Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 quán triệt đường lối Đại hội XIV, đánh giá tình hình quốc tế, xác định nhiệm vụ đối ngoại, đổi mới phương thức hoạt động và nâng cao hiệu quả thực thi ngành.

Nhân dịp Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ lần thứ 22 diễn ra từ ngày 1-7/8, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đã trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa, trọng tâm và nhiệm vụ lớn của ngành Ngoại giao trong giai đoạn phát triển mới.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, Hội nghị Ngoại giao là diễn đàn để cán bộ làm công tác đối ngoại trong và ngoài nước quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng; đánh giá tình hình quốc tế, công tác đối ngoại; thống nhất phương hướng, nhiệm vụ trong giai đoạn tiếp theo.

BƯỚC PHÁT TRIỂN MỚI TRONG TƯ DUY ĐỐI NGOẠI

Hội nghị lần thứ 33 diễn ra trong bối cảnh có ý nghĩa đặc biệt, là Hội nghị Ngoại giao đầu tiên sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng thời là hội nghị đầu tiên trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, hướng tới các mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Hội nghị Trung ương 3 vừa qua đã thông qua Nghị quyết về mô hình phát triển mới, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực chủ yếu của tăng trưởng, đồng thời đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác đối ngoại.

Trong bối cảnh đó, Hội nghị có nhiệm vụ quán triệt, cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV; thống nhất nhận thức, hành động trong toàn ngành; đổi mới tư duy, cách làm và nâng cao hiệu quả triển khai.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh Đại hội XIV lần đầu tiên xác định đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân.

Đây là bước phát triển mới trong tư duy đối ngoại của Đảng, kế thừa quan điểm tại Đại hội XIII về vai trò tiên phong của đối ngoại trong giữ vững môi trường hòa bình; bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; huy động nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước; nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam.

Trong bối cảnh thế giới và khu vực tiếp tục biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường, mục tiêu quan trọng của Hội nghị là quán triệt sâu sắc đường lối, chủ trương của Đảng; thống nhất nhận thức về tình hình, nhiệm vụ mới; đổi mới tư duy, cách làm; nâng cao hiệu quả triển khai và tăng cường phối hợp giữa Bộ Ngoại giao với các ban, bộ, ngành, địa phương.

Thông điệp lớn nhất của Hội nghị là ngành Ngoại giao tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, đồng thời thực hiện tốt nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên được Đảng và Nhà nước giao, góp phần hoàn thành các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

BA TRỌNG TÂM CỦA HỘI NGHỊ NGOẠI GIAO LẦN THỨ 33

Trọng tâm đầu tiên là quán triệt đầy đủ các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển đất nước, xây dựng Đảng, hoàn thiện hệ thống chính trị và công tác đối ngoại.

Đại hội XIV có nhiều nội dung mới, đòi hỏi toàn ngành, đặc biệt là đội ngũ Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và cán bộ chuẩn bị nhận nhiệm vụ, phải hiểu sâu, nắm vững để triển khai thống nhất, hiệu quả. Theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, điều quan trọng không chỉ là hiểu đúng mà còn phải làm đúng, làm có kết quả và làm đến cùng.

Trọng tâm thứ hai là trao đổi, đánh giá toàn diện tình hình quốc tế và khu vực trên các lĩnh vực chính trị, an ninh, chiến lược, kinh tế, khoa học và công nghệ.

Đây là yêu cầu Đại hội XIV đặt ra đối với công tác nghiên cứu, tham mưu chiến lược, nhằm không để đất nước bị động, bất ngờ. Yêu cầu hiện nay không chỉ dừng ở xử lý công việc, giải quyết vấn đề mà còn phải nhìn thấy trước vấn đề, nâng cao năng lực dự báo và có khả năng kiến tạo.

Trọng tâm thứ ba là trao đổi về những nhiệm vụ lớn của công tác đối ngoại. Bên cạnh việc tiếp tục góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tăng cường quan hệ với các nước và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam, đối ngoại phải đóng góp thiết thực hơn cho phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Vai trò của ngành Ngoại giao và các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài không chỉ dừng ở kết nối mà phải chủ động kiến tạo môi trường phát triển; tranh thủ tốt hơn nguồn lực về khoa học, công nghệ, tri thức; mở rộng thị trường; thúc đẩy đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài và thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

Hội nghị cũng tập trung tăng cường cơ chế phối hợp giữa Bộ Ngoại giao với các ban, bộ, ngành và địa phương dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước.

Lần đầu tiên, Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước làm Trưởng ban được triển khai hoạt động trong bối cảnh mới. Trong khuôn khổ Hội nghị cũng sẽ có phiên họp do Bộ trưởng Quốc phòng, Bộ trưởng Công an và Bộ trưởng Ngoại giao đồng chủ trì, nhằm tăng cường phối hợp giữa ba lực lượng trên ba lĩnh vực trọng yếu, thường xuyên.

Trên cơ sở kết quả Hội nghị, ngành Ngoại giao sẽ xây dựng Chương trình hành động cụ thể cho các đơn vị trong Bộ và hệ thống Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Hiện Việt Nam có 99 Cơ quan đại diện ở nước ngoài. Theo quy hoạch được Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, mạng lưới này sẽ được mở rộng lên 115 Cơ quan đại diện vào năm 2030 và khoảng 130 Cơ quan đại diện vào năm 2045.

Mỗi Cơ quan đại diện phải xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, kết quả cần đạt được, lộ trình và thời hạn thực hiện. Trong lĩnh vực kinh tế, từng Cơ quan đại diện cần chủ động xác định mục tiêu về mở rộng thị trường, thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và thu hút đầu tư, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.

ĐỔI MỚI TƯ DUY, CÁCH LÀM, NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng một nội dung xuyên suốt của Hội nghị là nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Ngành Ngoại giao phải đổi mới hoạt động của các Cơ quan đại diện ở nước ngoài và điều chỉnh mô hình vận hành của Bộ Ngoại giao để đáp ứng yêu cầu mới.

Trong đó, chuyển đổi số là nội dung đặc biệt quan trọng. Yêu cầu hiện nay không chỉ là ứng dụng công nghệ để cải thiện quy trình hành chính mà phải sử dụng chuyển đổi số để thay đổi mô hình tổ chức, đổi mới phương thức hoạt động và nâng cao hiệu quả toàn diện của ngành.

Để tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao, trước hết toàn ngành phải quán triệt sâu sắc, nhận thức đúng đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước. Chỉ khi hiểu đúng mới có thể làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng. Đi cùng với nhận thức đúng là tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm, bản lĩnh chính trị và quyết tâm hành động của đội ngũ cán bộ ngoại giao.

Ngành Ngoại giao cũng phải tổ chức lực lượng khoa học, hiệu quả trong bối cảnh toàn hệ thống chính trị triển khai chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế.

Đây là Hội nghị Ngoại giao đầu tiên được tổ chức sau khi Bộ Ngoại giao được hợp nhất với Ban Đối ngoại Trung ương và tiếp nhận thêm nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội. Việc hợp nhất đặt ra yêu cầu sắp xếp lại lực lượng hợp lý, phát huy thế mạnh của mỗi bên, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện yêu cầu ngày càng cao nhưng biên chế giảm.

Cùng với việc nâng cao trình độ, tri thức của đội ngũ cán bộ, ngành Ngoại giao phải đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương; quan tâm điều kiện làm việc cho Bộ Ngoại giao và các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Mỗi cán bộ ngoại giao phải thường xuyên cập nhật tri thức, nâng cao năng lực, duy trì tinh thần tự học, tự nghiên cứu và học tập suốt đời.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và thực hiện thắng lợi các mục tiêu Đại hội XIV đề ra, điều quan trọng nhất là đổi mới tư duy, đổi mới cách làm và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Trên tinh thần đó, ngành Ngoại giao đang xây dựng và hướng tới phương châm hành động chung: “Định hướng đúng - Kỷ luật nghiêm - Chuyên môn giỏi”.