Sau một năm thực hiện mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao
Nguyễn Huy Lương (*)
05/04/2023, 15:47
Đại hội Đảng lần thứ XIII đã đề ra mục tiêu: đến năm 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Sau một năm thực hiện, Việt Nam đã tăng 1,47 điểm so với năm đề ra mục tiêu (2020) với 63,25/100 điểm; trong đó có 7/10 tiêu chí thành phần đạt trên 50% ngưỡng nước phát triển, thu nhập cao...
Để trở thành nước phát triển, thu nhập cao, trong những năm tới cần ưu tiên đầu tư nguồn lực nhằm tạo nhiều việc làm để nâng cao thu nhập bình quân đầu người, đẩy mạnh tốc độ đô thị hóa và nâng cao tỷ lệ lao động đang làm việc đã qua đào tạo.
Tháng 1/2021, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã đề ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2045 nước ta trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Vậy tại năm gốc (2020) nước ta đã đạt được kết quả như thế nào so với mục tiêu? Và sau một năm (đến hết năm 2021) kết quả thực hiện mục tiêu đó như thế nào? Bài viết này sẽ trả lời hai câu hỏi đó trên cơ sở áp dụng Phương pháp biên soạn chỉ số đánh giá trình độ phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam (Đề tài Khoa học và Công nghệ cấp bộ, mã số 2.1.6-B20-21) của Tổng cục Thống kê.
10 CHỈ SỐ ĐÁNH GIÁ TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
Chỉ số phát triển kinh tế - xã hội (Sociol Economic Development Index - SEDI) là một chỉ số tổng hợp được tính toán trên cơ sở kết quả thực hiện các chỉ tiêu thành phần. SEDI được sử dụng để đánh giá, so sánh, xếp hạng trình độ phát triển kinh tế - xã hội giữa các địa phương, các vùng trong một nền kinh tế, hoặc giữa các nền kinh tế với nhau. Trên thế giới đã có một số nước và tổ chức quốc tế nghiên cứu xây dựng, biên soạn, công bố SEDI, như: Thổ Nhĩ Kỳ, Ngân hàng Trung ương châu Âu,...
Ở Việt Nam, Tổng cục Thống kê đã hoàn thành nghiên cứu, công bố phương pháp biên soạn chỉ số đánh giá trình độ phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam (ký hiệu là Sn) để đánh giá trình độ phát triển kinh tế - xã hội cho phạm vi toàn quốc, từng vùng và từng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây viết chung là tỉnh) ở nước ta đến một năm nhất định (n). Theo đó, toàn quốc, vùng, tỉnh sẽ trở thành nước, vùng, tỉnh phát triển, thu nhập cao khi đạt các tiêu chí thành phần sau:
- Về kinh tế gồm 4 tiêu chí: (1) thu nhập bình quân đầu người (tương ứng ngưỡng nước phát triển, thu nhập cao do Ngân hàng Thế giới (WB) công bố hàng năm); (2) tỷ lệ đô thị hóa đạt 80%; (3) tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới đạt 100%; (4) tỷ lệ lao động đang làm việc trong các ngành phi nông lâm thủy sản (LĐPNN) đạt 90%.
- Về xã hội gồm 4 tiêu chí: (5) tỷ lệ lao động đang làm việc đã qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ từ sơ cấp trở lên (LĐQĐT) đạt 50%; (6) tuổi thọ trung bình của dân số tính từ lúc sinh đạt 80 năm; (7) tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều dưới 2,5%; (8) hệ số bất bình đẳng trong phân phối thu nhập đạt 0,3.
- Về môi trường gồm 2 tiêu chí: (9) tỷ lệ diện tích rừng hiện có so với tổng diện tích đất lâm nghiệp (TLRHC) đạt 100%; (10) tỷ lệ hộ dân cư được sử dụng nước sinh hoạt sạch và hợp vệ sinh (HVS) đạt 100%.
Quy trình biên soạn Sn gồm các bước chính: (1) thu thập thông tin, tính toán kết quả đạt được của từng tiêu chí thành phần đến năm cần đánh giá (n) phạm vi toàn quốc, vùng, tỉnh; (2) tính trọng số tương ứng kết quả đạt được của từng tiêu chí thành phần; xác định mức chuẩn thu nhập bình quân đầu người tương ứng với ngưỡng nước thu nhập cao do WB công bố áp dụng cho năm nghiên cứu; (3) tổng hợp, xác định chỉ số phát triển chung và các chỉ số thành phần theo thang điểm 100; (4) xếp hạng các tỉnh, hoặc xếp hạng các vùng (trường hợp áp dụng đánh giá trình độ phát triển của các vùng, các tỉnh).
NHIỀU CHỈ SỐ ĐIỂM CÒN THẤP
Số liệu tổng hợp trình độ phát triển của cả nước đến năm 2020 và năm 2021 cho thấy điểm số của nhiều chỉ số còn thấp, cách xa so với chuẩn của các nước phát triển, thu nhập cao (bảng 1 và bảng 2).
Từ kết quả đạt được tại bảng 1 và bảng 2 trên đây, áp dụng phương pháp biên soạn chỉ số đánh giá trình độ phát triển kinh tế - xã hội của Tổng cục Thống kê thu được các chỉ số thành phần và chỉ số phát triển chung của cả nước đến năm 2020 và đến năm 2021 (bảng 3).
Từ kết quả đạt được tại Bảng 1 và Bảng 2 trên đây, áp dụng phương pháp biên soạn chỉ số đánh giá trình độ phát triển kinh tế - xã hội của Tổng cục Thống kê thu được các chỉ số thành phần và chỉ số phát triển chung của cả nước đến năm 2020 và đến năm 2021 (bảng 3).
Bảng 3 cho thấy đến năm 2020 (năm trước năm tiến hành Đại hội lần thứ XIII của Đảng), nước ta đạt 61,78/100 điểm so với ngưỡng của nước phát triển, thu nhập cao; đến năm 2021 (sau một năm tiến hành Đại hội lần thứ XIII của Đảng), nước ta đạt 63,25/100 điểm, tăng 1,47 điểm, trong đó có 7/10 tiêu chí thành phần đạt trên 50% ngưỡng nước phát triển, thu nhập cao, còn 3/10 tiêu chí thành phần đạt dưới 50% ngưỡng nước phát triển, thu nhập cao (thu nhập bình quân đầu người mới chỉ đạt 27,52%, tỷ lệ đô thị hóa mới chỉ đạt 46,03% và tỷ lệ lao động đã qua đào tạo mới chỉ đạt 48,2%).
Như vậy để trở thành nước phát triển, thu nhập cao, trong những năm tới nước ta cần ưu tiên tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, đầu tư nguồn lực nhằm tạo nhiều việc làm để nâng cao thu nhập bình quân đầu người, đẩy mạnh tốc độ đô thị hóa và nâng cao tỷ lệ lao động đang làm việc đã qua đào tạo.
______________________
(*) Nguyên Cục trưởng Cục Thống kê, Chủ tịch Hội Thống kê tỉnh Phú Thọ
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 14-2023 phát hành ngày 03-04-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Yêu cầu giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 phải đạt 100% kế hoạch
Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu siết kỷ luật đầu tư công, chống dàn trải, gắn phân bổ vốn với hiệu quả kinh tế - xã hội, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, qua đó tạo động lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số...
Nghệ An: Khởi động dự án LNG Quỳnh Lập với quy mô vốn hơn 59.000 tỷ đồng
Tại Diễn đàn kinh tế Việt Nam – Hàn Quốc, dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập với tổng vốn hơn 59.372 tỷ đồng đã chính thức được trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác năng lượng và đầu tư giữa hai quốc gia....
Tăng trưởng kinh tế năm 2026: Tìm kiếm động lực từ cải cách thể chế và kinh tế số
Ấn phẩm Đánh giá kinh tế Việt Nam thường niên năm 2025 của Đại học Kinh tế Quốc dân chỉ ra rằng tỷ trọng đầu tư của khu vực tư nhân trong nước đang có xu hướng suy giảm trong khi đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đã chuyển sang mức âm... Điều này cho thấy các giải pháp tăng trưởng cho năm 2026 cần tập trung vào cải cách thể chế và kinh tế số
Hoàn thiện thể chế xanh, mở đường cho dòng vốn bền vững
Hoàn thiện thể chế tài chính xanh, mở rộng dòng vốn cho năng lượng sạch và nâng cao năng lực thực thi ESG đang trở thành những trụ cột quan trọng thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững...
TP.HCM: Đề xuất mở rộng đường Nguyễn Tất Thành đồng bộ với tuyến metro Bến Thành - Cần Giờ
Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh cho biết, việc đồng thời mở rộng đường Nguyễn Tất Thành và triển khai tuyến metro Bến Thành - Cần Giờ sẽ bảo đảm tính đồng bộ trong đầu tư...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
