Ngành cà phê Việt Nam đang đứng trước thách thức phải chuyển đổi để tuân thủ những “luật lệ” mới từ EU và các thị trường trên thế giới, như: quy định về Chuỗi cung ứng không gây mất rừng và suy thoái rừng; Luật Thẩm định chuỗi cung ứng; quy định Giảm phát thải khí nhà kính…
Chuyển đổi sản xuất cà phê theo hướng xanh, bền vững, giảm phát thải
Việt Nam hiện đứng thứ 6 thế giới về diện tích trồng cà phê, với hơn 700 nghìn ha (sau Brazil: 1,9 triệu ha; Indonesia: 1,2 triệu ha; các quốc gia Colombia, Ethiopia và Bờ Biển Ngà mỗi nước có trên dưới 800 nghìn ha). Tuy nhiên, nhờ năng suất cà phê của Việt Nam cao nhất thế giới, cao gấp 2,8 lần so với năng suất cà phê của Indonesia, nên Việt Nam đạt sản lượng cà phê thu hoạch hàng năm lớn thứ nhì thế giới, với 1,75-1,85 triệu tấn.
CÀ PHÊ VIỆT CHIẾM THỊ PHẦN LỚN TẠI EU VÀ MỸ
Tại hội thảo “Phát triển bền vững ngành hàng cà phê” trong khuôn khổ Lễ hội Cà phê Sơn La mới đây, ông Phạm Văn Duy, Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường nông sản, cho biết Việt Nam hiện đang xuất khẩu cà phê đến hơn 80 quốc gia. Năm 2022, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt trên 1,77 triệu tấn, với kim ngạch đạt trên 4,05 tỷ USD. Trong đó EU là thị trường tiêu thụ lớn, chiếm 38,3% trong tổng khối lượng xuất khẩu cà phê của cả nước.
Xét về thị trường đơn lẻ, Đức, Italia và Hoa Kỳ là 3 thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam, với thị phần lần lượt là: 11,6%; 7,8% và 7,2%. Trong 9 tháng năm 2023, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt 1,266 triệu tấn, trị giá 3,16 tỷ USD, giảm 7,3% về lượng, nhưng tăng 1,9% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.
EU vẫn đang là thị trường nhập khẩu và tiêu dùng cà phê lớn nhất thế giới. Niên vụ 2022-2023 (tính từ tháng 10/2022 đến hết tháng 9/2023), EU nhập khẩu 47,5 triệu bao cà phê (mỗi bao 60 kg), tăng 3 triệu bao so với năm 2022; chiếm 40% tổng lượng cà phê nhân nhập khẩu của thế giới. Các nhà cung cấp cà phê hàng đầu cho EU gồm: Brazil chiếm 35%; Việt Nam chiếm 22%; Uganda chiếm 7%; Honduras chiếm 6%.
"Về cơ cấu chủng loại cà phê xuất khẩu của Việt Nam trong nửa đầu năm 2023, xuất khẩu cà phê nhân sống Robusta vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất, với trên 1,5 triệu tấn và kim ngạch trên 3 tỷ USD; xuất khẩu cà phê nhân sống Arabica chỉ đạt trên 58 nghìn tấn và kim ngạch 253 triệu USD".
Ông Phạm Văn Duy, Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường nông sản.
Đứng thứ hai là Mỹ, với 26,5 triệu bao trong niên vụ 2022-2023, tăng 2,5 triệu bao so với niên vụ trước. Các nhà cung cấp cà phê hàng đầu cho thị trường Mỹ gồm: Brazil chiếm 31%; Colombia chiếm 19%; Việt Nam chiếm 10%; Guatemala chiếm 6%.
Giá xuất khẩu cà phê hiện tại đã đạt mức cao nhất trong 10 năm trở lại đây, với bình quân 2.682 USD/tấn trong tháng 9/2023, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 9 tháng 2023, giá cà phê xuất khẩu đạt 2.496 USD/tấn, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm 2022. Tại thị trường trong nước, giá cà phê cũng đã thiết lập mốc kỷ lục cao nhất từ trước tới nay, có thời điểm lên đến 70.000 đồng/kg. Hiện tại giá cà phê nội địa đang ở mức bình quân 61.000 đồng/kg, cao hơn 68% so với cuối năm ngoái.
Theo báo cáo của Cục Trồng trọt, hiện cả nước có 710,6 nghìn ha cây cà phê, sản lượng 1,85 triệu tấn/năm. Năng suất trung bình cà phê Việt Nam lên tới 2,82 tấn/ha, cao gấp 1,4 lần của Brazil; gấp 2,8 lần Colombia và gấp 4,5 lần của Indonesia.
Nhằm thực thi cam kết của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị thượng đỉnh Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP 26), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành các quy trình kỹ thuật về canh tác, tái canh, chế biến cà phê. Gần đây, Cục Trồng trọt đã ban hành quy trình tạm thời về canh tác tiết kiệm chi phí, giảm vật tư đầu vào đối với sản xuất cà phê tại Quyết định số 318/QĐ-TT-CCN ngày 5/9/2023.
NGÀNH CÀ PHÊ ĐỐI MẶT NHIỀU THÁCH THỨC
Tính đến tháng 9/2023, diện tích trồng cà phê có chứng nhận sản xuất bền vững trên cả nước đạt 185,8 nghìn ha, với các chứng nhận UTZ CERTIFIED (Chương trình chứng nhận toàn cầu, đưa ra các tiêu chuẩn về sản xuất và kinh doanh cà phê có trách nhiệm); Chứng nhận Rainforest (Bộ quy tắc thực hành phát triển bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển vững trên toàn cầu do Tổ chức RA thực hiện); Chứng nhận 4C (Quy tắc chung của Cộng đồng cà phê - là một hệ thống chứng nhận toàn cầu về trồng và sản xuất cà phê bền vững); Chứng nhận VietGAP (Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt của Việt Nam).
Tuy vậy, theo Cục Trồng trọt, ngành cà phê đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Một là, diện tích tăng nhanh vượt quy hoạch. Theo quy hoạch của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong giai đoạn 2020-2030 cả nước có 600 nghìn ha cà phê. Thế nhưng hiện tại, thống kê diện tích cà phê đang có đã là 710 nghìn ha, vượt gần 18% so với quy hoạch.
Hai là, quy mô sản xuất nhỏ, phân tán chiếm tỷ trọng cao, 89,7% trong tổng diện tích trồng cà phê là của nông hộ, trong đó 63% là nông hộ nhỏ quy mô dưới 1 ha, do đó khó tiếp cận vốn và tiến bộ kỹ thuật.
Ba là, cơ cấu giống cà phê chưa hợp lý: cà phê Robusta chiếm tỷ lệ cao 92,9%; diện tích trồng cà phê giống mới còn thấp, chỉ chiếm 20%.
Bốn là, chi phí canh tác cà phê còn cao.
Ông Bạch Thanh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê ca cao Việt Nam, cho biết ngành hàng cà phê đang đứng trước thách thức phải chuyển đổi để tuân thủ những “luật lệ” mới từ EU và các thị trường trên thế giới như đã nói ở trên.
Đạo luật mới của CHLB Đức về Nghĩa vụ thẩm định doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng có hiệu lực từ tháng 1/2023. Theo đó, tất cả các doanh nghiệp ở bất kỳ đâu nếu đã tham gia vào chuỗi cung ứng sản phẩm tại Đức đều phải có trách nhiệm cung cấp thông tin, số liệu về trách nhiệm thẩm định về quyền của người lao động và môi trường...
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 44-2023 phát hành ngày 30-10-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Do đặc thù địa hình sa mạc và cơ cấu dân số chủ yếu là người nhập cư, UAE phải nhập khẩu tới 85% – 90% nhu cầu lương thực, thực phẩm. Trong bối cảnh đó, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam – UAE (CEPA) được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội xuất khẩu cho các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tại UAE, mà còn mở rộng sang toàn bộ thị trường Trung Đông và châu Phi...
Triển lãm và Hội nghị Năng lượng Toàn cầu Việt Nam (GEEC 2027) diễn ra từ ngày 24 đến 26/02/2027 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Hà Nội, và hiện đang mở đăng ký trưng bày. Sự kiện quy tụ mười lĩnh vực trưng bày, hơn 120 phiên hội nghị, cùng các hoạt động kết nối dành cho chủ đầu tư, nhà cung cấp và tổ chức tài chính.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai ngay các giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng giai đoạn 2027 – 2030. Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là hành động quyết liệt, chủ động, kiên quyết không để thiếu điện trong mọi hoàn cảnh và gắn chặt trách nhiệm với người đứng đầu…
Tại Triển lãm Thủy sản Mỹ Latinh 2026, các doanh nghiệp Việt Nam tập trung giới thiệu những mặt hàng thủy sản thế mạnh, đồng thời tăng cường kết nối với các nhà nhập khẩu và phân phối tại Brazil cùng khu vực Mỹ Latinh. Hoạt động xúc tiến này diễn ra trong bối cảnh kim ngạch xuất khẩu cá tra và cá rô phi của Việt Nam sang thị trường này đang tăng trưởng rất tích cực...
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang có nhiều biến động, việc đẩy mạnh hợp tác liên kết vùng được xem là một trong những giải pháp quan trọng để khơi thông nguồn lực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số của TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2026-2030…
Các loại hình nhà ở người nước ngoài có thể tiếp cận; điều kiện giao dịch và hạn mức sở hữu tại từng dự án; những trở ngại khi mua, thuê hoặc bố trí chỗ ở cho chuyên gia… cùng những giải pháp tháo gỡ đã được đưa ra bàn thảo công khai.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...