Ấn Độ “đóng băng” phê duyệt dịch vụ Starlink

Theo India Today, năm ngoái, Starlink đã nhận được giấy phép GMPCS (Global Mobile Personal Communication by Satellite) của Ấn Độ. Tuy nhiên, để có thể chính thức cung cấp dịch vụ cho người dùng, Starlink vẫn phải vượt qua đánh giá và thông quan an ninh từ các cơ quan chức năng.

Thế nhưng Bloomberg mới đây đưa tin cơ quan chức năng Ấn Độ gần đây đã tạm thời đình chỉ các thủ tục phê duyệt dịch vụ Starlink. Nguyên nhân xuất phát từ những lo ngại về an ninh sau khi các thiết bị đầu cuối Starlink được sử dụng tại Iran, dù dịch vụ này chưa được cấp phép hoạt động chính thức ở quốc gia Trung Đông này.

Báo cáo cho biết Mỹ đã sử dụng các thiết bị đầu cuối Starlink tại Iran trong bối cảnh căng thẳng và xung đột khu vực leo thang. Sự việc khiến giới chức Ấn Độ đặt câu hỏi về khả năng kiểm soát thực tế đối với một hệ thống thông tin liên lạc, đặc biệt trong các tình huống nhạy cảm liên quan đến địa chính trị hoặc an ninh quốc gia.

Phản hồi trước thông tin trên, bà Lauren Dreyer, Phó Chủ tịch phụ trách hoạt động Starlink của SpaceX, cho biết công ty vẫn đang duy trì các cuộc trao đổi tích cực với Chính phủ Ấn Độ.

“Starlink vẫn đang trong quá trình thảo luận tích cực và mang tính xây dựng với Chính phủ Ấn Độ, trái ngược với những thông tin gây hiểu lầm dựa trên các nguồn tin ẩn danh và không có cơ sở”, bà Dreyer viết trên mạng xã hội.

Nếu việc triển khai dịch vụ tại Ấn Độ tiếp tục bị trì hoãn, đây có thể là một bất lợi đối với SpaceX trong bối cảnh công ty đang chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Các báo cáo tài chính gần đây cho thấy tốc độ tăng trưởng thuê bao của Starlink đã bắt đầu chậm lại, khiến việc mở rộng sang các thị trường lớn trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Trong khi, giá trị của Starlink phụ thuộc đáng kể vào khả năng mở rộng phạm vi hoạt động trên toàn cầu. Việc xây dựng và vận hành một mạng lưới internet vệ tinh đòi hỏi chi phí đầu tư rất lớn, trong khi hiệu quả kinh doanh phụ thuộc vào số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ. Do đó, mỗi thị trường quốc gia mà Starlink được cấp phép hoạt động đều có ý nghĩa quan trọng đối với triển vọng tăng trưởng dài hạn của công ty.

Trước đó, Starlink đã nộp các bản cam kết pháp lý khẳng định công ty đáp ứng các yêu cầu của Ấn Độ về lưu trữ dữ liệu trong nước cũng như triển khai hạ tầng mặt đất phục vụ hoạt động. Công ty có kế hoạch xây dựng khoảng 10 trạm cổng kết nối (gateway) trên lãnh thổ Ấn Độ, với trung tâm điều phối đặt tại Mumbai.

Đối với SpaceX, Ấn Độ không chỉ là một thị trường tiềm năng mà còn là một mắt xích quan trọng trong chiến lược mở rộng toàn cầu của Starlink. Với dân số hơn 1,4 tỷ người cùng hàng chục triệu hộ gia đình tại các khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa còn thiếu hạ tầng viễn thông, Ấn Độ được xem là một trong những thị trường internet vệ tinh hấp dẫn nhất thế giới.

Việc thâm nhập thành công thị trường này có thể giúp Starlink mở rộng đáng kể lượng thuê bao, qua đó cải thiện hiệu quả khai thác mạng lưới vệ tinh vốn đòi hỏi chi phí đầu tư và vận hành rất lớn.

Các chuyên gia nhận định mối quan tâm của New Delhi không đơn thuần liên quan đến năng lực kỹ thuật của Starlink. Điều khiến giới chức nước này thận trọng hơn là bản chất phi tập trung của mạng lưới internet vệ tinh.

Khác với hạ tầng viễn thông truyền thống vốn phụ thuộc vào các trạm phát sóng và cáp quang đặt trên lãnh thổ quốc gia, Starlink vận hành thông qua hàng nghìn vệ tinh trên quỹ đạo thấp, cho phép cung cấp kết nối internet xuyên biên giới.

Mô hình này mang lại nhiều lợi ích về vùng phủ sóng nhưng đồng thời cũng đặt ra câu hỏi về khả năng giám sát, kiểm soát và thực thi các quy định pháp luật của từng quốc gia.

Chính vì vậy, các cơ quan an ninh Ấn Độ được cho là muốn có những cam kết rõ ràng hơn từ phía SpaceX trước khi cho phép dịch vụ đi vào hoạt động.

Không chỉ Starlink, các doanh nghiệp viễn thông lớn của Ấn Độ như Jio Infocomm thuộc Reliance Industries và Bharti Airtel cũng đang chịu sự rà soát chặt chẽ hơn đối với các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực truyền thông vệ tinh với các đối tác châu Âu. Dù các liên minh này được đánh giá là ít gây tranh cãi hơn so với Starlink, chúng vẫn nằm trong phạm vi xem xét của các cơ quan quản lý.

Mối quan ngại cốt lõi của Ấn Độ là nguy cơ phụ thuộc vào các hạ tầng viễn thông do nước ngoài kiểm soát trong bối cảnh môi trường địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp và khó lường.