Theo giới quan sát phương Tây, chuyến đi của ông Hồ Cẩm Đào tuy đạt được một số kết quả, nhưng không tạo được đột phá lớn

Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào hôm 21/1 đã kết thúc chuyến thăm Mỹ. Truyền thông Trung Quốc gọi chuyến đi này đã tạo ra một chương mới trong quan hệ Trung - Mỹ và "góp phần quan trọng cho hòa bình thế giới".

Tờ Nhật báo Trung Quốc nhận định: "Giới quan sát cho rằng chuyến thăm sẽ không chỉ giúp tái định hình quan hệ song phương sau một năm sóng gió mà còn giúp xác lập hướng đi cho mối quan hệ ấy trong một thời kỳ có tính chuyển tiếp”.

Trong chuyến thăm này, Bắc Kinh và Washington đã ký kết các hợp đồng trị giá lên tới 45 tỷ USD, trong đó bao gồm việc Bắc Kinh mua 200 chiếc máy bay Boeing tổng trị giá 19 tỷ USD.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng sẽ đầu tư vào các công ty làm hàng xuất khẩu của Mỹ trong nông nghiệp, viễn thông và công nghệ, như General Electric, Honeywell và Navistar. Nhà Trắng cho biết, các thương vụ này sẽ hỗ trợ cho 235.000 việc làm ở Mỹ.

Phát biểu trong cuộc họp báo chung, Tổng thống Obama nêu rõ: “Với chuyến thăm này, chúng ta có thể đặt nền móng cho 30 năm tới. Trong một thế giới liên kết và một nền kinh tế toàn cầu, các quốc gia, bao gồm Mỹ và Trung Quốc, sẽ thịnh vượng và an toàn hơn khi hợp tác với nhau”.

Chủ tịch Hồ Cầm Đào cũng khẳng định, lãnh đạo hai nước nhất trí tăng cường hợp tác song phương, hướng tới quan hệ đối tác tích cực dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau vì lợi ích của hai nước nói riêng và thế giới nói chung.

Tuy nhiên, theo đánh giá của giới quan sát phương Tây, chuyến đi của ông Hồ Cẩm Đào dẫu có đạt được một số kết quả nhất định, nhưng thực tế không tạo được đột phá lớn, những bất đồng giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.

Tạp chí Time của Mỹ hôm 21/1 bình luận, ngay cả Tổng thống Barack Obama và Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đều không tin rằng, Mỹ và Trung Quốc có thể sánh đôi cùng nhau trong hòa bình và thịnh vượng trong nhiều năm tới.

Thậm chí hai cường quốc này còn đang bước vào một giai đoạn nguy hiểm trong hai năm tới, khi mà sức ép đối đầu sẽ tiếp tục tăng lên, không kém so với sức ép phải tháo gỡ căng thẳng.

Nhà phân tích Michael Green thuộc Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế cho rằng, dù hai nhà lãnh đạo Mỹ - Trung có hạ nhiệt một số tranh chấp giữa hai bên, nhưng vẫn tồn tại những bất đồng lớn.

Nói cách khác, khi Chủ tịch Hồ Cẩm Đào rời Mỹ về nước ngày 21/1 vẫn để lại những khoảng cách khác biệt chưa thể san lấp trong quan hệ Trung-Mỹ.

Trong đó, vấn đề đáng chú ý nhất là việc nâng hạ tỷ giá Nhân dân tệ với USD vẫn là "cái gai" trong quan hệ Mỹ - Trung và cuộc cờ giữa hai bên sắp tới dự báo sẽ còn tiếp tục xoay quanh vấn đề này.

Trước đó, khi trả lời phỏng vấn hai tờ WSJ và Washington Post, ông Hồ Cẩm Đào mạnh mẽ phê phán chính sách nới lỏng tiền tệ của Mỹ và phản bác lập luận cho rằng, Trung Quốc cần nới lỏng tỷ giá, nâng giá trị đồng Nhân dân tệ.

“Hệ thống tiền tệ quốc tế hiện hành là một sản phẩm của quá khứ”, ông Hồ Cẩm Đào nói, ám chỉ vai trò độc tôn của đồng đô la Mỹ như là đồng tiền dự trữ và giao dịch trong thương mại và đầu tư toàn cầu.

Ông cũng cho rằng, tỷ giá đồng Nhân dân tệ không phải là nguyên nhân gây ra lạm phát ở Trung Quốc và lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát, nên Trung Quốc không có lý do nào để thay đổi tỷ giá, cho dù ông vẫn cam kết xây dựng cơ chế tỷ giá linh hoạt.

Tại Mỹ, sau cuộc "chất vấn" của các nghị sỹ Mỹ về chính sách tỷ giá, Chủ tịch Trung Quốc tiếp tục tự bảo vệ và còn khẳng định, việc xuất khẩu những sản phẩm giá rẻ và chất lượng đã giúp người Mỹ tiết kiệm được hàng trăm tỷ USD.

Cùng với tuyên bố của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, Bộ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Trần Đức Minh cho rằng, mất cân bằng cán cân thương mại hai nước do nhiều nguyên nhân.

Nếu chỉ xuất hiện mất cân bằng cán cân thương mại thì không phải là vấn đề tỷ giá, mà là rào cản cũng như tự do hóa thương mại. “Mỹ cần dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư dễ dàng hơn vào Mỹ”, ông nhấn mạnh.

Scott Paul, lãnh đạo Hiệp hội các nhà sản xuất Mỹ, nhận định: “Các thỏa thuận kinh doanh, dù quan trọng, cũng không thể thay thế được cam kết của Trung Quốc trong việc chấm dứt thao túng tiền tệ và hỗ trợ bất công bằng cho nền công nghiệp của mình”.

Fred Bergsten, Giám đốc Viện Kinh tế quốc tế Peterson, khẳng định: "Tỷ giá USD nên là một trong những chiến lược tạo việc làm hàng đầu và Nhân dân tệ sẽ là một yếu tố không thể thiếu trong chiến lược này".

Theo ông, giá Nhân dân tệ thấp như hiện nay đã khiến hàng xuất khẩu của Trung Quốc dễ dàng thâm nhập vào mọi thị trường và làm cho hàng hóa sản xuất trong nước không cạnh tranh nổi và cuối cùng làm gia tăng tỷ lệ người mất việc.

Theo ước tính của Mỹ, nếu tỷ giá USD - Nhân dân tệ cân bằng hơn so với hiện nay, Mỹ có thể tạo ra từ 750.000 đến 1 triệu việc làm mà không cần dùng đến ngân sách bổ sung.