Truyền thông nước ngoài nhận định, sản phẩm Trung Quốc đã kết thúc thời kỳ sao chép phương Tây. Giờ đây, các thương hiệu từ đất nước tỷ dân đang vươn ra thế giới, mang đến cho người tiêu dùng toàn cầu nhiều lựa chọn đa dạng hơn…

Bắt đầu từ việc các thương hiệu đồ uống như Mixue, Luckin, Chagee… mở rộng hoạt động ra nước ngoài, trở thành đồ uống ưa chuộng mới của người tiêu dùng quốc tế. Sau đó đến mỹ phẩm, túi xách, thậm chí là xe điện, robot hút bụi… thương hiệu Trung Quốc được nhiều người tiêu dùng toàn cầu ưa thích nhờ hàm lượng công nghệ cao, thiết kế sáng tạo cũng như giá trị cảm xúc giao thoa giữa phương Đông và phương Tây.

Thực tế, việc chuyển đổi từ “sản xuất tại Trung Quốc” sang “thương hiệu Trung Quốc” là tất yếu của quá trình phát triển hệ thống công nghiệp hoàn chỉnh, thị trường kinh doanh toàn cầu ngày càng công bằng và cởi mở, cũng như hoạt động nghiên cứu, đổi mới lâu dài của quốc gia này.

Mới đây, 3 thương hiệu tiêu dùng Trung Quốc gồm hãng đồ chơi thiết kế Popmart, chuỗi đồ uống Mixue Group và thương hiệu trang sức Laopu Gold đã lần đầu tiên góp mặt trong bảng xếp hạng Fortune China 500, phản ánh sự trỗi dậy của các mô hình kinh doanh mới nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng.

Fortune China 500 là bảng xếp hạng thường niên do Fortune China (phiên bản tiếng Trung của tạp chí Fortune) công bố, nhằm xếp hạng 500 doanh nghiệp lớn nhất Trung Quốc, dựa trên doanh thu trong năm tài chính gần nhất. Theo bảng xếp hạng 2026 mới công bố, Pop Mart xếp hạng 393, Mixue Group đứng 423 và Laopu Gold xếp 481.

Theo Fortune China, tốc độ tăng trưởng nhanh của các công ty kể trên phản ánh ba xu hướng nổi bật của thị trường tiêu dùng hiện nay: nhu cầu về giá trị cảm xúc, ưu tiên tính kinh tế (giá trị tương xứng với chi phí) và sức hút văn hóa.

Cả ba doanh nghiệp trên đều ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu ấn tượng trong năm 2025. Laopu Gold dẫn đầu với doanh thu tăng hơn 220. Pop Mart tăng trưởng doanh thu khoảng 185%. Mixue Group đạt mức tăng hơn 35%.

Thay vì chỉ dựa vào xu hướng nâng cấp tiêu dùng hoặc cạnh tranh bằng giá thấp, các doanh nghiệp này đã tạo ra những kịch bản tiêu dùng mới và xây dựng các mô hình kinh doanh khác biệt. Với Popmart, chiến lược kinh doanh của hãng là bán “giá trị cảm xúc” và sự gắn kết với các tài sản sở hữu trí tuệ (IP).

Doanh nghiệp này đã phát triển mô hình hộp mù hay túi mù (blind box) thành một nền tảng toàn diện, bao gồm phát triển nghệ sĩ, ươm mầm IP, thiết kế sản phẩm và vận hành hệ thống bán lẻ toàn cầu. Theo dự báo được tạp chí Fortune China dẫn lại, doanh thu của Popmart trong năm 2026 có thể đạt khoảng 51 tỷ nhân dân tệ (hơn 7,5 tỷ USD). Trong đó doanh thu từ thị trường nước ngoài dự kiến đạt 25 tỷ nhân dân tệ (gần 3,7 tỷ USD).

Trong khi đó, thương hiệu Mixue xây dựng mạng lưới chuỗi cung ứng có hiệu quả cao xoay quanh chiến lược giá rẻ với các sản phẩm kem tươi, trà sữa và trà trái cây tươi. Mixue Group hiện là doanh nghiệp đồ uống pha chế tươi lớn nhất Trung Quốc xét về số lượng cửa hàng.

Fortune China cho biết lợi thế cốt lõi của công ty này nằm ở chuỗi cung ứng tích hợp theo chiều dọc và danh mục sản phẩm tinh gọn. Nhờ hệ thống chuỗi cung ứng này, Mixue có thể mở rộng nhanh với mức giá cạnh tranh tại cả thị trường trong nước và quốc tế. Đến cuối năm 2025, doanh nghiệp đã xây dựng mạng lưới khoảng 60.000 cửa hàng trên toàn cầu.

Ngược lại, thương hiệu trang sức vàng Laopu Gold hướng đến nhóm khách hàng giàu có, tìm kiếm giá trị văn hóa, thẩm mỹ và đầu tư. Các sản phẩm của hãng này kết hợp giữa mỹ học Trung Hoa, kỹ thuật thủ công truyền thống và mô hình bán lẻ xa xỉ, qua đó tạo ra giá trị văn hóa vượt lên trên giá trị nội tại của vàng.

Dẫn số liệu của Frost & Sullivan, Fortune China cho biết trong năm 2025, doanh thu bình quân của Laopu Gold đạt gần 1 tỷ nhân dân tệ (gần 148 triệu USD) tại mỗi trung tâm thương mại, đứng đầu thế giới trong nhóm các thương hiệu xa xỉ xét cả về doanh thu trên mỗi trung tâm thương mại và doanh thu trên mỗi đơn vị diện tích bán lẻ.

Theo Global Times, trong nhiều thập kỷ, sản xuất hàng hóa cho các thương hiệu nước ngoài đã giúp doanh nghiệp Trung Quốc tích lũy kinh nghiệm và năng lực để tự xây dựng thương hiệu riêng. Tuy nhiên, để tạo dựng vị thế trên thị trường toàn cầu, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào giá rẻ. Những thương hiệu thành công ngày càng chú trọng thiết kế, đổi mới sáng tạo và câu chuyện đậm bản sắc bản địa.

Do đó, khi hướng ra thị trường quốc tế, các thương hiệu Trung Quốc cũng phải thay đổi cách tiếp cận. Hệ sinh thái số phát triển mạnh của Trung Quốc cũng mang lại lợi thế. Thông qua những nền tảng như Douyin và Xiaohongshu, doanh nghiệp có thể tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, nhanh chóng thu thập phản hồi và điều chỉnh sản phẩm.

Hãng tin CNA nhận định, Trung Quốc hoàn toàn có khả năng xây dựng những thương hiệu toàn cầu, nhưng đây sẽ là một quá trình lâu dài. Định kiến về “Made in China” vẫn tồn tại ở một số nơi trên thế giới. Cùng với đó, những sản phẩm nổi tiếng nhờ hiệu ứng lan truyền trên mạng hiếm khi duy trì sức hút đỉnh cao mãi mãi. 

Ông Chiang Jeongwen, Giáo sư danh dự tại Trường Kinh doanh Quốc tế Trung Quốc - châu Âu, cho rằng “sự mới lạ rồi sẽ phai nhạt, còn câu chuyện thương hiệu mới có thể tồn tại lâu dài”. Đối với các thương hiệu phong cách sống, yếu tố văn hóa và sức mạnh mềm đặc biệt quan trọng. Doanh nghiệp cần tạo kết nối cảm xúc với khách hàng thông qua những giá trị như bản sắc, ký ức và khát vọng.

Dẫu vậy, những dấu hiệu tích cực đã xuất hiện ngay trong thị trường nội địa. Trên phố mua sắm Huaihai nổi tiếng ở Thượng Hải, nơi tập trung nhiều thương hiệu xa xỉ phương Tây, ngày càng có nhiều du khách quốc tế đến để mua sản phẩm Trung Quốc. Theo các chuyên gia, khi các du khách này ghé thăm các showroom nội địa rồi chia sẻ trải nghiệm trên mạng xã hội, họ có thể giúp các thương hiệu tiếp cận khách hàng mới ở nhiều quốc gia.

Theo ông Chiang Jeongwen, Trung Quốc đang đi theo con đường tương tự Nhật Bản và Hàn Quốc. Từ những năm 1960 đến đầu thập niên 1990, các công ty như Toyota, Sony, Hyundai, Samsung và LG từng bước chuyển từ sản xuất hàng giá rẻ sang cạnh tranh với phương Tây bằng chất lượng và đổi mới sáng tạo.

“Con đường này chắc chắn không dễ dàng. Nhưng sẽ là sai lầm nếu cho rằng các thương hiệu Trung Quốc không thể trở thành những thương hiệu toàn cầu”, giáo sư kinh tế này nhận định.