Lao động di cư có mức thu nhập cao hơn rõ rệt so với lao động địa phương, phản ánh hiệu quả kinh tế của dịch chuyển lao động. Người di cư thường chấp nhận các công việc nặng nhọc, tăng ca nhiều, nên có thu nhập tốt hơn, đặc biệt tại các đô thị và khu công nghiệp...

Chuyên khảo “Di cư nội địa Việt Nam giai đoạn 2009-2024” do Cục Thống kê phối hợp với Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) thực hiện, được công bố mới đây cho thấy bức tranh thu nhập của lao động di cư tại Việt Nam.

Từ Điều tra Lao động việc làm năm 2024, dữ liệu cho thấy lao động di cư có mức thu nhập cao hơn rõ rệt so với lao động địa phương, phản ánh hiệu quả kinh tế của dịch chuyển lao động.

Năm 2024, mức thu nhập bình quân của lao động địa phương là 7,71 triệu đồng/tháng, bằng đúng mức trung bình của toàn bộ lao động có việc làm. Mức thu nhập bình quân của lao động di cư đạt 8,52 triệu đồng/tháng, cao hơn 0,81 triệu so với lao động địa phương (7,71 triệu đồng/tháng).

“Đây là mức chênh lệch đáng kể, trong bối cảnh người di cư thường chấp nhận các công việc nặng nhọc, tăng ca nhiều, nên có thu nhập tốt hơn, đặc biệt tại các đô thị và khu công nghiệp”, báo cáo nêu.

Tuy nhiên, khoảng cách thu nhập giữa nam và nữ vẫn tồn tại, song lao động nữ di cư đang thu hẹp dần khoảng cách so với nam giới. Trong nhóm lao động di cư, nữ giới đạt mức thu nhập 7,97 triệu đồng/ tháng, chỉ thấp hơn nam giới 1,08 triệu (nam 9,05 triệu đồng/tháng). Trong khi đó, nữ lao động địa phương chỉ đạt 6,53 triệu đồng/tháng, thấp hơn nam địa phương tới 2,21 triệu (nam 8,74 triệu đồng/tháng).

Điều này cho thấy di cư giúp phụ nữ thu hẹp khoảng cách thu nhập và tiếp cận cơ hội nghề nghiệp nhiều hơn so với khi ở địa phương.

Đồng bằng sông Hồng là vùng có mức thu nhập cao nhất, đặc biệt với lao động di cư. Năm 2024, lao động di cư tại vùng này đạt mức thu nhập 9,59 triệu đồng/tháng, cao hơn cả lao động địa phương (9,12 triệu đồng/tháng) và mức trung bình chung của lao động có việc làm (9,13 triệu đồng/tháng). Đây là vùng duy nhất mà lao động di cư có thu nhập vượt trội so với cả hai nhóm còn lại, phản ánh sức hút của khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc.

Đông Nam Bộ tiếp tục là vùng có thu nhập cao, nhưng lao động di cư tại đây có mức thu nhập thấp hơn địa phương. Mức thu nhập của lao động địa phương tại đây đạt 9,47 triệu đồng/tháng, cao hơn lao động di cư (9,02 triệu đồng/tháng). Dù cả hai nhóm đều có thu nhập cao so với mặt bằng chung, sự chênh lệch này cho thấy lao động di cư tại vùng kinh tế phía Nam chưa tiếp cận được các vị trí có thu nhập cao như người bản địa.

Tây Nguyên và Trung du miền núi phía Bắc là hai vùng có mức thu nhập thấp nhất, đặc biệt với lao động di cư. Tại Tây Nguyên, lao động di cư chỉ đạt 5,27 triệu đồng/tháng, thấp hơn lao động địa phương (5,76 triệu đồng/tháng). Tương tự, ở Trung du miền núi phía Bắc, lao động di cư có thu nhập 5,47 triệu đồng/tháng, thấp hơn địa phương 0,29 triệu đồng/tháng. Đây là hai vùng có mức thu nhập thấp nhất cả nước, phản ánh hạn chế về cơ hội việc làm và chất lượng công việc cho người di cư.

Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung có mức thu nhập trung bình, nhưng lao động di cư vẫn chịu thiệt thòi hơn so với địa phương. Lao động địa phương tại vùng này có thu nhập 6,86 triệu đồng/tháng, trong khi lao động di cư chỉ đạt 6,66 triệu đồng/tháng.

Dù mức chênh lệch không lớn, điều này cho thấy người di cư tại khu vực miền Trung vẫn chưa có điều kiện tiếp cận các công việc có thu nhập tương đương với người bản địa.

Đồng bằng sông Cửu Long có mức thu nhập khá ổn định giữa các nhóm, nhưng lao động di cư vẫn thấp hơn một chút. Mức thu nhập của lao động địa phương ở vùng này là 7,04 triệu đồng/tháng, cao hơn lao động di cư 0,09 triệu (6,95 triệu đồng/tháng). Đây là vùng có sự cân bằng tương đối giữa các nhóm, phản ánh cơ cấu việc làm không quá phân hóa, nhưng vẫn cho thấy người di cư chưa đạt được mức thu nhập ngang bằng.

Những người di cư chủ yếu làm việc trong ngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, phản ánh xu hướng dịch chuyển theo nhu cầu lao động đô thị. Trong số những người di cư, có tới 46,4% làm việc trong ngành công nghiệp và xây dựng, và 49,1% trong ngành dịch vụ. Ngược lại, chỉ 4,5% làm việc trong nông, lâm nghiệp và thủy sản.

Cơ cấu này cho thấy người di cư chủ yếu tham gia vào các ngành sản xuất và dịch vụ tại đô thị, nơi có nhu cầu lao động cao, đặc biệt là lao động phổ thông và bán kỹ năng.