Cuối tuần qua, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã quyết định giảm lãi suất cho vay ngắn hạn VND

Cuối tuần qua, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã quyết định giảm lãi suất cho vay ngắn hạn VND.

Việc giảm lãi suất là bình thường, nếu nhìn trong xu hướng chung của nhiều ngân hàng thương mại, nhất là sau khi Ngân hàng Nhà nước có những quyết định hỗ trợ về lãi suất tiền gửi dự trữ bắt buộc và cho cơ chế linh hoạt đối với tín phiếu bắt buộc.

Nhưng nếu chỉ xét về khía cạnh kinh doanh đơn thuần, mức lãi suất giảm về 17,5%/năm của BIDV liệu có ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng này?

“Chúng tôi không thể theo được!”

Đây là bình luận của một tổng giám đốc ngân hàng thương mại cổ phần, khi trao đổi với VnEconomy về mức lãi suất cho vay nói trên của BIDV.

Cụ thể, theo thông báo ngày 26/9, BIDV quyết định áp dụng lãi suất cho vay VND 17,5%/năm đối với khách hàng là các tập đoàn, tổng công ty, công ty, doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế trực tiếp tạo sản phẩm, tham gia xác lập và bình ổn các cân đối lớn của nền kinh tế; ưu tiên các doanh nghiệp được Chính phủ trực tiếp chỉ đạo tham gia tạo lập và bình ổn các cân đối lớn của nền kinh tế…; giảm 1,5% so với mức lãi suất 19% trước đó.

Điểm đáng chú ý là đi cùng với quyết định trên, BIDV chưa giảm lãi suất huy động VND để cân đối như sự điều chỉnh thường thấy ở các ngân hàng thương mại khác. Mức cho vay 17,5%/năm nói trên ngang bằng với cả mức lãi suất huy động các kỳ hạn 3, 6, 9 và 12 tháng của ngân hàng này hiện nay.

Còn so với lãi suất huy động của hầu hết các ngân hàng cổ phần, lãi suất cho vay 17,5%/năm của BIDV còn thấp hơn nhiều; thậm chí so với lãi suất huy động trong chương trình khuyến mại của một ngân hàng cổ phần đang triển khai, lãi suất cho vay đó còn thấp hơn tới 1%/năm.

Theo tính toán của vị tổng giám đốc ngân hàng cổ phần đã nói ở trên, ngay với mức cho vay 20%/năm mà ngân hàng ông đang tính giảm xuống cũng đã là một quyết định khó khăn. “Với mặt bằng lãi suất huy động từ 17% - 18%/năm hiện nay, nếu cho vay dưới 20%/năm cũng đã có thể lỗ, bởi không chỉ chênh lệch lãi suất đầu vào - đầu ra rút ngắn, mà ngân hàng còn phải “nuôi” nhiều chi phí liên quan”, ông nói thêm.

Còn theo giải thích từ ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch Hội đồng Quản trị BIDV, quyết định giảm lãi suất nói trên được căn cứ vào thực lực tài chính hiện tại của ngân hàng và chỉ áp dụng đối với những đối tượng khách hàng nói trên.

Lãi hay không lãi?

Đây là lần giảm lãi suất thứ 4 trong vòng ba tháng qua của BIDV, với dự tính doanh thu chung sẽ bị giảm khoảng 650 tỷ đồng. BIDV là một ngân hàng thương mại, không phải là ngân hàng chính sách xã hội, nhưng việc giảm lãi suất thời điểm này được xem là cần thiết nhằm chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp. Đây cũng là mục đích chính theo thông điệp từ lãnh đạo BIDV.

Theo một lãnh đạo của BIDV, đây là câu chuyện của ngân hàng, nằm trong bài toán cân đối kinh doanh và có lãi. Mặt khác, nguồn vốn đầu vào của BIDV không chỉ đơn thuần là từ huy động lãi suất cao trong dân cư, doanh nghiệp, trên thị trường liên ngân hàng…, mà có cả những nguồn ưu đãi, thuận lợi khác.

Nhận xét về động thái này của BIDV, trưởng phòng tín dụng một ngân hàng cổ phần nói: “Ở đây, có lẽ BIDV không đặt mục đích kinh doanh mà chỉ nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp vay vốn. Còn nếu xét về mục đích kinh doanh đơn thuần, nguồn vốn cho vay 17,5% đó tham gia thị trường liên ngân hàng, hoặc gửi ở các ngân hàng cổ phần cũng đã an nhàn có lãi mà không phải mất thời gian thẩm định, quản lý và gần như không có rủi ro”.

Tất nhiên, theo phân tích của ông, đặc điểm đáng chú ý trong quyết định trên của BIDV là cho vay ngắn hạn. Theo đó, ngân hàng này có thể sử dụng lợi thế về các khoản tiền gửi không kỳ hạn, hoặc tiền gửi có lãi suất thấp như số dư tài khoản khách hàng cá nhân, tiền gửi thanh toán của doanh nghiệp… để cho vay với một tỷ lệ nhất định. Theo đó, ngân hàng vẫn có thể có lãi.

Còn theo nhận định của trưởng phòng quản lý nguồn vốn của một trong những ngân hàng thương mại lớn nhất hiện nay, khả năng “lấy ngắn nuôi dài” nói trên là hoàn toàn có thể, nhất là khi đáp ứng các khoản cho vay ngắn hạn. Tuy nhiên, về lâu dài, việc sử dụng nguồn vốn đó sẽ đi cùng với rủi ro, bởi yêu cầu thanh khoản cao của nguồn vốn cho vay.

Một số ý kiến khác cũng bình luận xung quanh chính sách lãi suất của BIDV, giữa công bố và thực hiện trên thực tế. “Đây thực sự là một mức lãi suất vay vốn khó tin, là một sự chia sẻ lớn và cần thiết cho các doanh nghiệp trong bối cảnh khó khăn hiện nay. Nhưng sẽ có bao nhiêu doanh nghiệp tiếp cận được, triển khai trên thực tế như thế nào mới là quan trọng”, lãnh đạo một ngân hàng nói.

Hiện BIDV là ngân hàng duy nhất cho vay với lãi suất 17,5%/năm, thấp nhất trên thị trường. Các ngân hàng lớn khác như Vietcombank, Vietinbank, Agribank cũng chỉ dừng lại ở “mặt bằng chung” 19,5%/năm; riêng Vietcombank có mức 18,525%/năm nhưng chỉ hạn chế ở những đối tượng nhất định.

Và để giảm lãi suất cho vay, hầu hết các ngân hàng khác đều phải điều chỉnh lãi suất huy động để cân đối. Như tại Vietcombank, lãi suất huy động nhiều kỳ hạn chỉ còn 15% - 16,8%/năm, thay cho mốc 17% - 17,7%/năm trước đó; thậm chí một số kỳ hạn trên 12 tháng sẽ giảm mạnh về 13,5%/năm.