“Định hướng là một nền tảng giao dịch chung, các sàn giao dịch còn lại sẽ đóng vai trò như những vệ tinh kết nối”...

Tại họp báo thường kỳ tháng 5 của Bộ Khoa học và Công nghệ, trước băn khoăn việc có tới 20 các sàn giao dịch khoa học và công nghệ có thể gây lãng phí nguồn lực và phân tán dữ liệu, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chu Thúc Đạt, đã thông tin định hướng của Bộ Khoa học và Công nghệ để tổ chức, vận hành các sàn trong thời gian tới.

Theo Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo tất cả các sàn này đều được hình thành trước năm 2025 và hoạt động theo hành lang pháp lý của hệ thống luật trước đây.

Khi Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013 cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn được ban hành, sàn giao dịch khoa học và công nghệ được xác định là một trong những thiết chế trung gian quan trọng của thị trường khoa học và công nghệ. Vai trò của các sàn là tạo môi trường kết nối giữa các chủ sở hữu kết quả nghiên cứu khoa học, các đề tài, dự án, tài sản trí tuệ với doanh nghiệp và các tổ chức có nhu cầu tiếp nhận, ứng dụng hoặc thương mại hóa các kết quả nghiên cứu đó.

“Đây là một trong những thiết chế rất quan trọng cho thị trường khoa học và công nghệ”, ông Đạt nhấn mạnh.

Tuy nhiên hiện nay, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để hệ thống các sàn này hoạt động hiệu quả hơn, tránh tình trạng đầu tư dàn trải, phân tán nguồn lực và gây lãng phí.

Theo ông Đạt, những băn khoăn này đã phần nào được giải quyết trong hệ thống chính sách mới. Sau khi các hành lang pháp lý được hoàn thiện trong năm 2025, đặc biệt là ba bộ luật quan trọng gồm Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Sở hữu trí tuệ và Luật Chuyển giao công nghệ, vấn đề kết nối và liên thông dữ liệu giữa các sàn giao dịch đã được đặt ra một cách rõ ràng.

Dù không đi sâu vào từng quy định cụ thể, ông Đạt cho biết các luật và văn bản hướng dẫn mới đã đặt nền móng cho việc hình thành cơ chế kết nối giữa các sàn giao dịch. 

"Về tình hình triển khai thực tế, các sàn giao dịch khoa học và công nghệ hiện đã sẵn sàng kết nối với sàn giao dịch công nghệ quốc gia do Cục Thông tin, Thống kê quản lý khoa học và công nghệ quốc gia quản lý. “Về mặt kỹ thuật, việc kết nối hiện nay đã có thể thực hiện được”, ông Đạt cho biết.

Tuy nhiên, theo ông, vẫn còn một thách thức lớn không chỉ đối với hệ thống sàn giao dịch khoa học và công nghệ mà còn là vấn đề chung của nhiều lĩnh vực khác. Đó là việc xây dựng và duy trì cơ sở dữ liệu bảo đảm các yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”, như kỳ vọng. 

Cục Đổi mới sáng tạo gần đây đã tham mưu lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng các nhiệm vụ nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và khả năng kết nối giữa các sàn giao dịch khoa học và công nghệ trên cả nước.

“Định hướng là một nền tảng giao dịch chung, các sàn giao dịch còn lại sẽ đóng vai trò như những vệ tinh kết nối”, ông Đạt cho biết mô hình cơ quan quản lý đang hướng tới.

Theo quy định, tất cả kết quả nghiên cứu khoa học sử dụng ngân sách nhà nước đều phải được công bố và cập nhật trên cơ sở dữ liệu dùng chung do Cục Thông tin, Thống kê khoa học và công nghệ quốc gia quản lý. Đây được xem là nguồn dữ liệu đầu vào và đầu ra đặc biệt quan trọng đối với hoạt động của các sàn giao dịch công nghệ.

Bên cạnh đó, toàn bộ nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hiện nay đều phải được quản lý, theo dõi và triển khai trên các nền tảng số. Theo chủ trương của Bộ, các nền tảng này sẽ tiếp tục được kết nối với hệ thống quản lý của các địa phương nhằm tạo ra một hệ sinh thái dữ liệu đồng bộ trên phạm vi toàn quốc.

Một nội dung quan trọng khác là việc tăng cường bảo hộ và quản lý quyền sở hữu trí tuệ. Theo ông Đạt, các quy định liên quan đến quản lý, khai thác và thương mại hóa tài sản trí tuệ ngày càng được hoàn thiện, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho hoạt động giao dịch công nghệ và chuyển giao kết quả nghiên cứu.

Đây là những định hướng mà Bộ Khoa học và Công nghệ đang triển khai nhằm thúc đẩy hoạt động của các sàn giao dịch khoa học và công nghệ, để các sàn thực sự phát huy đúng vai trò là thiết chế trung gian kết nối cung - cầu công nghệ, góp phần phát triển thị trường khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam.