậy, nguyên liệu chủ yếu là phụ phầm từ gỗ rừng trồng. Tất các các thị trường đòi hỏi yêu cầu khắt khe về tính hợp pháp của nguyên liệu, đặc biệt đối tác EU yêu cầu nguyên liệu sản xuất viên nén phải từ rừng trồng có chứng nhận FSC (Chứng nhận rừng bền vững quốc tế). Bởi vậy, công ty phải ký kết hợp đồng thu mua nguyên liệu từ những hộ dân, cơ sở trồng rừng đã đạt chứng nhận FSC.
Tại Nghệ An, Công ty TNHH Biomass Fuel Việt Nam, được một tập đoàn Nhật Bản đầu tư xây nhà máy sản xuất viên nén từ năm 2016, đến năm 2019 mới hoàn thành, tổng vốn đầu tư 300 tỷ đồng. Nhà máy bắt đầu vận hành vào năm 2020, công suất thiết kế đạt 160.000 tấn viên nén/năm.
Ông Eisuke Nomura, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Biomass Fuel Việt Nam, cho biết dây chuyền sản xuất viên nén được nhập về từ châu Âu, được điều hành hoàn toàn tự động. Gỗ rừng trồng được đưa vào băm thành dăm, tiếp tục băm lần nữa thành dăm nhỏ, sau đó nghiền mịn, làm lạnh đưa vào ép nén thành viên. Hệ thống 5 silo trữ sấy sản phẩm với dung tích 4.000 tấn/silo.
Về thị trường đầu ra, ông Eisuke Nomura cho hay hiện tại 100% viên nén được Công ty Biomass Fuel xuất khẩu đi Nhật Bản. Trong tương lai gần, cùng với thị trường Nhật Bản, công ty sẽ xuất khẩu sản phẩm viên nén đi EU.
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 2 phát hành ngày 9-1-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Liên kết hợp tác xã - doanh nghiệp: Chìa khóa xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp bền vững
Trước đòi hỏi phát triển nông nghiệp quy mô lớn, bền vững, liên kết chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp và hợp tác xã không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là chìa khóa nâng cao hiệu quả, năng lực cạnh tranh và thu nhập cho người dân. Yêu cầu cấp thiết đặt ra là tái định vị vai trò hợp tác xã trong hệ sinh thái kinh tế tư nhân.
Lừa đảo mạng gia tăng, hợp tác xã đối mặt nguy cơ mất dữ liệu và tài sản
Chuyển đổi số trong khu vực hợp tác xã vẫn chậm và tiềm ẩn nhiều rủi ro an ninh mạng, trong khi các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, gây thiệt hại lớn. Các chuyên gia cảnh báo cần sớm hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực số và tăng cường giải pháp bảo mật để bảo vệ hợp tác xã trước nguy cơ mất dữ liệu, tài sản.
Ngành thực phẩm “gồng mình” trong bão chi phí, chuyển trục sang cuộc đua giá trị
Giá nguyên liệu tăng mạnh, chi phí sản xuất leo thang nhưng ngành lương thực - thực phẩm vẫn duy trì mức tăng trưởng hai con số trong những tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tích cực này lại là một thực tế đầy áp lực, khi doanh nghiệp phải “gồng mình” giữ giá, chấp nhận biên lợi nhuận bị thu hẹp. Chính sức ép này đang thúc đẩy một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc: từ cạnh tranh giá rẻ sang cạnh tranh bằng giá trị...
Đảm bảo cung ứng điện, chuẩn bị cho cao điểm mùa khô 2026
Trong quý 1/2026, cung ứng điện vẫn được đảm bảo với sản lượng đạt 76,86 tỷ kWh. Sang quý 2, là thời gian cao điểm của mùa khô, nhu cầu điện sẽ tăng cao. EVN đang tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn, lưới điện trọng điểm và triển khai các giải pháp tiết kiệm điện nhằm đáp ứng nhu cầu phụ tải...
Bộ Công Thương xem xét triển khai xăng sinh học E10 từ tháng 4/2026
Thực hiện Chỉ thị 09 của Thủ tướng, Bộ Công Thương đang xem xét chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học E10 từ tháng 4/2026. Hiện các đầu mối lớn như Petrolimex, PVOil cơ bản đã sẵn sàng về hạ tầng…
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính: