Dưới góc nhìn của chuyên gia nhân sự, nhu cầu nhân lực chất lượng cao tại Việt Nam trong những năm tới sẽ tăng nhanh hơn tốc độ cung ứng của thị trường. Đặc biệt, khi sự phát triển của nền kinh tế số, xu hướng dịch chuyển nhân tài toàn cầu và nhu cầu nhân lực cấp cao ngày càng lớn, khiến cuộc cạnh tranh nhân tài càng trở nên gay gắt hơn...

Việt Nam đang hướng tới mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trong giai đoạn phát triển mới, với động lực đến từ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển công nghệ cao và nâng cao năng suất lao động. Trong bối cảnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao đóng vai trò then chốt.

NHU CẦU NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO SẼ TĂNG NHANH HƠN TỐC ĐỘ CUNG ỨNG

Chia sẻ về xu hướng nhu cầu nhân lực chất lượng cao hiện nay tại Việt Nam, bà Võ Thị Bích Thủy, Giám đốc Vận hành, Manpower Việt Nam (công ty cung ứng giải pháp nhân sự), cho biết từ góc độ thị trường lao động, đơn vị này nhận thấy có 3 thay đổi lớn đang và sẽ tiếp tục tác động đến nhu cầu nhân lực chất lượng cao, cũng như dòng dịch chuyển của chuyên gia quốc tế tại Việt Nam trong thập kỷ tới.

Thứ nhất, nhu cầu nhân lực chất lượng cao sẽ tăng nhanh hơn tốc độ cung ứng của thị trường. Từ thực tế tuyển dụng của Manpower, bà Thủy cho biết nhu cầu nhân sự có kỹ năng tại Việt Nam đang rất lớn. Khảo sát Xu hướng Tuyển dụng của Manpower cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, tỷ lệ doanh nghiệp dự kiến tăng tuyển dụng liên tục ở mức cao.

Gần nhất, 52% doanh nghiệp dự định gia tăng tuyển dụng trong quý 4/2026. Các đơn đặt hàng tuyển dụng mà đơn vị này nhận được trong năm 2026 cũng đang có xu hướng gia tăng trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, tự động hóa, logistics, chuỗi cung ứng và sản xuất công nghệ cao.

Tuy nhiên, theo bà Thủy, thiếu hụt nhân lực có kỹ năng phù hợp đang là một trong những rào cản chính trong tuyển dụng. Khoảng 50% doanh nghiệp tại Việt Nam tham gia khảo sát của đơn vị này, cho biết họ mất nhiều thời gian hơn để tuyển được người so với năm 2025 bởi thiếu ứng viên. Điều này bao gồm cả việc số lượng người có kỹ năng phù hợp ứng tuyển vào không đủ, hoặc nguồn ứng viên đáp ứng yêu cầu tuyển dụng trên thị trường còn hạn chế.

Một ví dụ điển hình về chênh lệch cung và cầu lao động được bà Thủy đề cập là ngành bán dẫn.

Việt Nam đặt mục tiêu phát triển khoảng 50.000 nhân lực bán dẫn đến năm 2030, riêng Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 9.000 nhân lực có trình độ đại học trở lên. Tuy nhiên, cả nước hiện nay mới chỉ có khoảng 15.000 nhân lực bán dẫn, tương đương 30% tổng nhu cầu.

Thứ hai, yêu cầu của doanh nghiệp đối với nhân lực chất lượng cao đang dần thay đổi. “Chúng tôi quan sát thấy, nếu trước đây doanh nghiệp ưu tiên bằng cấp, kinh nghiệm, ngoại ngữ và kỹ năng quản lý, thì hiện tại những yếu tố đó gần như đã trở thành điều kiện cơ bản”, bà  Thủy cho biết.

Từ các dự án tuyển dụng cấp trung và cấp cao mà Manpower đang thực hiện, đơn vị này nhận thấy nhu cầu ngày càng tăng đối với những ứng viên có khả năng triển khai chuyển đổi số, tối ưu vận hành, quản trị trong môi trường quốc tế và tạo ra giá trị mới cho tổ chức.

“Nói cách khác, trước đây doanh nghiệp tuyển người để vận hành công việc, còn ngày nay, họ tuyển những người có thể dẫn dắt tăng trưởng và đổi mới”, chuyên gia nhận định.

CẠNH TRANH TRONG CUỘC ĐUA NHÂN TÀI

Một trong những thay đổi lớn nữa cũng được chuyên gia đề cập, đó là cuộc cạnh tranh nhân tài chất lượng cao trong tương lai sẽ mang tính chất toàn cầu. Trước đây, doanh nghiệp chủ yếu cạnh tranh nguồn nhân lực trong phạm vi địa phương hoặc giữa các tỉnh, thành trong nước.

“Ngày nay, một chuyên gia AI, một giám đốc nhà máy, hay một lãnh đạo cấp cao hoàn toàn có thể lựa chọn làm việc tại bất kỳ trung tâm kinh tế nào trên thế giới. Sự phát triển của nền kinh tế số, xu hướng dịch chuyển nhân tài toàn cầu, và nhu cầu nhân lực cấp cao ngày càng lớn đang khiến cuộc cạnh tranh nhân tài trở nên gay gắt hơn bao giờ hết”, bà Thủy nhấn mạnh.

Theo bà Thủy, điều đó có nghĩa là Việt Nam không chỉ cần nỗ lực để thu hút vốn đầu tư, mà còn cạnh tranh để thu hút nhân tài trong nước lẫn quốc tế.

Do vậy, nếu không có sự chuẩn bị đúng từ bây giờ, thì tốc độ sẵn sàng của thị trường lao động sẽ không theo kịp tốc độ đổi mới của công nghệ, hay yêu cầu phát triển trong tương lai.

“Trong cuộc đua nhân tài toàn cầu, lợi thế sẽ thuộc về những thị trường mà người tài muốn đến, có thể phát huy tối đa năng lực và lựa chọn gắn bó lâu dài”.

Bà Võ Thị Bích Thủy Giám đốc Vận hành, Manpower Việt Nam

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là một trong những động lực quan trọng để nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và khả năng làm chủ khoa học, công nghệ.

Từ góc độ đào tạo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Nguyễn Tiến Thảo, cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đang triển khai các đề án đào tạo nhân lực cho những lĩnh vực như khoa học, kỹ thuật, điện hạt nhân, đường sắt tốc độ cao, thiết kế vi mạch và công nghệ thông tin.

Đến năm 2030, nhu cầu nhân lực trình độ đại học trở lên trong lĩnh vực bán dẫn được xác định ở mức hơn 50.000 người; trí tuệ nhân tạo (AI) cũng cần trên 50.000 người. Đây là những lĩnh vực mà các cơ sở đào tạo cần kết nối với doanh nghiệp để xác định nhu cầu tuyển dụng và tổ chức đào tạo phù hợp.