Sáng kiến FIELD của ADB đặt mục tiêu huy động ít nhất 2 tỷ USD đến năm 2035 để phục hồi đất suy thoái, chống sa mạc hóa và tăng khả năng chống chịu hạn hán...

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cùng các đối tác mới đây đã khởi động một sáng kiến tài chính khu vực nhằm huy động ít nhất 2 tỷ USD vào các hoạt động phục hồi đất và tăng cường khả năng chống chịu với hạn hán vào năm 2035.

Sáng kiến Financing Investments and Eradicating Land Degradation and Desertification (FIELD), vừa được ADB công bố tại cuộc đối thoại cấp bộ trưởng trong khuôn khổ COP17 của Công ước Liên hợp quốc về chống sa mạc hóa (UNCCD) ở Ulaanbaatar, Mông Cổ sẽ triển khai trên toàn khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Sáng kiến hỗ trợ các chính phủ xây dựng dự án, huy động nguồn vốn và đưa các chương trình phục hồi đất vào triển khai thực tế.

CHUYỂN NHU CẦU PHỤC HỒI THÀNH CÁC DỰ ÁN CÓ KHẢ NĂNG THU HÚT VỐN

Theo Phó Chủ tịch ADB phụ trách Đông Á, Đông Nam Á và Thái Bình Dương Scott Morris, suy thoái đất và sa mạc hóa là mối đe dọa nghiêm trọng đối với các hệ sinh thái đang duy trì sinh kế của hàng triệu cộng đồng nông thôn và đóng vai trò nền tảng cho tăng trưởng kinh tế trong khu vực. Đây là thách thức không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Ông nhấn mạnh, thông qua hợp tác với các đối tác và mở rộng các khoản đầu tư đổi mới vào những hệ sinh thái đất đai khỏe mạnh, hiệu quả, ADB sẽ thúc đẩy bảo tồn đa dạng sinh học, cải thiện sinh kế và bảo đảm an ninh lương thực, nguồn nước.

Sáng kiến sẽ sử dụng các công cụ tài chính như tài chính hỗn hợp (blended finance), cơ chế giảm thiểu rủi ro và các công cụ thị trường vốn. Những công cụ này nhằm thu hút các nhà đầu tư tư nhân bên cạnh nguồn vốn công và vốn từ các tổ chức tài chính phát triển.

Một danh mục dự án ban đầu đã được xác định, bao gồm các dự án phục hồi đất và rừng, cũng như các chương trình quản lý lưu vực sông và nguồn nước.

Thách thức về tài chính ngày càng lớn khi hạn hán, xói mòn đất và tình trạng sử dụng đất không bền vững gây thêm áp lực lên các hệ sinh thái trong khu vực. Theo ADB, các vùng đất khô hạn đang là nơi sinh sống của hơn 40% dân số khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Suy thoái đất đe dọa sản xuất nông nghiệp, đa dạng sinh học và khả năng chống chịu của nền kinh tế. Đồng thời, tình trạng này làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực và nguồn nước, đặc biệt tại các cộng đồng nông thôn.

Đồng cỏ cũng là một yếu tố quan trọng trong bài toán này. Đồng cỏ bao phủ 54% diện tích đất trên toàn cầu và lưu trữ tới 30% lượng carbon trong đất của thế giới. Tuy nhiên, nguồn vốn dành cho quản lý và phục hồi bền vững các khu vực này vẫn còn hạn chế.

HƯỚNG TỚI QUẢN LÝ BỀN VỮNG 1 TRIỆU HA ĐẤT VÀO NĂM 2035

Tài chính không phải là trọng tâm duy nhất của sáng kiến. FIELD sẽ cung cấp các khoản tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật cho các quốc gia thành viên đang phát triển của ADB. Các hoạt động hỗ trợ bao gồm xây dựng chính sách, nâng cao năng lực và phát triển một nền tảng tri thức cấp khu vực.

Sáng kiến sẽ hoạt động như một hợp phần chuyên biệt về phục hồi đất và tăng cường khả năng chống chịu với hạn hán trong khuôn khổ Nature Solutions Finance Hub của ADB. Nền tảng rộng hơn này tập hợp các đối tác tài chính và kỹ thuật nhằm mở rộng đầu tư theo hướng tích cực đối với thiên nhiên tại châu Á – Thái Bình Dương.

FIELD cũng phù hợp với Kế hoạch hành động về môi trường của ADB và cam kết 40 tỷ USD nhằm chuyển đổi hệ thống lương thực trong khu vực vào năm 2030.

Đối với các chính phủ, cơ chế này tạo ra một hướng kết nối chính sách về đất đai với quá trình phát triển và huy động vốn cho dự án. Đối với nhà đầu tư, FIELD có thể mở rộng nguồn dự án đầu tư được cấu trúc bài bản trong lĩnh vực thiên nhiên và khả năng chống chịu tại những thị trường mà các dự án lâu nay gặp khó khăn trong việc đạt quy mô đủ lớn.

CÁC ĐỐI TÁC QUỐC TẾ HỖ TRỢ THÚC ĐẨY TÀI CHÍNH

Sáng kiến góp phần thực hiện Chương trình hành động Riyadh (Riyadh Action Agenda) do Saudi Arabia dẫn dắt trên cương vị Chủ tịch COP16 của UNCCD. Chương trình hướng tới huy động chính phủ, nhà đầu tư và các bên liên quan tham gia phục hồi đất và tăng cường khả năng chống chịu với hạn hán.

Tổng Thư ký điều hành UNCCD Yasmine Fouad cho rằng Sáng kiến Toàn cầu về Đồng cỏ (Global Rangelands Flagship Initiative) hướng tới chuyển từ nhận thức sang triển khai trên quy mô lớn. 

Vai trò dẫn dắt của ADB thông qua FIELD góp phần xây dựng con đường đầu tư cần thiết, kết nối các ưu tiên phục hồi với nguồn tài chính, dự án và hoạt động triển khai thực tế.

Bà Yasmine Fouad Tổng Thư ký điều hành UNCCD

Sự quan tâm ban đầu đối với FIELD đến từ UNCCD, Quỹ Phát triển Qatar và Sáng kiến Xanh Trung Đông (Middle East Green Initiative).

Các đối tác hiện có của Nature Solutions Finance Hub cũng tham gia sáng kiến, gồm Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), Liên minh châu Âu, Quỹ OPEC về Phát triển Quốc tế, Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức và Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ).

Mục tiêu huy động 2 tỷ USD đưa phục hồi đất vào nỗ lực rộng hơn nhằm biến các giải pháp dựa vào thiên nhiên thành một lĩnh vực có khả năng thu hút đầu tư. Thành công của FIELD sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển các mục tiêu chính sách thành những dự án đủ điều kiện huy động vốn và đưa nguồn vốn tư nhân vào những lĩnh vực vốn lâu nay phụ thuộc nhiều vào nguồn lực công.

Đối với châu Á – Thái Bình Dương, nguồn tài chính này ngày càng mang ý nghĩa không chỉ về môi trường mà còn về kinh tế. Các hệ sinh thái suy thoái tác động trực tiếp đến nông nghiệp, hệ thống nước và sinh kế nông thôn, khiến khả năng chống chịu của đất đai trở thành vấn đề ngày càng quan trọng đối với chính phủ, doanh nghiệp và nhà đầu tư trong khu vực.