Xu hướng ăn vặt ở Trung Quốc bùng nổ, thậm chí một số thực phẩm còn được nhiều người tiêu dùng chọn thay thế cơm. Từ đó, xu hướng nhập khẩu nông sản tự nhiên, hữu cơ đang gia tăng để phục vụ nhu cầu ăn vặt ngày một tăng trong giới trẻ…

Theo Báo cáo Người tiêu dùng Trung Quốc lần thứ 15 năm 2026 của Bain & Company và Worldpanel by Numerator, thị trường tiêu dùng Trung Quốc đang chuyển đổi từ nhiều thập kỷ tăng trưởng dân số nhanh chóng và thu nhập tăng cao sang môi trường tăng trưởng chậm hơn, đặc trưng bởi áp lực giảm phát và niềm tin người tiêu dùng suy giảm.

Theo đó, tăng trưởng ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) dự kiến ​​sẽ duy trì ở mức thấp một chữ số trong suốt năm 2026. Trong đó, thực phẩm đóng gói là ngành hàng có khả năng phục hồi tốt nhất, ghi nhận mức tăng trưởng 1,0% trong quý đầu tiên của năm 2026. Trong khi đó, doanh số bán đồ uống giảm 2,9%, sản phẩm chăm sóc cá nhân giảm 1,4% và sản phẩm chăm sóc gia đình giảm 3,0%.

Đặc biệt, khi số hộ gia đình độc thân ngày càng lớn và chi tiêu của giới trẻ tăng cao, các cửa hàng đồ ăn vặt, thực phẩm ăn nhanh tại Trung Quốc giờ đây nhiều tương đương với số cửa hàng trà sữa. Hầu hết đều được đầu tư trang trí bắt mắt, diện tích lớn.

Tại tỉnh Hồ Bắc, thành phố cấp huyện Ân Thi có khoảng 800.000 dân. Đi bộ vào trung tâm theo bất kỳ hướng nào, cứ sau vài trăm mét là du khách có thể bắt gặp một cửa hàng đồ ăn vặt. “Có vẻ như các cửa hàng bán thực phẩm ăn nhanh đã xuất hiện khắp nơi chỉ sau 1 đêm”, Xu Wen, cư dân ở Bạng Phụ, thành phố với khoảng 3 triệu dân ở phía đông tỉnh An Huy, cho biết.

Theo Sixtone, thương hiệu đồ ăn vặt Super Ming, có trụ sở chính tại Nghi Xuân, tỉnh Giang Tây, chỉ có 84 cửa hàng trên toàn quốc vào những ngày đầu. Hiện hãng đã có hơn 2.200 cửa hàng, chủ yếu tập trung ở các thị trấn và thành phố nhỏ. Tương tự, Yummy Snack, ra mắt tại tỉnh Tây Nam Tứ Xuyên vào năm 2021, mở hơn 100 cửa hàng mới mỗi tháng vào năm 2022, đồng thời lên kế hoạch mở thêm 16.000 cửa hàng nữa trong năm 2026.

Li Wei, chủ một cửa hàng đồ ăn vặt ở Bằng Tường, Giang Tây, cho biết cửa hàng của anh không chỉ cung cấp thực phẩm mà còn bán đồ dùng nhà bếp, đồ gia dụng. Trung bình một người tiêu dùng chi ít nhất 100 nhân dân tệ cho mỗi lần mua hàng. Ngoài sản phẩm của những công ty nổi tiếng như Want Want và Lays, Li chọn bán những thương hiệu thực phẩm ăn nhanh nội địa. Chúng mới là thứ mang lại phần lớn lợi nhuận cho anh.

Mới đây, Snack Kingdom - một cửa hàng đồ ăn vặt mới khai trương tháng 4 năm nay tại Trường Sa, Hồ Nam, đã được Guinness công nhận là “cửa hàng đồ ăn vặt lớn nhất thế giới”. Snack Kingdom được tạo ra bởi chuỗi bán lẻ đồ ăn vặt lớn nhất Trung Quốc Mingming Henmang, có diện tích 12.000m² và có hơn 35.000 mặt hàng của 6.500 thương hiệu toàn cầu từ 70 quốc gia. Không gian rộng lớn với bao la bạt ngàn đồ ăn thức uống thực sự đã khiến giới trẻ mê mẩn.

Khi các loại đồ ăn nhẹ truyền thống kiểu phương Tây đang bước vào giai đoạn bão hòa, thị trường cho thấy đồ ăn vặt nội địa Trung Quốc là sự hội tụ độc đáo giữa di sản văn hóa và mô hình tiêu dùng hiện đại. Các kỹ thuật bảo quản truyền thống như hầm, ướp và tẩm gia vị đã được công nghiệp hóa thành công và định vị lại cho lối sống đương đại. Kết quả là một phân khúc thị trường kết nối truyền thống ẩm thực Trung Quốc với nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng về sự tiện lợi, dinh dưỡng và trải nghiệm cao cấp.

Điển hình, phân khúc đồ ăn vặt từ thịt hàng đầu là vịt kho. Thương hiệu Zhou Hei Ya đã tiên phong trong công nghệ đóng gói và hút chân không, cho phép chuyển đổi món vịt kho truyền thống từ dịch vụ ăn uống nhà hàng sang hình thức bán lẻ. Còn thương hiệu Ushape đã tạo ra phân khúc thịt ức gà ăn liền, nhắm đến những người đam mê thể dục và người tiêu dùng đang kiểm soát cân nặng. Thương hiệu Mr. Kangaroo thì tạo sự khác biệt bằng cách định vị sản phẩm thịt bò cao cấp "dễ xé"….

Trong khi các thương hiệu quốc tế như Tyson và Hormel cũng đang chiếm lĩnh thị phần tại các thành phố lớn, một số thương hiệu đồ ăn nhẹ địa phương đã chọn chiến lược tập trung hơn để cạnh tranh trong thị trường phân mảnh. Wang Xiaolu tập trung duy nhất vào món chân gà kho. Nhờ đó, thương hiệu này đã giữ vững vị trí hàng đầu trên Tmall và Douyin trong sự kiện Ngày Độc Thân năm 2025. Cách tiếp cận này tạo nên bản sắc thương hiệu không thể tranh cãi, đồng nghĩa việc tập trung nguồn lực hơn vào tiếp thị và chuỗi cung ứng.

Việc giới trẻ theo đuổi dinh dưỡng chức năng trong chế độ ăn uống là động lực tăng trưởng chính của thị trường. Công thức sản phẩm đồ ăn nhẹ từ thịt ở Trung Quốc ngày càng tích hợp thêm các chất bổ sung có mục tiêu. Ví dụ, việc tăng cường DHA trong các món ăn nhẹ từ cá, protein từ hải sản... Các lựa chọn dễ tiêu thụ như ruốc thịt và thịt bò xé sợi dành cho người cao tuổi cũng ngày càng phổ biến. Bên cạnh đó, thời gian làm việc kéo dài ("văn hóa 996") tạo ra nhu cầu về các món ăn nhẹ tiện lợi, no bụng và yêu cầu thời gian chuẩn bị tối thiểu.

Với sự phát triển không ngừng của phân khúc thị trường thực phẩm ăn nhanh theo hướng ngày càng sâu rộng, nền kinh tế ăn vặt hứa hẹn nhiều tiềm năng tại Trung Quốc. Người ta ước tính rằng tổng quy mô công nghiệp của ngành thực phẩm ăn nhanh Trung Quốc vào năm 2020 đã đạt gần 3 nghìn tỷ nhân dân tệ. Còn theo Grand View Research, thị trường đồ ăn nhẹ Trung Quốc đã tạo ra doanh thu 14.205,8 triệu USD vào năm 2025 và dự kiến ​​sẽ đạt 24.252,9 triệu USD vào năm 2033.

Thị trường này tại Trung Quốc dự kiến ​​sẽ tăng trưởng với tốc độ CAGR 7% từ năm 2026 đến năm 2033. Xét theo từng phân khúc, trái cây, các loại hạt và ngũ cốc là sản phẩm tạo ra doanh thu lớn nhất vào năm 2025. Đây cũng được cho là phân khúc sản phẩm sẽ ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong giai đoạn dự báo.

Đây có thể là cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam, với các dòng sản phẩm như hạt rang, chế phẩm từ đậu, trái cây khô, mứt, thủy hải sản khô...  Đặc biệt, bánh làm từ rau, trái cây giữ được vitamin, khoáng chất và cả vi khuẩn thông qua công nghệ sấy lạnh được ưa chuộng. Trong bối cảnh các nước đang chuộng sản phẩm từ thiên nhiên, Việt Nam cũng có lợi thế về nguồn nguyên liệu, nông sản để làm ra các sản phẩm ăn vặt từ trái cây, rau củ để xuất khẩu.