Sóng gió trong đế chế thương mại điện tử Trung Quốc

Trang web Alibaba.com từng được được mệnh danh là một đế chế trong lĩnh vực thương mại điện tử ở Trung Quốc. Trong bối cảnh bất ổn của thị trường cổ phiếu thời gian qua, Alibaba.com đã lập một kỳ tích, trở thành công ty Internet đầu tiên của Trung Quốc có giá trị cổ phiếu niêm yết lên đến hơn 20 tỷ USD.

Theo báo cáo hồi tháng 12 năm ngoái của hãng nghiên cứu Analysys International có trụ sở tại Bắc Kinh, Alibaba đã vượt qua Google và đứng ở vị trí thứ 2 trên thị trường tìm kiếm trực tuyến ở Trung Quốc. Có được vị trí này là nhờ Alibaba có trang mua sắm trực tuyến Taobao. Hiện nay, Alibaba sở hữu 9,3% thị phần, trong khi Google bị giảm 2% còn lại 8,9% thị phần trong quý 3/2010.

Trong cuộc họp báo hôm 19/1/2011, Trưởng bộ phận chiến lược Zeng Ming của Alibaba cho biết, ngành thương mại điện tử ở Trung Quốc đang tăng trưởng quá nhanh, và vượt quá khả năng của các công ty vận chuyển của nước này. Để khắc phục trở ngại này, Alibaba đang hy vọng và muốn phát triển ngành kho vận.

Hãng này và các đối tác tài chính của họ sẽ dành khoảng 3,01 - 4,52 tỷ USD trong 3-5 năm tới để phát triển mạng lưới kho vận. Alibaba hy vọng giai đoạn tài trợ đầu tiên này sẽ kêu gọi đầu tư từ các đối tác khác trong ngành thương mại điện tử, nâng tổng số tiền đầu tư lên đến 15,05 tỷ USD.

Tuy nhiên, hiện, bão đã nổi trong đế chế này. Alibaba vừa cho hay, hai lãnh đạo hàng đầu của trang này đã từ chức để nhận trách nhiệm sau khi một cuộc điều tra phát hiện hơn 2.000 nhà cung cấp đã lừa đảo khách hàng, đôi khi với sự thông đồng được cho là của các nhân viên bán hàng.

Trong thông báo gửi đến Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông hôm 21/2, Alibaba cho biết Giám đốc điều hành David Wei và Giám đốc kinh doanh Elvis Lee của trang này, những người không liên quan đến cuộc điều tra, đã từ chức để nhận trách nhiệm về "việc văn hóa toàn vẹn của công ty bị phá vỡ".

Công ty cho biết 100 đại diện bán hàng, trong tổng số 14.000 nhân viên, đã bị sa thải vì bị tình nghi liên quan đến hành vi lừa đảo khách hàng. Một số nhân viên giám sát và quản lý bán hàng đã cố ý hoặc vô tình tiếp tay cho việc tạo ra các "cửa hàng" gian lận bằng cách cho phép 2.326 nhà cung cấp né tránh các biện pháp chứng thực và kiểm tra.

Hầu hết các cuộc mua bán liên quan đến việc mua hàng điện tử tiêu dùng phổ biến ở mức giá thấp với các đơn đặt hàng tối thiểu theo yêu cầu.

"Thủ phạm đã thiết kế một cuộc tấn công có tổ chức nhằm vào sự toàn vẹn của nền tảng Alibaba.com để giành lợi ích bất hợp pháp. Việc theo đuổi các lợi ích tài chính ngắn hạn bằng mọi giá đã làm hỏng các bộ phận cấu thành tổ chức bán hàng của chúng tôi, và có nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng cho các giá trị cốt lõi của công ty", báo cáo của Alibaba viết.

Alibaba bắt đầu điều tra khi nhận thấy sự gia tăng các khiếu nại về gian lận của người mua sử dụng trang web Alibaba vào cuối năm 2009. Cuộc điều tra cho thấy 1.219 nhà cung cấp theo dịch vụ "Gold Supplier" gia nhập trong năm 2009 và 1.107 nhà cung cấp gia nhập năm 2010 đã gian lận đối với người mua.

Phát ngôn viên của Alibaba cho biết, công ty này đã xóa sổ các cửa hàng của những khách hàng bị cáo buộc gian lận và sẽ hợp tác với chính quyền để tìm kiếm sự đền bù. Nhưng nỗ lực đó sẽ phụ thuộc một phần vào việc người mua quyết định phải có hành động pháp lý.

Alibaba, có trụ sở tại thành phố Hàng Châu Trung Quốc. Doanh trại của Alibaba ở Hàng Châu trông giống với các văn phòng ở Silicon Valley. Kiến trúc thoáng và rất phong thủy. Nhân viên có thể chơi bóng bàn và mát-xa miễn phí. Alibaba được sự hỗ trợ mạnh mẽ của các hãng nước ngoài, đó là Yahoo của Mỹ và Softbank của Nhật.

Kể từ khi thành lập năm 1999 đến nay, Alibaba.com không ngừng lớn mạnh. Năm 2005, Alibaba trở thành tâm điểm thu hút của thế giới công nghệ khi quyết định bán cho Yahoo 35% cổ phần với giá 1,7 tỷ USD.

Ngày 6/11/2007, Alibaba.com lại một lần nữa khiến cả thế giới phải chú ý khi tiến hành phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và huy động được lượng vốn lên tới gần 2 tỷ USD, ngang ngửa với số vốn mà Google thu được trong đợt IPO năm 2004. Sau đó, các nhà đầu cơ đã đẩy cổ phiếu của Alibaba.com tăng giá thêm 193% trong ngày giao dịch đầu tiên, khiến giá trị của công ty vọt lên 26 tỷ USD.