Sản xuất viên nén: Ngành hàng tỷ USD của tương lai
Chu Khôi
09/01/2023, 08:00
Thời gian gần đây, 'tại Nghệ An và Quảng Nam xuất hiện nhiều nhà máy sản xuất viên nén quy mô lớn, dây chuyền hiện đại, có vốn đầu tư từ 200–300 tỷ đồng/nhà máy. Mặc dù còn khá mới mẻ tại Việt Nam, song theo dự báo, viên nén có nhiều tiềm năng để “góp mặt” trong nhóm các mặt hàng nông lâm sản có kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD…
Ngành sản xuất viên nén đang phát triển rất nhanh
Ông Nguyễn Thanh Phong, Chi hội trưởng Chi hội Viên nén gỗ thuộc Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần năng lượng sinh học Phú Tài (tỉnh Bình Định), cho biết: năm 2021 lượng viên nén xuất khẩu của Việt Nam đạt 3,5 triệu tấn với kim ngạch hơn 413 triệu USD.
Năm 2022 xuất khẩu mặt hàng này đạt gần 4,7 triệu tấn, kim ngạch hơn 700 triệu USD, tăng 35% về lượng và 81% về giá trị so với năm 2021. Hiện Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu viên nén lớn thứ hai trên thế giới. Dự báo, xuất khẩu viên nén Việt Nam sẽ đạt 1 tỷ USD vào năm 2023.
ĐẦU TƯ HIỆN ĐẠI, QUẢN TRỊ BÀI BẢN
Trước đây, tôi đã từng đến một số nhà máy xay xát gạo ở Đồng bằng sông Cửu Long, thấy sản xuất viên nén từ trấu. Do sử dụng nguyên liệu chủ yếu từ phụ phẩm ngành nông, lâm nghiệp nên dây chuyền sản xuất viên nén khá thô sơ và nhỏ hẹp.
Tuy nhiên trong tháng 11/2022, khi đến tham quan một số nhà máy sản xuất viên nén tại Nghệ An và Quảng Ngãi, tôi vô cùng ngạc nhiên khi chứng kiến những dây chuyền thiết bị đồ sộ, vô cùng hiện đại. Để rồi mới hiểu, trong các sản phẩm của ngành hàng gỗ, sản xuất viên nén đòi hỏi công nghệ hiện đại nhất, thiết bị “tối tân” nhất, quản trị công phu nhất và dĩ nhiên là vốn đầu tư cũng lớn nhất.
Nhà máy sản xuất viên nén cổ phần năng lượng Dung Quất (Bình Sơn, Quảng Ngãi) rất lớn, với hai dây chuyền máy móc liên hoàn, từ các đường ống, băng chuyền, hệ thống máy nghiền, máy sấy khô, nồi hơi, máy ép viên… cao ngất và chạy dài tít tắp. Khu vực đầu vào của nhà máy là sân chứa nguyên liệu với đống dăm gỗ chất cao như núi, cùng với những cỗ máy băm dăm, nghiền dăm hoạt động suốt đêm ngày.
Ông Nguyễn Kim Vui, Giám đốc điều hành Nhà máy viên nén của Công ty cổ phần năng lượng Dung Quất, cho biết hai dây chuyền máy móc ở đây được nhập về từ Hà Lan, có vốn đầu tư 250 tỷ đồng. Công suất của nhà máy đạt 20.000 tấn sản phẩm viên nén mỗi tháng, tức 240.000 tấn/năm. Sản phẩm viên nén của nhà máy được xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc và EU.
Về nguyên liệu, ông Vui cho biết nhà máy sử dụng hai nguồn chính: phụ phẩm gỗ rừng trồng; mùn cưa, dăm bào. Mùn và dăm bào được coi là nguyên liệu tốt nhất để sản xuất viên nén, vì không mất chi phí nghiền, độ ẩm thấp nên giảm được chi phí sấy khô.
Tuy nhiên, khối lượng mùn cưa không nhiều, vì vậy, nguyên liệu chủ yếu là phụ phầm từ gỗ rừng trồng. Tất các các thị trường đòi hỏi yêu cầu khắt khe về tính hợp pháp của nguyên liệu, đặc biệt đối tác EU yêu cầu nguyên liệu sản xuất viên nén phải từ rừng trồng có chứng nhận FSC (Chứng nhận rừng bền vững quốc tế). Bởi vậy, công ty phải ký kết hợp đồng thu mua nguyên liệu từ những hộ dân, cơ sở trồng rừng đã đạt chứng nhận FSC.
Tại Nghệ An, Công ty TNHH Biomass Fuel Việt Nam, được một tập đoàn Nhật Bản đầu tư xây nhà máy sản xuất viên nén từ năm 2016, đến năm 2019 mới hoàn thành, tổng vốn đầu tư 300 tỷ đồng. Nhà máy bắt đầu vận hành vào năm 2020, công suất thiết kế đạt 160.000 tấn viên nén/năm.
Ông Eisuke Nomura, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Biomass Fuel Việt Nam, cho biết dây chuyền sản xuất viên nén được nhập về từ châu Âu, được điều hành hoàn toàn tự động. Gỗ rừng trồng được đưa vào băm thành dăm, tiếp tục băm lần nữa thành dăm nhỏ, sau đó nghiền mịn, làm lạnh đưa vào ép nén thành viên. Hệ thống 5 silo trữ sấy sản phẩm với dung tích 4.000 tấn/silo.
Về thị trường đầu ra, ông Eisuke Nomura cho hay hiện tại 100% viên nén được Công ty Biomass Fuel xuất khẩu đi Nhật Bản. Trong tương lai gần, cùng với thị trường Nhật Bản, công ty sẽ xuất khẩu sản phẩm viên nén đi EU.
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 2 phát hành ngày 9-1-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Cán cân thanh toán quốc tế: Kết quả tích cực và vấn đề đặt ra
Cán cân thanh toán có số dư được xem là “đỉnh” thứ ba trong “ngũ giác mục tiêu” của phát triển kinh tế vĩ mô, gồm: tăng trưởng cao, lạm phát thấp, cán cân thanh toán có số dư, thất nghiệp thấp và môi trường được bảo vệ, cải thiện. Đây cũng là một trong những chỉ tiêu cân đối vĩ mô quan trọng hàng đầu, phản ánh mức độ an toàn tài chính quốc gia và năng lực chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.
Lạm phát năm 2025: Tín hiệu tích cực và những cảnh báo
Sau khi công bố số liệu lạm phát năm 2025, nhiều ý kiến, kể cả từ một số chuyên gia, đã đánh giá đây là một “tin vui kép”, một diễn biến đáng chú ý và đồng thời đặt ra những cảnh báo về xu hướng lạm phát trong thời gian tới. Vậy thực chất diễn biến lạm phát năm 2025 phản ánh điều gì và hàm ý chính sách ra sao?
Việt Nam xuất khẩu 1,1 triệu liều vaccine viêm da nổi cục đầu tiên sang Hàn Quốc
Lô vaccine viêm da nổi cục trên trâu bò đầu tiên của Việt Nam được xuất khẩu sang Hàn Quốc, đánh dấu bước tiến quan trọng của ngành vaccine thú y nước ta…
Việt Nam - Sri Lanka: Mở đường bay thẳng, hiện thực hóa mục tiêu tỷ USD
Thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa giao thương xuất nhập khẩu hướng tới cột mốc tỷ USD, kết hợp hài hòa giữa hợp tác đầu tư và phát triển du lịch, hứa hẹn sẽ là mô hình cộng hưởng đầy hiệu quả cho nền kinh tế hai nước Việt Nam và Sri Lanka trong tương lai…
Thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt mục tiêu 74,2 tỷ USD
Ngày 8/5/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản nhằm tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn, giữ vững đà tăng trưởng và phấn đấu hoàn thành mục tiêu kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt trên 74,2 tỷ USD trong năm 2026.
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
