Bộ Công thương đề xuất nghị định mới nhằm rà soát, thay thế danh mục hóa chất; từ đó thúc đẩy cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho sản xuất và kinh doanh.

Bộ Công thương đã xây dựng dự thảo Nghị định nhằm thay thế Nghị định số 24/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định các danh mục hóa chất thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Hóa chất. Hồ sơ được chuyển sang Bộ Tư pháp để thẩm định.

THÚC ĐẨY CẮT GIẢM THỦ TỤC HÀNH CHÍNH

Theo Bộ Công thương, Nghị định số 24/2026/NĐ-CP giúp phân loại đánh giá rủi ro của hóa chất về an toàn và an ninh hóa chất, tạo cơ sở để cơ quan quản lý nhà nước theo dõi, kiểm soát rủi ro trong toàn bộ chuỗi hoạt động hóa chất.

Tuy nhiên, quá trình triển khai một số cơ quan, doanh nghiệp hoạt động hóa chất gặp vướng mắc trong phân định các loại hàng hóa chứa hóa chất nguy hiểm và các hỗn hợp hóa chất.

Bên cạnh đó, bối cảnh mới đặt ra yêu cầu đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính và phân cấp, xem xét loại bỏ các hóa chất có mức độ rủi ro thấp hơn về độc tính đến sức khỏe con người và môi trường ra khỏi danh mục quản lý…

Do đó, việc ban hành Nghị định thay thế Nghị định số 24/2026/NĐ-CP là cần thiết; tạo thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu hóa chất mà vẫn giữ vững yêu cầu quản lý an toàn, an ninh, phòng ngừa sự cố hóa chất.

Dự thảo Nghị định gồm 6 điều, 4 phụ lục thay thế các danh mục tại các phụ lục của Nghị định số 24/2026/NĐ-CP, gồm các nội dung chính sau.

Thứ nhất là thay thế danh mục hóa chất cơ bản thuộc lĩnh vực công nghiệp hóa chất trọng điểm, để tránh ưu đãi tràn lan, phù hợp định hướng phát triển chung của nền kinh tế và điều kiện nguồn lực từng thời kỳ.

Thứ hai là rà soát thay thế danh mục hóa chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện và danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt. Việc rà soát nhằm đảm bảo giảm thủ tục hành chính, phân định các loại hàng hóa chứa hóa chất nguy hiểm và các hỗn hợp hóa chất bị điều chỉnh bởi Nghị định số 24/2026/NĐ- CP.

Thứ ba là thay thế, bổ sung các thông tin tại danh mục hóa chất phải xây dựng kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất phù hợp với quản lý rủi ro và các đối tượng có nguy cơ cần quản lý.

Theo đó, phụ lục I là Danh mục hóa chất cơ bản thuộc lĩnh vực công nghiệp hóa chất trọng điểm (gồm 29 hóa chất). Phụ lục II là Danh mục hóa chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện (gồm 725 chất).

Phụ lục III là Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt (gồm 96 hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nhóm 1 và 123 hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nhóm 2). Phụ lục IV là Danh mục hóa chất phải xây dựng kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất (gồm 270 hóa chất).

QUY ĐỊNH RÕ ĐIỀU KHOẢN CHUYỂN TIẾP 

Góp ý dự thảo, Bộ Tài chính đưa ra thực trạng là đối với hóa chất mới được bổ sung vào danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt, ngay tại thời điểm Nghị định có hiệu lực thi hành, doanh nghiệp bắt buộc phải xuất trình giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu mới đủ điều kiện thông quan hàng hóa.

Tuy nhiên, việc xin cấp giấy phép đòi hỏi doanh nghiệp phải có thời gian để chuẩn bị hồ sơ và thực hiện các thủ tục hành chính liên quan.

Do vậy, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bổ sung quy định về thời gian chuyển tiếp đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu các hóa chất mới được bổ sung vào Danh mục này.

"Việc bổ sung quy định này nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị hồ sơ xin cấp phép, tránh tình trạng hàng hóa đã về đến cảng, cửa khẩu nhưng bị ách tắc do chưa kịp hoàn thiện thủ tục xin cấp giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu", Bộ Tài chính nhấn mạnh.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đề nghị bổ sung đầy đủ quy định chuyển tiếp về giá trị pháp lý và thời hạn hiệu lực của giấy phép, giấy chứng nhận đã cấp; thủ tục chuyển đổi; lộ trình tuân thủ; xử lý hàng hóa tồn kho và hồ sơ thủ tục hành chính đang giải quyết khi hóa chất được điều chỉnh nhóm hoặc đưa ra/vào danh mục.

Tiếp thu ý kiến trên, Bộ Công thương quy định rõ trong dự thảo về điều khoản chuyển tiếp đối với từng trường hợp cụ thể, có trường hợp doanh nghiệp được áp dụng "không cần giấy phép sản xuất kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt đến ngày 31/12/2027".