Ngày 2/10, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao đã hoàn tất truy tố đối với 181 bị can trong vụ mua bán hơn 1,1 tỷ dữ liệu cá nhân để chiếm đoạt tiền của hơn 5.400 bị hại trên cả nước...

Theo đó, bị can Trần Quang Đạo (SN 1993, ở Thành phố Hồ Chí Minh) bị truy tố về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông. Bị can Trần Tấn Tài bị truy tố về tội Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông.

179 bị can còn lại, gồm các đối tượng giữ vai trò quản lý, trưởng phòng, tổ trưởng và nhân viên kinh doanh, bị truy tố về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản với vai trò đồng phạm.

Theo cáo trạng, đầu năm 2023, Trần Quang Đạo thành lập và điều hành 4 doanh nghiệp, cửa hàng tại Thành phố Hồ Chí Minh gồm: Công ty TNHH TM&DV Ressun, Công ty TNHH Rees Mark, Công ty TNHH TM&DV Lesson và Cửa hàng Tiktok Shop Resshose, đồng thời nhờ người thân, bạn bè đứng tên đại diện pháp luật.

Để có dữ liệu khách hàng, bị can Trần Qung Đạo đặt mua của Trần Tấn Tài dữ liệu (data) thông tin cá nhân của những người sử dụng sản phẩm bồi bổ sức khỏe là thực phẩm chức năng nhằm lừa đảo chiếm đoạt tiền của họ. Hai bên thỏa thuận giá mua từ 1.000 đồng – 5.000 đồng/1 đầu mối thông tin khách hàng, tùy thuộc vào độ mới của các thông tin.

Từ tháng 8/2023 đến tháng 10/2024, thông qua mạng xã hội, bị can Trần Tấn Tài được xác định đã gom mua hơn 1,11 tỷ dữ liệu cá nhân với giá gần 1,4 tỷ đồng. Sau đó, Tài bán lại số dữ liệu này cho Đạo với giá hơn 2,16 tỷ đồng.

Cơ quan tố tụng xác định từ kho dữ liệu trên, bị can Trần Quang Đạo cùng đồng phạm thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của hơn  5.400 bị hại trên cả nước với 11.143 đơn hàng.

Theo cáo trạng, bị can Trần Quang Đạo xây dựng kịch bản và tổ chức tập huấn cho hàng trăm nhân viên thuộc các phòng kinh doanh. Các đối tượng sử dụng tổng đài gọi điện internet để tiếp cận khách hàng, tự xưng là nhân viên bệnh viện hoặc trung tâm y tế.

Nhóm này thông báo khách hàng được tặng “10 tháng sử dụng nước yến sào miễn phí” và chỉ phải thanh toán 279.000 đồng phí vận chuyển cho lần đầu tiên. Sau khi khách hàng nhận sản phẩm có dán mã dự thưởng, các đối tượng tiếp tục gọi điện, giả danh đại diện đơn vị tài trợ để thông báo khách hàng trúng thưởng.

Các giải thưởng được đưa ra có giá trị từ 10 triệu đồng đến gần 100 triệu đồng, gồm tivi, tủ lạnh, ghế massage... Để nhận thưởng, khách hàng được yêu cầu đóng thêm các khoản gọi là “phí hoàn thiện hồ sơ”, từ vài trăm nghìn đồng đến nhiều triệu đồng.

Các đối tượng còn cam kết sẽ hoàn trả 100% khoản phí nếu khách hàng chưa sử dụng quà hoặc hoàn trả 80% nếu đã mở và sử dụng. Bằng thủ đoạn này, nhiều người tiếp tục nộp tiền nhiều lần cho đến khi phát hiện bị lừa hoặc không thể liên lạc với tổng đài. Tổng số tiền các bị can chiếm đoạt được xác định là gần 40 tỷ đồng.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, tình trạng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân trên không gian mạng đang diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ lừa đảo và xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Cơ quan chức năng đã phát cảnh báo, đề nghị các doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong quá trình quản lý và sử dụng dữ liệu khách hàng; xây dựng quy trình bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đồng thời, tăng cường các biện pháp bảo mật hệ thống thông tin; thường xuyên rà soát quyền truy cập, phân quyền sử dụng dữ liệu; tuyệt đối không mua bán, trao đổi hoặc cung cấp dữ liệu khách hàng trái quy định của pháp luật.

Đối với người dân, cần thận trọng khi cung cấp thông tin cá nhân trên internet; không đăng tải hình ảnh giấy tờ tùy thân, thông tin tài khoản ngân hàng lên mạng xã hội; sử dụng mật khẩu mạnh, kích hoạt xác thực đa yếu tố đối với các tài khoản quan trọng; cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn hoặc đường dẫn yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân…