Bộ Công Thương đang tổ chức rà soát năng lực sản xuất ethanol tại các nhà máy khu vực miền Trung, nhằm đánh giá khả năng đáp ứng nhu cầu E100 khi lộ trình áp dụng xăng sinh học E10 được triển khai trên toàn quốc…

Đoàn công tác của Bộ Công Thương vừa làm việc với cả các nhà máy đang vận hành và những cơ sở từng tạm dừng hoạt động để rà soát thực trạng nguồn cung, khả năng phục hồi sản xuất cũng như những khó khăn cần tháo gỡ trong quá trình triển khai lộ trình xăng sinh học.

TIẾN TỚI GIẢM PHỤ THUỘC VÀO NHẬP KHẨU

Ngày 3/8, Đoàn công tác của Bộ Công Thương do Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân làm Trưởng đoàn đã làm việc với các nhà máy sản xuất ethanol (E100) tại miền Trung nhằm đánh giá năng lực sản xuất, tình hình vận hành và khả năng đáp ứng nhu cầu nhiên liệu sinh học theo lộ trình triển khai xăng E10.

Điểm khảo sát thực địa là Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất của Công ty Cổ phần Nhiên liệu sinh học Dầu khí Miền Trung (BSR-BF), đặt tại Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi.

Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), cho biết trong 7 tháng đầu năm 2026, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất vận hành bình quân ở mức 124% công suất thiết kế, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường xăng dầu trong nước.

"Việc Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất từng bước nâng công suất sẽ giúp BSR chủ động hơn nguồn ethanol nhiên liệu trong nước, giảm dần phụ thuộc nhập khẩu, tối ưu chi phí phối trộn và bảo đảm nguồn cung xăng E10 khi được triển khai trên phạm vi toàn quốc", ông Thắng nhấn mạnh; đồng thời cam kết BSR sẽ tiếp tục phối hợp với BSR-BF, các đơn vị trong hệ sinh thái của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và các đối tác để hoàn thiện chuỗi cung ứng nhiên liệu sinh học.

Ông Phạm Văn Vượng, Giám đốc BSR-BF, cho biết doanh nghiệp đang triển khai phương án phục hồi sản xuất theo chỉ đạo của Petrovietnam và các cổ đông. Đồng thời BSR-BF cũng phối hợp với các đối tác hợp tác kinh doanh gồm Công ty Nhà Xanh Việt Nam và PVChem khẩn trương bảo dưỡng, đưa nhà máy trở lại vận hành nhằm đáp ứng nhu cầu E100 theo lộ trình áp dụng xăng E10 quy định tại Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương.

Song song với việc khôi phục sản xuất, BSR-BF triển khai chương trình đổi mới sáng tạo gồm 14 nhóm giải pháp nhằm tháo gỡ các nút thắt công nghệ, nâng công suất khả dụng, cải thiện hiệu suất lên men, gia tăng giá trị sản phẩm và phụ phẩm, tận dụng lợi thế carbon thấp, giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Theo kế hoạch, trong quý 3/2026, nhà máy sẽ chuyển đổi nguyên liệu từ sắn sang ngô, nâng công suất vận hành bình quân lên 70-80% và thử nghiệm vận hành ở mức 125% công suất thiết kế khi đáp ứng đầy đủ điều kiện kỹ thuật. Mục tiêu dài hạn là nâng công suất khả dụng lên 150%, qua đó tăng doanh thu, rút ngắn thời gian trả nợ, phục hồi vốn chủ sở hữu và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Sang quý 4/2026, doanh nghiệp tiếp tục nghiên cứu mở rộng chuỗi giá trị thông qua hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và đối tác công nghệ để phát triển nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) theo công nghệ Ethanol-to-Jet (ETJ), đồng thời nghiên cứu sản xuất methanol carbon thấp từ nguồn CO₂ sinh học.

NĂNG LỰC SẢN XUẤT TRONG NƯỚC ĐẠT GẦN 277.000 m3/NĂM

Hiện cả nước hiện có ba nhà máy ethanol nhiên liệu đang hoạt động gồm Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất, Nhà máy cồn Quảng Nam và Nhà máy cồn Đồng Nai, với tổng công suất thiết kế 830 m3/ngày, tương đương khoảng 24.900 m3/tháng và khoảng 277.000 m3/năm.

Trong đó, Nhà máy Dung Quất có công suất thiết kế lớn nhất với 330 m3/ngày, tiếp đến là Nhà máy Quảng Nam 300 m3/ngày và Nhà máy Đồng Nai 200 m3/ngày. Riêng tháng 6/2026, ba nhà máy đã sản xuất 20.875,4 m3 ethanol E100, đạt khoảng 83,8% công suất thiết kế theo tháng.

Đại diện Công ty Cổ phần Phát triển Nhiên liệu sinh học Việt Nam (Nhà máy cồn Quảng Nam), cho biết sau nhiều năm vận hành, một số thiết bị và hạ tầng đã xuống cấp, vì vậy việc bảo trì, nâng cấp công nghệ cùng với ổn định đầu ra sản phẩm sẽ quyết định khả năng duy trì công suất và bảo đảm nguồn cung trong thời gian tới.

Trong khi đó, ông Trần Quang Kiên, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi, cho biết dự án Nhà máy ethanol An Khê có tổng vốn đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng dự kiến vận hành thương mại trong quý 1/2028. Nhà máy được thiết kế với công suất 200.000 lít ethanol khan mỗi ngày, tương đương 200 m3/ngày, sản xuất cồn thực phẩm và ethanol nhiên liệu. Doanh nghiệp cho biết đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về nguyên liệu, công nghệ, tài chính và nhân lực để triển khai dự án.

CẦN HOÀN THIỆN CƠ CHẾ ĐỂ PHÁT TRIỂN CHUỖI CUNG ỨNG NHIÊN LIỆU SINH HỌC

Tại buổi làm việc, các doanh nghiệp và hiệp hội đề xuất nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho ngành nhiên liệu sinh học.

Ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc BSR, kiến nghị cần có cơ chế tài chính phù hợp để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn phục vụ đầu tư và sản xuất.

Đại diện cho các doanh nghiệp, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, cho rằng ethanol không chỉ là một ngành công nghiệp chế biến mà còn gắn trực tiếp với an ninh năng lượng quốc gia. Do đó, cần xem xét hạn chế xuất khẩu sắn lát khô để ưu tiên chế biến sâu, bảo đảm nguồn nguyên liệu cho sản xuất ethanol trong nước.

Về phía cơ quan quản lý, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cũng đề nghị doanh nghiệp tập trung kiến nghị những vấn đề cấp thiết để cơ quan quản lý có cơ sở tham mưu, tháo gỡ kịp thời.

Ông Đặng Hải Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương), cũng đề nghị các tập đoàn và doanh nghiệp quyết liệt hơn trong việc phục hồi sản xuất và mở rộng đầu tư các nhà máy ethanol.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định việc đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng là chủ trương lớn nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và giảm phát thải.

Để thị trường xăng sinh học phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát năng lực sản xuất, xây dựng chuỗi cung ứng E100 ổn định từ vùng nguyên liệu, sản xuất, logistics đến tiêu thụ; đồng thời tăng cường liên kết giữa các nhà máy, doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu và các đơn vị phối trộn để bảo đảm nguồn cung lâu dài.

Thứ trưởng cũng cho biết Bộ Công Thương sẽ tổng hợp đầy đủ các kiến nghị của doanh nghiệp, phối hợp với các bộ, ngành liên quan báo cáo Chính phủ nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách trong quá trình triển khai xăng E10.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát triển vùng nguyên liệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nhiên liệu sinh học, góp phần thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.