Dù Hàn Quốc tiếp tục khẳng định vị thế là đối tác thương mại và đầu tư chiến lược hàng đầu của Việt Nam, song áp lực nhập siêu gia tăng kỷ lục cùng các hàng rào tiêu chuẩn khắt khe đòi hỏi một bước chuyển dịch căn bản: Từ "xúc tiến theo sự kiện" sang "đo lường bằng kết quả thực chất"...

Theo thông tin được đưa ra tại "Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý 2/2026", năm 2026, nền kinh tế Hàn Quốc bước vào chu kỳ phục hồi tích cực nhờ sự bùng nổ của ngành bán dẫn, thiết bị điện tử và công nghệ AI. Các tổ chức quốc tế như KDI và OECD đều đưa ra dự báo khả quan về tăng trưởng kinh tế cũng như thặng dư tài khoản vãng lai của quốc gia này. 

Bối cảnh kinh tế vĩ mô thuận lợi mở ra dư địa lớn cho xuất khẩu hàng tiêu dùng, nông - thủy sản và dịch vụ logistics của Việt Nam. Theo dữ liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), kim ngạch thương mại hai nước trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 58,18 tỷ USD. Hàn Quốc cũng tiếp tục duy trì vị thế nhà đầu tư FDI lớn nhất tại Việt Nam với tổng vốn lũy kế vượt 95,23 tỷ USD (tính đến tháng 2/2026). 

Tuy nhiên, bức tranh thương mại song phương đang đối mặt với bài toán mất cân bằng nghiêm trọng. Trong 15,8 tỷ USD xuất khẩu và 42,3 tỷ USD nhập khẩu của nửa đầu năm 2026, mức nhập siêu của Việt Nam đã chạm mốc 26,4 tỷ USD.

Bên cạnh áp lực từ chi phí logistics và rủi ro địa chính trị, các doanh nghiệp Việt Nam còn phải đối mặt với yêu cầu ngày càng thắt chặt từ phía Hàn Quốc về độ ổn định chất lượng, quy chuẩn truy xuất nguồn gốc và tính tuân thủ.

Đứng trước thực trạng nhập siêu tăng nhanh, công tác xúc tiến thương mại không thể tiếp tục dừng lại ở các "hoạt động bề nổi" mà phải tập trung vào "kết quả đo lường được". Mục tiêu đặt ra là vừa mở rộng thị phần cho hàng Việt, vừa tận dụng nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu từ Hàn Quốc để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị có độ gia tăng cao. 

Để thực hiện bước chuyển này, Thương vụ Việt Nam tại Hàn Quốc đề xuất 5 giải pháp trọng tâm nhằm đổi mới toàn diện công tác xúc tiến:

Thứ nhất, cần thống nhất một bộ KPI dùng chung cho hoạt động tại Hàn Quốc. Trong đó, số doanh nghiệp tham dự chỉ là chỉ tiêu đầu vào; các chỉ tiêu chính cần là số nhà mua hàng đủ điều kiện, số hồ sơ doanh nghiệp được chuẩn hóa, số mẫu được gửi/kiểm tra, số thương vụ có phản hồi sau 30 ngày, số hợp đồng hoặc đơn hàng sau 3-6 tháng, và số vụ SPS/TBT được xử lý dứt điểm. Bộ KPI này có thể áp dụng thử đối với các nhóm ngành có hoạt động rõ ràng trong năm 2026: thủy sản, thực phẩm chế biến, cà phê, gỗ - nội thất, nông sản đông lạnh, công nghiệp hỗ trợ và smart farm.

Thứ hai, đề nghị Cục Xúc tiến Thương mại phối hợp với Thương vụ xây dựng “Hồ sơ thị trường Hàn Quốc trên nền tảng số” theo cấu trúc dữ liệu mở rộng.

Hồ sơ không chỉ gồm thông tin thị trường chung mà cần có danh sách nhà nhập khẩu/nhà bán lẻ/hiệp hội theo ngành; các yêu cầu SPS/TBT phổ biến; danh mục hội chợ ưu tiên; cảnh báo rủi ro giao dịch; hồ sơ doanh nghiệp Việt Nam đã sẵn sàng xuất khẩu; và tình trạng xử lý từng lead (khách hàng tiềm năng).

Đối với các hoạt động đã có trong bảng theo dõi, cần gắn mã sự kiện và mã doanh nghiệp để sau 3, 6, 12 tháng có thể đo chuyển đổi thành hợp đồng hoặc kết quả thực chất.

Thứ ba, năm 2027 nên chọn 3 chương trình mũi nhọn thay vì dàn trải.

Nhóm thứ nhất: “Vietnam Food & Seafood Korea Track”, gồm Seoul Seafood, Seoul Food/Coex Food Week, kết nối MFDS và các nhà nhập khẩu lớn.

Nhóm thứ hai: “Vietnam Industrial Supply Korea Track”, gắn công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chính xác, linh kiện điện - điện tử, bán dẫn phụ trợ, smart farm và nhà máy FDI Hàn Quốc tại Việt Nam.

Nhóm thứ ba: “Vietnam Retail & Brand Korea Track”, phối hợp Lotte/GS/nhà bán lẻ và nền tảng thương mại điện tử Hàn Quốc để đưa hàng Việt vào kênh bán lẻ, đồng thời xây dựng năng lực bao bì, nhãn mác, truy xuất và truyền thông thương hiệu.

Thứ tư, cần nâng nhóm hỗ trợ SPS/TBT thành một nhánh công tác riêng. Các vụ việc liên quan Bộ An toàn thực phẩm và dược phẩm Hàn Quốc (MFDS), kiểm tra tại chỗ, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, tài liệu bổ sung đối với sản phẩm nhập khẩu và cảnh báo thực phẩm không đạt yêu cầu cho thấy đây là điểm quyết định khả năng giữ thị trường.

Đề nghị Cục Xúc tiến Thương mại phối hợp với các đơn vị liên quan thiết lập cơ chế cảnh báo nhanh đến hiệp hội ngành hàng và địa phương, bảo đảm doanh nghiệp nhận thông tin trong 24-48 giờ từ khi Thương vụ phát hiện hoặc tiếp nhận thông báo của phía Hàn Quốc.

Thứ năm, đề nghị Cục Xúc tiến Thương mại hỗ trợ chuẩn hóa biểu mẫu báo cáo trên nền tảng số của Bộ Công Thương theo hướng giảm nhập liệu lặp lại và tăng trường dữ liệu phục vụ phân tích. Mỗi hoạt động cần có các trường tối thiểu: ngành hàng, doanh nghiệp Việt Nam, đối tác Hàn Quốc, trạng thái trước và sau sự kiện, nhu cầu cụ thể, người phụ trách, rào cản, bước tiếp theo, thời hạn cập nhật, kết quả sau 3, 6, 12 tháng.